Testcase voor de Tunesische vrijheid

Directeur populaire tv-zender staat terecht wegens heiligschennis in tekenfilm

"Een proces dat nooit gevoerd had mogen worden." Zo omschrijft de advocaat Ghazi Mrabet de rechtszaak die gisteren begon tegen tv-directeur Nabil Karoui. "Zelfs als het erop uitdraait dat mijn cliënt een tientje boete moet betalen, is het nog steeds een nederlaag voor de Tunesische rechtsstaat."

Karoui is directeur van NessmaTV, een populaire Tunesische commerciële televisiezender. Vorig jaar oktober ontketende deze veel beroering met de uitzending van de tekenfilm 'Persepolis' van de Iraans/Franse cineaste Marjane Satrapi. Steen des aanstoots was een scène waarin het hoofdpersonage, een klein meisje, een droom heeft waarin God aan haar verschijnt.

Hoewel de film destijds gewoon in de Tunesische bioscoop te zien was, moet Karoui zich nu verantwoorden voor 'aantasting van de goede zeden, heiligschennis en verstoring van de openbare orde'. Hij riskeert drie jaar gevangenisstraf. Ook een producent van NessmaTV en een ondertitelaarster staan terecht.

De openbare aanklager weet zich geruggesteund door een groep van enkele honderden advocaten die een civiele strafprocedure tegen Karoui zijn begonnen. Amine Bezdah is één van hen. "Tegen vrijheid van meningsuiting heb ik geen enkel bezwaar", zo zegt hij in de hal van het gerechtsgebouw. "Maar er zijn grenzen, en die beginnen bij wat voor de moslimgemeenschap heilig is."

Ook buiten de rechtszaal weten voor- en tegenstanders elkaar te vinden. Hier en daar stijgen wilde kreten op. Bezdah zegt 'de Tunesische samenleving' te vertegenwoordigen. Die uitspraak is minder boud dan op het eerste gezicht lijkt. Opiniepeilingen zijn er niet, maar uit gesprekken die deze krant afgelopen week op uiteenlopende locaties in Tunesië voerde, valt af te leiden dat de steun voor Karoui in de samenleving gering is.

"Het is een kwestie van respect", zei Lofti Khelifi, een 37-jarige docent Arabisch, eerder deze week nabij de zuidelijke stad Gafsa. Een andere verklaring voor het gebrek aan sympathie zou kunnen zijn dat NessmaTV in 2009 nog enthousiast campagne voerde voor de vorig jaar verdreven dictator Ben Ali. Dat maakt de zender wellicht niet tot het gedroomde symbool van de vrijheid van meningsuiting.

Desondanks verklaarden veel Tunesische bloggers en mensenrechtenorganisaties hun onvoorwaardelijk steun. Op de website Nawaat.org werd er fijntjes opgewezen dat de aanklager géén werk heeft gemaakt van de talloze oproepen tot geweld tegen NessmaTV op sociale media.

Internationale mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch en Amnesty International hebben zich in stevige bewoordingen tegen het proces uitgesproken. Zij zien de zaak als belangrijke testcase inzake de vrijheid van meningsuiting in post-revolutionair Tunesië.

"Met dit proces zijn we echt zijn uit de bocht gevlogen", zegt Hosni Lamar, leider van de liberale oppositiepartij PSL. "We hebben een revolutie ontketent omdat we meer vrijheden wilden en nu krijgen we dít." Volgens Lamar ligt regressie op de loer. "Als we niet oppassen, gaan we naar een samenleving waar religie bepaalt wat je mag zeggen en wat niet."

Advocaat Ghazi Mrabet is evenwel optimistisch over de afloop. Maar helemaal gerust is hij niet. "De druk vanuit de samenleving is enorm, het is nog maar de vraag of de rechters daar tegen opgewassen zijn." Omdat zich gisteren een aantal nieuwe civiele partijen meldde, is de rechtszaak verdaagd tot 19 april.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden