Terwijl de oudste bank kraakt, siddert Italië

leningen | Grote problemen voor Banca Monte dei Paschi di Siena. De eeuwenoude bank heeft snel 5 miljard euro nodig. Als ze omvalt, kan ze andere Italiaanse banken in haar val meesleuren.

Er is weer reuring rond de oudste bank ter wereld. En als er reuring is rond Banca Monte dei Paschi di Siena (van 1472) heeft Italië reden om zenuwachtig te zijn.

De bank met de lange mooie naam heeft snel 5 miljard euro nodig om het vege lijf te redden. Ze heeft voor zo'n 25 miljard euro aan leningen uitstaan die niet of nauwelijks zijn te innen. De bank moet van de Europese Centrale Bank schoon schip maken: ze moet een deel van die slechte leningen zien kwijt te raken en daarnaast extra geld aantrekken om haar financiële positie te versterken. De huidige buffers zijn te klein om een crisis het hoofd te bieden.

Maar hoe komt een wankele bank aan geld? De Europese Commissie wil niet dat Monte dei Paschi aanklopt bij de Italiaanse staat. Na alle ellende van 2008 en 2009 - toen Europese landen de ene na de andere bank voor een faillissement moesten behoeden - wil 'Brussel' voorkomen dat belastingbetalers opdraaien voor de redding van wankele financiële instellingen.

Als een bank gered moet worden, zijn het daarom eerst de aandeelhouders, obligatiehouders en de schuldeisers die een financiële bijdrage moeten leveren - net zoals dat bij normale bedrijven het geval zou zijn. Bij banken is er nog een vierde partij die kan worden aangeslagen. Dat zijn spaarders die meer dan een ton op hun rekening hebben staan.

Het ziet er echter niet naar uit dat Monte dei Paschi in staat is om zo'n reddingsplan met schuldeisers en investeerders te regelen. De bank probeert zich te ontdoen van een deel van haar slechte leningen. En persbureau Bloomberg meldde dat obligatiehouders bereid zijn om leningen, ter waarde van een miljard euro, om te zetten in aandelen. In ruil voor het schrappen van hun leningen worden ze mede-eigenaar van de probleembank. Daarmee is het lek nog lang niet boven.

Geld uit Qatar

Een tweede partij die een deel van de redding voor haar rekening zou nemen, is de Qatar Investment Authority. Dat staatsfonds uit Qatar zou rond een miljard euro willen bijdragen.

Maar volgens The Financial Times twijfelen de Qatarezen nu de Italiaanse premier Renzi deze week een referendum over staatshervormingen verloor en meldde dat hij opstapt. Omdat onduidelijk is hoe een nieuwe Italiaanse regering eruit gaat zien, zou het enthousiasme bij het staatsfonds om in Monte dei Paschi te investeren, zijn bekoeld. Bij andere investeerders zou dat ook zo zijn.

Als 'de markt' de kwestie niet kan oplossen, dan moet er een andere manier worden gevonden. Daarbij speelt een apart probleem. Veel obligaties van de bank zijn in handen van Italiaanse burgers. Zij zien de rente-inkomsten als een soort pensioen. Daarvoor zijn de obligaties ook vaak gekocht. De Italiaanse regering voelt er niets voor die obligatiehouders voor het volle pond aan te slaan om de bank te redden. 'Brussel' moet daar rekening mee houden, vindt Renzi.

Wat gaat er nu gebeuren? Volgens Bloomberg probeert Banca Monte dei Paschi nog een paar dagen de kwestie op te lossen op een manier die Brussel graag ziet. De deadline ligt aan het einde van deze week. Lukt dat niet, dan moet er een plan B komen: dan is het mogelijk dat de Italiaanse regering zal vragen om uitstel. De bank zou dan meer tijd krijgen om zijn sores op te lossen.

Mogelijk is ook dat Italië om clementie vraagt in Brussel. In dat geval komt er toch een vorm van staatssteun, mogelijk op tijdelijke basis, die net binnen de Brusselse regelgeving past. Bronnen die Bloomberg sprak, speculeerden daar al op.

Iets van een redding zal er moeten komen. Banca Monte dei Paschi is nauw verweven met andere Italiaanse banken. Een deel daarvan staat er zelf alles behalve florissant voor. Als deze bank omvalt, kan zij niet meer aan haar verplichtingen aan die andere banken voldoen. Dan is een Italiaanse bankencrisis dichtbij. En daar zit niemand op te wachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden