Terugveroveren Oost-Oekraïne lijkt lang te gaan duren

Beeld AP

Eindelijk is het Oekraïense leger begonnen met de al vaak aangekondigde 'anti-terroristische operatie' in Oost-Oekraïne. Maar na een dag wijst alles erop dat het een zaak van de lange adem wordt.

De militaire actie maakte vanochtend een einde aan een aantal dagen van impasse. Sluipenderwijs hadden pro-Russische separatisten steeds meer posities in in Oost-Oekraïne ingenomen, terwijl ze alle ultimatums negeerden die uit Kiev kwamen. Ook met beloften van autonomie lukte het niet de actievoerders tot rede te brengen.

Tegelijkertijd drongen demonstranten in Kiev er de afgelopen dagen op aan om de tanden te laten zien. Dat heeft Oekraïne nu gedaan - een beetje. Het vliegveld van Kramatorsk werd terugveroverd. Al werd het, tegen de tijd dat Oekraïense troepen er landden, niet meer bemand door opstandelingen. Eerder op de dag hoorden journalisten wel schoten vallen.

Treuzelen
Een andere haard van verzet, het stadje Slavjansk, is nog altijd in handen van pro-Russische opstandelingen. Er zijn wel Oekraïense manschappen in de buurt gesignaleerd, maar tot een treffen is het daar nog niet gekomen. "De operatie zal in verschillende stadia plaatsvinden, op een verantwoordelijke en beredeneerde manier", zei president Toertsjinov.

Hij treuzelt, want zijn leger verkeert in deerniswekkende staat, en moet met verouderd materiaal werken. Maar bovenal is hij bang dat een verkeerde stap Moskou een excuus zal geven om de Russen in Oost-Oekraïne te 'beschermen' met een militaire inval. Toertsjinov weet ongetwijfeld hoe Georgië in 2008 te driest reageerde op Russische provocaties, en Zuid-Ossetië verloor.

Rusland beschouwt de actie van Kiev als illegaal, en verwacht van de VN en de Westerse landen een veroordeling van de Oekraïense regering. Poetin belde aan het eind van de dag met secretaris-generaal Ban Ki-Moon van de VN en bondskanselier Merkel, ter voorbereiding op de vredesbesprekingen die donderdag in Genève beginnen.

Patstelling
Maar die lijken door een patstelling te worden gefrustreerd. De VS prees vandaag in een officiële verklaring juist de wijsheid van de Oekraïense regering, die voorzichtig moet opereren, maar ook de plicht heeft om de orde te bewaken in het opstandige deel van het land.

De mensenrechtencommissie van de VN kwam ook met een kritisch rapport: de bewering als zouden Russisch-sprekende burgers in Oekraïne te lijden hebben onder discriminatie en bedreigingen, werd daarin afgedaan als 'propaganda'. Intussen komen er wel steeds meer aanwijzingen dat de pro-Russische milities in Oost-Oekraïne door Rusland aangestuurd worden.

Omgekeerd maken de Russen zich boos over Amerikaanse inmenging. CIA-chef John Brennan is deze week in Kiev gesignaleerd. Het lijkt echter niet waarschijnlijk dat hij daar meer heeft toegezegd dan goede raad: de VS herhaalden dat ze niet van plan zijn om militaire steun te geven aan Oekraïne.

Symbolische steun
Oekraïne moet zijn hoop dus vestigen op sancties voor Rusland. En op hulp in de economische strijd met dat land. Vandaag maakte het Duitse energiebedrijf RWE bekend dat het gas gaat leveren aan Oekraïne. Opvallend detail: een deel van dat gas is waarschijnlijk eerst uit Rusland aangekocht. Maar Oekraïne betaalt, nadat de prijs de afgelopen weken verhoogd werd, inmiddels meer voor Russisch gas dan andere Europese landen, dus dat hoeft niet eens extra duur te zijn.

Symbolische steun uit Duitsland is er ook: het grootste boulevardblad van het land, Bild, is een actie begonnen om de Russische tank die nu nog als aandenken in de buurt van de Brandenburger Tor staat, weg te laten halen. Maar het probleem van die Russische tanks die bij de vlakbij Oekraïense grens staan opgesteld, dat lijkt de regering in Kiev in haar eentje op te moeten lossen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden