Terugtocht

Samen met een bevriende filosoof loop ik over straat, het regent zacht, in het water ligt iets dat lijkt op een hoofdkussen. Het is een dode zwaan. Omdat ik weet dat zwanen altijd samen blijven en zelfs tijdens trektochten op elkaar wachten wanneer de ander ziek is, grijpt dit dode dier me extra aan. Zijn wederhelft moet op een gegeven moment weggezwommen of -gevlogen zijn, alleen, terug de wereld in.

"Om alleen verder te kunnen moet je in beweging blijven", zegt de filosoof. "Lopen is precies het juiste tempo voor de mens. Je moet niet te hard gaan, dan wordt het vluchten." Als je het zo bekijkt ben ik vele malen verliefd geworden op iemand bij wie ik nooit aan zou komen, óf, zo u wilt, waar ik nooit vandaan zal raken. We wandelen verder en praten over liefdesverdriet; hoe wonderlijk en gruwelijk de natuur in elkaar zit.

Voor de meeste vormen van pijn kent het lichaam een oplossing: het maakt adrenaline aan, verdooft zichzelf met stresshormonen, maar wanneer je verlaten wordt kun je niets anders doen dan de pijn aanvaarden, de tijd zijn werk laten doen. Ik zal u verder niet te veel met mijn besognes vermoeien, maar momenteel heb ik te kampen met dit verschijnsel en zal ik het 'gedoe' inderdaad vooral geduldig uit moeten zitten, zoals velen voor mij al deden. En iedereen zegt: 'Geloof me, ook dit is eindig'.

Ik weet niet meer wat ik moet geloven, maar wel dat ik voortaan verliefd zal worden op overleden personen. Dat lijkt me het handigst. Je zou het laf kunnen noemen, omdat ik de verantwoordelijkheid van zowel de pijn als de schoonheid op deze manier ontloop. Op hetzelfde moment is het wellicht ook dapper, want ik kan mijn verlangen nooit bestendigen. Ik moet het in mijn eentje vol zien te houden.

Sinds enkele maanden ben ik (niet alleen dankzij mijn voornemen; het gebeurde net als bij iedere verliefdheid simpelweg gewoon) onbedaarlijk verliefd op de schrijver en columnist Clarice Lispector, een van origine Oekraiense die vanaf jonge leeftijd in Brazilië woonachtig was.

In de Jornal do Brasil schreef zij columns en sinds ik deze las ('De ontdekking van de wereld - Kronieken') wil ik steeds terugkeren naar deze vrouw, naar haar woorden. Het is in vele opzichten handig dat het object van mijn affectie niet meer in leven is, want nu deel ik haar graag en makkelijk en zonder jaloezie met u.

Ik wil dat u haar leert kennen, want veel heb ik niet te verliezen. Lispector schrijft over persoonlijke alledaagse dingen, maar ze raakt steevast een diepe kern. Zo schrijft ze: 'Begrijpen is altijd beperkt, maar niet-begrijpen kan domweg geen grenzen kennen.' En ook: 'We begrijpen zo weinig van de wereld dat ons hoofd alleen maar op basis van eindigheden kan denken.'

Mijn vriend en ik lopen ik langzaam verder, steeds verder weg van de zwaan, en ik probeer even niet aan eindigheden te denken, maar aan alles wat er achter dat einde - een liefde, een leven - te vinden is. Ik gok een nieuw begin.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden