Teruglezen: Liveblog Europese verkiezingen, rechtstreeks vanuit de vergaderzaal van het Europees Parlement

De vergaderzaal van het Europees Parlement in Brussel. Beeld Christoph Schmidt

Rechtstreeks vanuit de plenaire vergaderzaal van het Europees Parlement in Brussel (voor de gelegenheid omgetoverd tot perscentrum) doet EU-correspondent Christoph Schmidt vanavond en vannacht in dit liveblog verslag van de Europese verkiezingen. Van de eerste prognoses tot en met de nachtelijke reacties van kopstukken als Manfred Weber (christen-democraten), Frans Timmermans (sociaal-democraten) en Bas Eickhout (Europese Groenen).

01:15 - Dinsdag EU-top

De verkiezingsavond/nacht begint ten einde te lopen. Dinsdagochtend komen de voorzitters van de politieke groeperingen bijeen om zich te beraden op de uitslag. Wordt lastig om meteen een meerderheid achter één spitskandidaat te krijgen, als nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Dinsdagavond komen de EU-regeringsleiders bijeen in Brussel om diezelfde kwestie te bespreken. Een deel van hen wil het liefst af van het spitskandidaten-systeem, en zelf een sterke kandidaat voordragen.  Wordt het een institutioneel gevecht?

00:36 - EVP iets hoger in nieuwe tussenstand

In de laatste tussenstand van de voorlopige uitslagen kruipt de christen-democratische EVP toch weer wat omhoog, naar 180 zetels (was 173). Sociaal-democraten nu op 152 (was 147), liberale Alde + partij Macron naar 105 (was 102). Groenen leveren iets in: 67 (was 71).

00:27 - Timmermans: bescheidenheid op haar plaats

Sociaal-democratisch spitskandidaat Frans Timmermans, die mikt op het voorzitterschap van de Europese Commissie: “Ik leg nergens een claim op. Als je een verkiezing verliest, als je zetels verliest, moet je bescheiden zijn. Eerst moeten we een basis leggen voor een progressief programma. Daaraan wil ik graag leiding geven. Maar wel in die volgorde.”

00:08 - Manfred Weber spreekt

Spitskandidaat Manfred Weber van de christen-democraten (EVP), ondanks verlies nog steeds de grootste politieke familie, legt een verklaring af in de plenaire zaal. ‘Er is geen stabiele meerderheid mogelijk tegen de EVP', waarschuwt hij alvast. 

23:57 - Opkomst Slowakije weer laag, maar toch hoger

Slowakije is opnieuw het EU-land met de laagste opkomst. In 2014 ging slechts 13 procent van de Slowaken naar de stembus.  Nu is dat gestegen naar 20 procent.

23:30 - ‘Onheilsprofeten zaten ernaast’ 

Woordvoerder van de Europese Commissie, zojuist in de wandelgangen van het Europees Parlement: ‘Alle onheilsprofeten hebben ongelijk gekregen. Zij dachten dat dit een rampavond zou worden voor de EU. Hogere opkomst is teken van optimisme en vertrouwen’.

23:15 - GroenLinks wint in Utrecht en Amsterdam

Zoals verwacht is GroenLinks de winnaar geworden van de Europese verkiezingen in de steden Amsterdam en Utrecht. De PvdA was de grootste in Rotterdam. Zodra de uitslagen bekend zijn kunt u hier het resultaat van alle gemeenten in Nederland zien.

23:12 - Orbán scoort

In Hongarije zou de Fidesz-partij van premier Viktor Orbán, die nu nog deel uitmaakt van de christen-democratische EVP-fractie in het parlement, 52% van de stemmen hebben gehaald.

23:07 - Lega wint fors in Italië

Alle stembussen zijn nu gesloten, in Italië kon men tot 23.00 uur stemmen. Zoals verwacht boekt de rechts-populistische Lega van vicepremier Salvini forse winst: een stijging naar 26 à 31 procent, volgens exit polls. Die winst gaat onder meer ten koste van coalitiegenoot Vijfsterrenbeweging: die komt uit op 18 tot 23 procent en wordt voorbijgestoken door de sociaal-democratische PD (20 à 25 procent)

22:00 - PSOE boekt winst in Spanje, Puigdemont haalt zetel

De sociaaldemocratische partij PSEO van de Spaanse premier Pedro Sánchez haalt ongeveer 28 procent van de stemmen, blijkt uit een exitpoll. Het aantal zetels in het Europees Parlement voor de PSOE zou daarmee stijgen van 14 naar 18. Het centrum-rechtse Ciudadanos zou volgens de peiling stijgen van 2 naar 8 zetels. De conservatieve Volkspartij (PP) blijft steken op 17 procent. Op de nieuwe rechts-nationalistische partij Vox stemde 6,5 procent, in de nationale verkiezingen was dat 10 procent. De Catalaanse separatist Carles Puigdemont wordt volgens de poll verkozen in het parlement.

21:51 - Exitpoll: PiS wint in Polen

De regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) is in Polen de waarschijnlijke winnaar van de verkiezingen. In de exitpoll komen de conservatieven op ruim 42 procent van de stemmen. De partij bleef het Burgerplatform (PO) van Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad net voor. De progressief-liberale PO kan rekenen op 39 procent in de peiling.

21:18 - Groenen blij

Philippe Lamberts (Ecolo, Waalse Groenen): ‘Kiezers verkiezen het origineel boven de kopie’, verwijzend naar tal van andere partijen die duurzaamheid hebben omarmd. 

20:40 - Eerste prognose nieuw Europees Parlement

Het Europees Parlement komt via databureau Kantar met een eerste, voorzichtige schatting van de nieuwe zetelaantallen:
EVP (met CDA): 173 (was 219)
S&D (met PvdA): 147 (188)
Alde (VVD, D66) + partij Macron:  102 (68)
Groenen (GroenLinks): 71 (52)
Verenigd Links/NGL (SP, PvdD): 42 (51)
ECH (ChristenUnie/SGP, mogelijk FvD): 58 (73)
EFDD: 56 (43)
ENF (PVV): 57 (34)

20:06 - Eerste projectie Frankrijk

Tweestrijd Le Pen-Macron lijkt gewonnen door de eerste: 24% tegen 22,5%, volgens eerste projectie. Vijf jaar geleden scoorde Le Pens Front National ongeveer even hoog. Groenen op de derde plaats, met 13%. 

19:57 - Opkomst rond de 50% totaal

Blije woordvoerder Europees Parlement meldt zojuist: opkomst ‘hoogste in zeker twintig jaar’. Schatting voor 27 lidstaten (excl. Verenigd Koninkrijk): 51%. Met VK erbij houdt woordvoerder rekening met eindstand van ‘tussen de 49 en 52%’

19:48 - Wellicht zetel voor de Tierschutzparte

De Europese lijsttrekker  van de Partij voor de Dieren Anja Hazenkamp, die zelf nog onzeker is of haar partij een zetel krijgt, is blij voor Duitse collega’s: 

19:45 - Hogere opkomst

Vermoedelijk is hét grote verhaal van deze Europese verkiezingen de hogere opkomst, in sommige landen fors. Sinds de eerste verkiezingen in 1979 is de opkomst elke vijf jaar gedaald, van 61,99% in 1979 tot 42,61 in 2014. Behalve Duitsland valt ook Oostenrijk op: 55% (+ 9,6). Net binnen: Kroatië, 32% (+6,8). Nederland kende met 41,2% de hoogste opkomst sinds 1989.

19:27 - Opkomst Duitsland

Opkomst in Duitsland: 59%. Dat was vijf jaar geleden nog 48,1%.

19:27  Voorgevoel over Frankrijk

De bekende politiek filosoof Luuk van Middelaar heeft een voorgevoel over hoe de verkiezingen in Frankrijk gaan verlopen.

18:51 - Duitse regeringspartijen glijden weg

Als de schattingen over Duitsland kloppen, verliezen regeringspartijen CDU/CSU (van 35 naar 28%) en SPD (van 27 naar 16%). Grünen maken grote klapper (van 11 naar 22%). Andere oppositiepartijen kunnen geen potten breken: AfD van 7 naar 10,5%, FDP van 3,4 naar 5,5%.

18:37 - Nederlandse schatting bevestigt exit polls

Eerste schatting van Nederlandse uitslag bevestigt beeld van donderdagavond. PvdA grote winnaar met 18,1%, VVD tweede met 15,0%. Vier partijen moeten nog steeds bibberen of ze al dan niet in het EP blijven of komen: PVV (4,1%), 50+ (4,1%), SP (3,9%) en PvdD (3,6%). 

18:29 - Forse winst Groenen in Duitsland, ÖVP wint in Oostenrijk

De eerste nationale schattingen zijn binnen. In Duitsland haalt CDU/CSU 28%, Groenen sterk tweede met 22%, SPD blijft hangen op 15,5 %. Anti-EU-partij AfD iets boven de 10%.
In Oostenrijk wint regeringspartij ÖVP van Kurz fors, met 34,5%. De sociaal-democratische SPÖ op 23,5% en de rechts-nationalistische FPÖ, veroorzaker van de regeringscrisis, op 17,5%.

17:37 - Spanning stijgt

De plenaire zaal begint inmiddels aardig vol te lopen met journalisten. Om 18:00 uur worden de eerste ‘nationale schattingen’ verwacht: Cyprus, Duitsland, Griekenland, Ierland, Malta, Oostenrijk en… Nederland (daar weten we al het een en ander van uiteraard, al wordt de officiële uitslag pas vanavond laat bekend).

17:12 - Opkomst

In veel landen lijkt de opkomst een stuk hoger dan vijf jaar geleden. Aan het begin van de middag stond de teller in bijvoorbeeld Roemenië op bijna 20 procent (was 12,5 procent op het zelfde tijdstip in 2014), in Polen op 14,4 (was 7,3) en in Frankrijk op 19,2 (was 15,7).

Lees alles over de Europese verkiezingen in ons dossier.

Lees ook:

Hoe beleeft Europa de verkiezingen? Onze correspondenten praten u bij

De Europese verkiezingen hebben de afgelopen dagen het nieuws gedomineerd, en niet alleen in Nederland. Hoe beleven Duitsland, Polen, Italië, Griekenland en Slowakije de Europese verkiezingen? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden