Teruggetreden Ethiopische premier zegt zich op te offeren

Hailemariam Desalegn tijdens de persconferentie waar hij zijn aftreden aankondigt.Beeld AP

Totaal onverwacht kondigde de Ethiopische premier Hailemariam Desalegn woensdag zijn aftreden aan. Ook legt hij zijn taken neer als voorzitter van de regeringspartij. 

Naar eigen zeggen is zijn ontslag essentieel om Ethiopië te hervormen. “Hij claimt zichzelf op te offeren voor het algemeen belang, maar ondertussen blijft het regime zitten”, zegt Jan Abbink, politiek-antropoloog gespecialiseerd in de Hoorn van Afrika. De regeringspartij, het Ethiopische Revolutionaire Democratische Volksfront (EPRDF), heeft het al 26 jaar voor het zeggen in Ethiopië. Op papier bestaat er een oppositie, maar de regeringscoalitie heeft alle zetels in het parlement in handen.

“De leidende partij zit met de handen in het haar door de aanhoudende protesten. De afgelopen drie dagen kwam het verkeer en het openbaar vervoer in veel delen van het land volledig tot stilstand door blokkades en demonstraties. De economische schade was groot”, aldus Abbink.

Rivaliteit neemt toe

De regering probeert deze protesten met geweld de kop in te drukken. De afgelopen paar jaar zijn honderden doden gevallen en duizenden mensen opgepakt. De meeste demonstranten zijn Oromo en Amhara, de twee grootste etnische groepen in Ethiopië, die samen 60 procent van de bevolking vormen. Velen voelen zich oneerlijk behandeld door de machthebbers, die vooral behoren tot de Tigray-groep, die nog geen 7 procent van de bevolking uitmaakt. De demonstranten protesteren tegen politieke ongelijkheid, landonteigening en mensenrechtenschendingen. Abbink: “Dit heeft ertoe geleid dat de regering nu eindelijk door heeft dat ze moet veranderen.”

Daarnaast neemt de spanning en rivaliteit binnen de EPRDF toe, zegt de hoogleraar: “Het is vechten wie de belangrijkste stem moet hebben.” De regeringscoalitie bestaat uit elites uitvier etno-regionale groeperingen: de Oromo, de Amhara, de Tigray en de zuidelijke volken. Desalegn behoort tot die laatste groep. “De onderlinge verhoudingen veranderen. Vooral de Oromo-factie binnen EPRDF claimt meer macht en wil toewerken naar een soort nieuwe staatsorde”, zegt Abbink. Deze onenigheid leidde tot de roep om een nieuwe leider.

Nieuw systeem

Veel oppositiepartijen en activisten in de Ethiopische diaspora willen niet alleen dat de EPRDF een nieuwe premier kiest, maar dat Ethiopië een nieuw politiek systeem krijgt. Abbink wijst erop dat het politieke model langs deze etnische lijnen niet goed werkt. “Deze constructie genereert conflict. De grote onrust en onzekerheid die dat met zich meebrengt moet je niet willen hebben.” Of zulke politieke veranderingen behoren tot de geplande hervormingen is niet bekend. Dat is niet te voorspellen, aldus Abbink. 

Lees ook: 
Mensenrechtenorganisaties schatten dat er tienduizenden oppositiepolitici, journalisten en mensenrechtenactivisten gevangen zitten in Ethiopië. In januari begon het regime met hun vrijlating.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden