Terugblik 2001

Januari

9 "Waarom zou een praktiserend homoseksueel erger zijn dan een dief?" Ook de Hoge Raad kan geen discriminerende intentie ontwaren achter deze opmerking van kamerlid Leen van Dijke (ChristenUnie).

19 Op Haags ijs vraagt de Nederlandse troonopvolger de dochter van een voormalig bewindsman in een misdadige Argentijnse regering ten huwelijk. Op 30 maart betuigt M xima Zorreguieta er spijt over dat haar vader 'zijn best heeft gedaan voor de landbouw in een verkeerd regime'. Toneelspel, reageren tegenstanders. Maar bij de meesten vindt M xima geloof in haar oprechtheid, oog voor haar charme en een warm welkom. Voor de bruiloft, op 2 februari 2002, wordt Amsterdam uitverkoren. Dankzij pressie van het kabinet-Kok blijft vader Z. dan thuis; moeder trouwens ook. In de loop van2001 laat de kroonprins, onder veel vreugdebetoon, zijn verloofde alle hoeken van Nederland zien. Haar inburgering, zo blijkt in december, wordt mede behartigd door Andrée van Es, vroeger republikeins genoeg om als kamerlid de troonrede te mijden.

20 Installatie van George W. Bush en ex-hartpatiënt Richard Cheney als 43ste president en vice-president van de VS. In het Witte Huis maken medewerkers de vernielingen ongedaan die personeel van Bill Clinton heeft aangericht.

20 Op de Filippijnen volgt de econome Gloria Arroyo de corrupte ritselaar Joseph Estrada op als staatshoofd.

22 Het Britse Hogerhuis keurt het klonen van menselijke embryo's voor medisch onderzoek goed. In juli kant zich het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden tegen het klonen van menselijke cellen voor welk doel ook. Kort daarop beperkt president Bush de mogelijkheden voor gesubsidieerd onderzoek met stamcellen van embryo's.

26 Bij een aardbeving in de deelstaat Gujarat sterven, naar de overheid schat, ongeveer 20.000 Indiërs.

31 Op grond van indirect bewijs veroordelen Schotse rechters in kamp Zeist de Libiër Abdel Basset al-Megrahi tot levenslang. Hij is medeplichtig bevonden aan de vliegtuigexplosie boven Lockerbie in 1988, die 270 mensen de dood in joeg.

Februari

2 Eindelijk erkent de historicus L. de Jong dat hij in de zaak-Aantjes (1978) fouten heeft gemaakt.

2 Furieuze reacties - maar niet van alle pabo-docenten - lokt de onderwijssocioloog Paul Jungbluth uit met de constatering dat de pabo's te veel kneusjes afleveren.

6 Likoed-havik Ariël Sjaron (72) wordt premier van Israël. In 2001 blijft Israëlisch tegengeweld (vele tientallen liquidaties, verwoestingen te over) volgen op Palestijns geweld, inclusief vele zelfmoordaanslagen. En omgekeerd. Eind november heeft de tweede intifada het leven gekost aan 201 Israëliërs en 773 Palestijnen, onder wie 25 zelfmoordterroristen. De moeder van een hunner zegt de dood van haar zoon alleen te betreuren omdat hij niet twintig Israëliërs 'meegenomen heeft'. Elders bedekt iemand het lijk van een Israëlische met een oude verkiezingsposter waarop staat 'Alleen Sjaron zorgt ervoor dat we veilig zijn'.

10 Door 27 burgers, merendeels vrouwen en kinderen, af te slachten vervolgen Algerijnse moslim-terroristen hun strijd met de evenmin zachtzinnige regering, die volgens Le Monde in 2000 aan 9000 Algerijnen het leven kostte.

12 Amerikaanse onderzoekers onthullen dat een mens 30.000 genen heeft, tweemaal zoveel als de fruitvlieg.

13 De RVD pakt uit: prins Johan Friso is heteroseksueel.

16 Lobbyende tabaksfabrikanten hebben sinds de jaren tachtig voor miljoenen korting van de fiscus gekregen, onthult Trouw-journalist Joop Bouma in een boek.

20 De Britse overheid beantwoordt een uitbraak van mond- en klauwzeer met grootscheepse uitroeiing van vee. In de loop van 2001 worden van meer dan vijf miljoen kadavers er legio in de open lucht verbrand. Er komt niet zo gek veel minder dioxine vrij dan de Britse zware industrie in een jaar uitstoot.

22 Massale verkrachting en seksuele slavernij worden voor het eerst bestraft als oorlogsmisdaden, en wel door het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag.

21 Dertig Nederlandse gemeenten blijken steun te verlenen aan kerkelijke noodopvang voor (o.a. uitgeprocedeerde) asielzoekers.

27 Op verdenking van diverse misdaden belandt de top van de Taxi-Centrale Amsterdam in de cel.

28 Alle betrokken overheden -- inclusief zes ministeries, Defensie voorop - krijgen ervanlangs van de commissie-Oosting, die onderzoek deed naar de Enschedese vuurwerkramp. Zwaar hekelt Oosting c.s. de onverantwoorde bedrijfsvoering van S.E. Fireworks. Alle aangesproken bestuurders, twee Enschedese wethouders uitgezonderd, blijven zitten waar ze zitten.

Maart

1 In Centraal-Kalimantan (Borneo) blijken jaloerse Dayaks honderden Madurezen vermoord en er meer dan 30.000 op de vlucht gejaagd te hebben.

6 Uit rapporten voor de Tweede Kamer: de overheid denkt dat het sanitair op basisscholen veertig jaar meegaat.

7 Vandaag telt Nederland 16 miljoen inwoners, zegt het CBS.

15 Vrouwelijke supervisoren van een nieuwe bijbelvertaling zeggen het project adieu omdat de godsnaam HEER blijft. Zeer rechtzinnige mannen missen een slot-E.

18 Bij Franse verkiezingen verovert links Parijs - Bertrand Delanoë wordt er burgemeester - en Lyon, maar heeft over het algemeen rechts niet te klagen.

20 Om te voorkomen dat de Noordzee leeggevist wordt, moet meer dan een derde van de EU-vloten weg, oppert de Europese Commissie.

21 Het mkz-virus heeft Nederland bereikt. Allengs wordt op 26 bedrijven in Gelderland, Overijssel en Friesland de ziekte vastgesteld. Woede en tegenargumenten trotserend houdt minister L. Brinkhorst vast aan de verdelging van gezonde dieren waartoe de Europese Unie zich uit financiële overwegingen (exportbelangen) heeft verplicht. Alleen al in Kootwijkerbroek, waar één (1) dier ziek is, gaat het vee van 247 bedrijven eraan. In juni heet de ziekte bedwongen. Er zijn dan meer dan 260 000 dieren afgemaakt, inclusief zeldzame schapen en herten - veel minder dan de tien miljoen varkens die in 1997 voortijdig doodgemaakt werden. Het verschil in commotie verwondert Brinkhorst.

27 President Bush breekt zijn verkiezingsbelofte dat de VS zich zullen houden aan het antibroeikasgas-protocol van Kyoto.

28 Het CBS: over tien jaar wonen in Nederland twee miljoen niet-westerse allochtonen.

31 Minister A. Jorritsma laat via de radio weten dat ze het Franse staatshoofd, Jacques Chirac, 'een engerd' vindt. In Frankrijk houden pers en justitie zich bezig met verhalen over de inzameling van smeergeld waaraan Chirac zich als burgemeester van Parijs schuldig zou hebben gemaakt.

April

1 Burgemeester Cohen sluit in Amsterdam de eerste vier homo-huwelijken. Zo'n verbintenis mag kerkelijk gezegend (maar niet ingezegend) worden, besluit de synode van de Samen-op-wegkerken op 26 november. Leeuwarden ontdoet zich per 1 september van zijn enige ambtenaar van de burgerlijke stand die principieel bezwaar heeft tegen dit soort echtvereniging.

10 Wanneer oud-Philips-topman R. Pieper haar vertelt dat een proef met een elektronische kilometerheffing al over twee jaar mogelijk is, werpt minister T. Netelenbos haar vurig verdedigde plannen voor tolpoortjes in de prullenmand.

10 Ook de Eerste Kamer aanvaardt, met de stemmen van CDA, ChristenUnie, SGP en SP tegen, een euthanasiewetsontwerp dat de toetsing in handen legt van commissies bestaande uit een jurist, een arts en een ethicus. Een paar dagen later gebruikt minister E. Borst een kruiswoord waarvan ze de oorsprong niet kent, om haar voldoening te verwoorden.

19 De farmaceutische industrie - winstmarge in de VS 36 procent - staakt haar pogingen om af te dwingen dat de Zuid-Afrikaanse regering haar patenten op dure medicijnen voor aids patiënten respecteert. Zuid-Afrika telt 4,7 miljoen hiv-patiënten.

20 De gereformeerde synode zal de theoloog C. den Heyer, wiens interpretatie van Jezus' kruisdood niet strookt met de leer der vaderen, verder met rust te laten.

30 Het lukt de NS op Koninginnedag niet op na half twaalf 's morgens op Amsterdam CS nog treinverkeer op gang te krijgen. 's Avonds bestormt een menigte het door de ME afgegrendelde station, met voor alle partijen - inclusief de gemeentelijke dienst die straatmeubilair beheert - onbevredigend gevolg.

Mei

1 Ondanks Russische en West-Europese bezwaren wil president Bush voortmaken met een plan voor een 'raketschild' dat de VS zou moeten beschermen tegen aanvallen van zogeheten schurkenstaten. Dit is in strijd met het Amerikaans-Russische ABM-verdrag (1972). Daar nemen de VS dan ook afscheid van, zegt Bush in december.

2 Nederlandse huisartsen - in hun ogen onderbetaald voor te veel werk - beginnen aan een driedaagse staking. Vanaf 1 juli verbetert de overheid hun financiële positie.

6 De eerste ruimtetoerist - een Amerikaanse miljonair - staat na een achtdaags verblijf in het internationale ruimtestation ISS weer op aarde.

8 A. Peper acht zijn reputatie gezuiverd, nu een tuchtraad vaststelt dat het onderzoek naar zijn Rotterdamse declaratiegedrag te wensen overliet, maar dat de gerapporteerde feiten niet zijn weerlegd. Rotterdam meent van Peper nog een kleine 64 mille tegoed te hebben, maar moet genoegen nemen met een in mei geretourneerde erepenning.

10 Twee Nederlanders van Turkse komaf worden in Rotterdam veroordeeld tot negen jaar gevangenisstraf. Ze organiseerden in 2000 een illegaal transport van Chinezen naar Dover, waar 58 inzittenden van een koelcontainer dood aankwamen.

11 Premier Kok vindt dat Khalil el-Moumni en andere imans niet mogen uitkomen voor hun overtuiging dat homoseksualiteit een ziekte is waarvan de verspreiding de samenleving in gevaar brengt.

17 Prins Constantijn trouwt met dochter Laurentien van minister L. Brinkhorst en M xima wordt dertig en Nederlandse. Elf dagen later verwijderen artsen in Hamburg de linkernier van prins Claus, bij wie een halfjaar geleden na ernstige darmklachten een stoma is aangebracht.

19 'Oorlogsveteranen' die in Zimbabwe blanken van hun boerderijen beroven, bestormen nu ook stedelijke bedrijven en zelfs ziekenhuizen, waar ze managers geld afpersen

Juni

1 Een zelfmoordaanslag van een 22-jarige Palestijn beneemt twintig Israëliërs in een disco in Tel Aviv het leven.

5 'Buiten alle proporties' noemt premier W. Kok aanvankelijk de zelfverrijking van Nederlandse topmanagers: ze lieten in 2000 hun beloning (opties niet meegerekend) met gemiddeld minstens 14 procent stijgen. Twee weken later zegt de voorman van de vroegere arbeiderspartij: "Je kunt de stijging van de topinkomens niet vergelijken met die in cao-land".

7 Verpleegkundigen - in mei bezig met een estafettestaking - krijgen een structurele loonsverhoging van 6,2 procent.

7 Gesteund door een kwart van het Britse electoraat behaalt de Labour-partij van Tony Blair een ruime overwinning op de Conservatieven, die geen geloofwaardig alternatief boden voor Labours verwaarlozing van de publieke sector. Van de kiezers blijft 41 procent thuis.

8 De Ieren - van wie een royale meerderheid niet bij het referendum komt opdagen - verwerpen het verdrag van Nice dat voorziet in oostwaartse uitbreiding van de EU.

10 Wilde en andere stakingen hebben niet kunnen voorkomen dat treinpersoneel van de NS voorlopig moet berusten in een dienstrooster met wat minder geografische afwisseling. Voor treinreizigers blijven de prestaties van de NS in 2001 'goed waardeloos' - een uitdrukking die minister T. Netelenbos bezigt wanneer het bedrijf de zomerdienstregeling uitkleedt. Het regent klachten over vertragingen en uitval van treinen, gebrekkige informatie, verstoorde relaties tussen leiding en personeel, ziekteverzuim, gebrekkig onderhoud, computerstoringen. 'Een zootje', vat oud-topman Ploeger de situatie in Trouw samen.

11 Timothy McVeigh wordt doodgeïnjecteerd. Bij zijn aanslag op een overheidsgebouw in Oklahoma City stierven in 1995 168 Amerikanen.

11 Als premier van Italië voegt zich de niet loepzuivere miljardair Silvio Berlusconi bij de regeringsleiders van de EU.

14 Met een 'abortuskliniek' in de vorm van een container arriveren Nederlandse vrouwelijk artsen per schip in Ierland om daar hooguit morning-afterpillen uit te delen.

15 Bij een topconferentie van de EU in het Zweedse Gotenburg leven 'antifascistische' straatschenders onder 25 000 demonstranten zich verwoestend uit.

26 Nederland loopt volgens justitie voorop in de wereld als handelaar en producent van xtc-pillen. De Britse criminele-inlichtingendienst noemt Nederland ook een belangrijk distributiepunt voor heroïne, cocaïne, amfetamine en cannabis.

29 Ex-president Slobodan Milosevic van Joegoslavië arriveert geboeid in Scheveningen, waar het Joegoslavië-tribunaal hem als oorlogsmisdadiger zal berechten. Door hem uit te leveren verzekert de Servische premier, Zoran Djindic, zijn land van miljarden aan internationale hulp. De gevangene acht het tribunaal onwettig en meent geen advocaten van node te hebben.

Juli

2 Minister W. Vermeend stelt de Amsterdamse sociale dienst wegens een falend antifraudebeleid onder curatele.

7 Primeur: in Rotterdam wordt criminele verslaafden een afkickprogramma opgelegd.

9 Omdat de man psychisch ongeschikt zou zijn voor berechting, schorst een Chileens hof van appèl de zaak tegen ex-dictator Augusto Pinochet (85) voor onbepaalde tijd.

9 Na Oldham, Leeds en Burnley ervaart het Engelse Bradford hoe rassenrellen een stad kunnen ontwrichten.

10 In 1941 vermoordden inwoners van het Poolse Jedwabne 1600 Joodse plaatsgenoten. Niet alle kerkelijke en politieke autoriteiten in Polen zijn ermee ingenomen dat president Aleksander Kwasniewski daar nu verontschuldigingen voor aanbiedt.

11 In de VS zijn voor het eerst embryo's gecreëerd met het expliciete oogmerk van medisch onderzoek.

13 Peking - hoofdstad van het land waar volgens Amnesty in drie maanden meer doodvonnissen zijn uitgevoerd dan in de rest van de wereld in drie jaar - krijgt de Olympische Spelen van 2008 toegewezen.

20 Oud-kamerlid Tara Singh Varma (GroenLinks), niet vermaard om haar soliditeit in financiële zaken, blijkt een terminale ziekte voor te wenden.

20 Italiaanse 'ordehandhavers' gaan, bij een topconferentie van de G8 (industrielanden) in Genua, agressieve én vreedzame betogers met barbaars geweld te lijf.

23 Ovatie voor voorzitter Jan Pronk, wanneer op een klimaatconferentie in Bonn vertegenwoordigers van 178 landen niet al te stevige afspraken hebben gemaakt om het broeikaseffect te bestrijden. Grote afwezige: de VS.

23 Vice-president Megawati Soekarnoputri volgt de politiek en fysiek gebrekkige Abdurrahman Wahid op als president van Indonesië.

26 De regering-Bush weigert akkoord te gaan met internationale afspraken over biologische wapens.

29 Zwemster Inge de Bruijn triomfeert op de WK in Japan: driemaal goud.

Augustus

1 Ook Duitse homo's mogen trouwen.

2 Voor het eerst wordt - door het Joego slavië-Tribunaal - iemand veroordeeld wegens genocide: Radislav Krstic, Bosnisch-Servisch veroveraar van de enclave Srebrenica in 1995, wacht 46 jaar cel.

4 De gedachte dat Dance Valley, een elektronische-muziekfestival in Spaarnwoude, 80 000 bezoekers kan verwerken zonder chaos, paniek en inbreuken op hun gezondheid, blijkt ongegrond.

8 Onder buitenlandse druk parafeert de Macedonische regering, na maanden van strijd, een akkoord met etnisch-Albanese rebellen. Die overhandigen in september (een deel van) hun wapens aan Navo-militairen. De levering van de beloofde tegenprestatie - meer rechten voor de Albanese minderheid - gaat traag en niet van harte.

9 Een Palestijn die zich in een pizzeria in Jeruzalem opblaast, sleurt zestien klanten mee de dood in. In de loop van de maand zet Sjaron c.s. gevechtshelikopters, -vliegtuigen en tanks in op Palestijns grondgebied.

11 Nieuw dieptepunt in de 26-jarige burgeroorlog (meer dan 500 000 doden) in Angola: rebellen - zegt de regering - beschieten een trein en laten hem in brand vliegen. Minstens 250 doden.

12 Nederland behaalt op de WK atletiek in Canada evenveel medailles als Vaticaanstad.

20 Zich beestachtig roerende rebellen en regeringstroepen hebben sinds begin 2001 op Noord-Sumatra 1500 burgers vermoord, schat een mensenrechtenorganisatie in de VS.

29 Aan 650 uit zee opgepikte asielzoekers wil de regering van Australië - geleid door John Howard, die in november verkiezingen wint - geen gastvrijheid bieden. De meesten eindigen in een onherbergzaam eilandstaatje. In West-Europa proberen tientallen Afghanen via de Kanaaltunnel naar Engeland te lopen.

29 Wim Kok begeert geen derde termijn als premier en zal in december de leiding van de PvdA overdragen aan Ad Melkert.

31 Naar aanleiding van enige opwinding te Zwolle wil minister A.H. Korthals wettelijk verbieden dat rechters, officieren van justitie en griffiers aan hun beroepskleding een hoofddoekje toevoegen.

31 Na 156 jaar schaft PTT Post het telegram af.

September

1 Een Nederlands voetbalelftal verspeelt tegen Ierland zijn laatste kans om zich te plaatsen voor de WK 2002.

8 De meeste Nederlanders, vooral ook vrouwen ondere de dertig, hebben er geen probleem mee dat veel vrouwen financieel afhankelijk zijn van hun partner, meldt Trouw na onderzoek. Dom, vindt A.E. Verstand, staatssecretaris.

9 In Zuid-Afrika eindigt een roerige, door anti-Joodse agitatie geteisterde wereldconferentie tegen racisme met een tandeloze verklaring vol goede bedoelingen.

13 Het basisonderwijs telt zeshonderd vacatures.

Oktober

1 J.P. Balkenende volgt J. de Hoop Scheffer op als fractieleider en lijsttrekker van het CDA. Onvrede over diens oppositiestijl en pogingen van partijvoorzitter M. van Rij om daar wat aan te doen en tegelijk zichzelf te promoten, hebben beiden de das omgedaan.

1 'Ik ken niemand in het Midden-Oosten die alleen maar de waarheid spreekt', repliceert minister Sjimon Peres op een opmerking dat Jasser Arafat dubbel spel speelt.

8 Nederlandse bergers lichten het wrak van de Russische kernonderzeeër Koersk uit de Barentsz-zee.

19 Met een boetebeding dat mededeelzaamheid moet beletten, gaan burgemeester L. van Maaren en Leeuwarden uit elkaar.

23 Na eindeloos getraineer beginnen de terroristen van het Ira wapens in te leveren. Het kwetsbare Noord-Ierse zelfbestuur is voorlopig weer gered.

24 Een beperkende wet ten spijt blijft het aantal dierproeven in Nederland toenemen: ruim 745 000 in 2000.

November

5 Gerard Reve zal, omdat zijn partner een minderjarige zou hebben aangerand, de Prijs der Nederlandse Letteren niet uit handen van de koning van België ontvangen.

6 Rapport van de VN: de mensheid plundert de aarde en haar zeeën met ongekende snelheid.

9 Via het tv-programma 'Zembla' wordt 'de bouwfraude' openbaar: door bij openbare aanbestedingen onder één hoedje te spelen zouden bouwbedrijven de overheid afzetten. Kort hierop blijkt dat ander gerommel in de bouw via een schikking is afgedaan: bedrijven die de Schipholspoortunnel aanlegden, onttrokken via valsheid in geschrifte hoge winsten aan het zicht van de overheid. Omdat in het kamerdebat hierover PvdA-fractieleider A. Melkert aan de kritische doordouwer R. van Gijzel de eerste viool ontneemt, stapt Van Gijzel als kamerlid op.

11 De zorg in psychiatrische ziekenhuizen is ver beneden de maat, constateert het Trimbosinstituut.

12 Falende techniek (?): een Airbus stort neer op een wijk van New York - 260 doden.

14 Op een wereldhandelsconferentie in Katar schepen de EU en de VS het arme deel van de wereld af met vage beloften. Het krijgt wel toegang tot goedkopere medicijnen.

20 Net als in oktober in Noorwegen stemmen in Denemarken kiezers de centrum-linkse regering weg.

21 Na twee uur 's nachts geen party meer, beveelt Zaandams burgemeester een discotheek waarvan twee bezoekers, onder wie een politiemedewerkster, aan drugsgebruik zijn gestorven.

22 'Ook VVD en CDA vinden Nederland te druk', constateert Trouw na een kamerdebat.

23 KPN saneert en schrapt in totaal 6100 banen. Om het aantal gedwongen ontslagen te beperken, leveren personeel en bestuur salaris in. Topman A. Scheepbouwer, als opvolger van P. Smits beladen met opties, zal er zelf weinig van merken. Na zich blauw te hebben betaald aan investeringen in mobiele technologie, torst KPN een verbluffende schuldenlast.

25 Leefbaar Nederland kiest P. Fortuyn, 'ijdel solist' (Trouw), publicist en ex-hoogleraar, tot lijsttrekker.

25 De bewering van een Amerikaans bedrijf dat het een menselijk embryo heeft gekloond, wekt scepsis.

December

6 Levensmoeheid, ook bij een 86-jarige, rechtvaardigt nog geen euthanasie, volgens het gerechtshof in Amsterdam.

11 Sinds de Amerikaanse bombardementen op Afghanistan begonnen, hebben volgens christenen op de Molukken moslim-extremisten hun terreur daar verhevigd.

12 De Tweede Kamer berust erin dat o.a. onder het ministerschap van PvdA-lijsttrekker A. Melkert kapitalen aan Europese subsidies niet volgens de regels zijn besteed. Deze slordigheid kan Nederland 400 miljoen tot 1,2 miljard gulden (181 tot 540 miljoen euro) kosten.

14 Staatssecretaris K. Adelmund gaat dokteren aan de basisvorming (onderbouw van het voortgezet onderwijs): in 2004 minder vakken, variabele tijdsduur.

14 Van alle EU-burgers krijgen alleen de Nederlanders gratis een setje euromunten.

22 Na dagen van plunderingen en bloedige rellen treedt de peronist Adolfo Rodriguez Saà als interim-president aan in Argentinië, dat verzinkt in een financieel en economisch moeras.

24 Jasser Arafat mag van Sjaron c.s. niet naar een kerstnachtdienst in Bethlehem. Als reactie op bloedige aanslagen heeft Israël verwoestingen aangericht op Palestijns gebied en Arafat feitelijk opgesloten in Ramalla, omdat hij de moordenaars van een Israëlische minister niet laat oppakken.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden