Terug naar tuin en vader

The Tree of Life
Regie: Terrrence Malick. Met Brad Pitt, Jessica Chastain, Sean Penn en Hunter McCracken. In 15 bioscopen.

'The Tree of Life' was niet het enige existentiële drama in Cannes, en Jack uit Texas niet de enige verloren ziel met vragen over zijn afkomst en bestemming. De Amerikaanse regisseur Terrence Malick, bekroond met de Gouden Palm, schiep met twee uur en veertig minuten wel het langste en meest veelomvattende spektakelstuk over het bestaan op aarde.

Centraal staat de crisis van een succesvolle westerse man. Sean Penn speelt met prachtige gerimpelde kop een architect die wolkenkrabbers in New York heeft gebouwd en in een van die gigantische kolossen van staal en glas terugdenkt aan zijn jeugd in de jaren vijftig in Texas. Het houten huis. De veranda. De grote boom. De geschoren kruinen van zijn twee broertjes. De zon op het lange rode haar van zijn moeder. Malick filmt het als de tuin van Eden, met fladderende vlinders en rollebollende kinderen. Malick kan zelfs doen geloven dat gras ooit groener en sappiger was.

Maar waar het vooral om gaat is de relatie met de christelijke, autoritaire vader, die vol overgave het kerkorgel bespeelt, maar ook briesend thuis komt om van zijn zonen gehoorzaamheid en ontzag te eisen. Zijn vrouw noemt hij naïef. Zijn zonen moeten de rug rechten en vechten. Het geeft op de een of andere manier wel een dubbele lading dat Hollywood sweetheart Brad Pitt hem speelt. De haat maar ook de liefde die de oudste zoon voor zijn vader voelt, vormen de wortels van zijn latere crisis, waarin vragen over het bestaan op aarde en de betekenis van het geloof aan de orde komen.

Cruciaal hierbij is de volkomen originele manier waarop Malick die existentiële kwesties koppelt aan beelden van de oorsprong van het leven op aarde. Hij neemt rustig twintig minuten de tijd om spectaculaire celdelingen te tonen en via snuffelende dinosauriërs de grenzen van tijd en ruimte op te sporen. Via science fiction specialisten die eerder aan '2001: A Space Odyssey' en 'Star Trek' werkten, reizen we opeens door sterrenstelsels.

Enkele jaren geleden was er een Hongaarse regisseur die een prachtige mix maakte van speelfilm en natuurfilm: György Pálfi's onvolprezen 'Hukkle' waar 'The Tree of Life' een soort operateske, epische versie van is. Een extravagant spektakel dat van een babyvoetje in de handpalm van zijn verwekker naar de 'big bang' gaat, en weer terug, en met de Bijbel en vooral Darwins 'Origin of Species' in de hand, onomwonden vraagt waar we vandaan komen, waar we naar toe gaan, en wat er eigenlijk blijft.

Daar tussendoor is enkele keren Preisners 'Lacrimosa' te horen, uit diens 'Requiem for a Friend'. Het prachtige muziekstuk, met het verzoek om genade, werd ooit geschreven als vaarwel voor Kieslowski die met zijn 'Dekalog' over de tien geboden ook niet de grotere vragen schuwde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden