Terug naar Bergeijk

Tijdens de Dutch Design Week presenteren de ontwerpers Job Smeets en Nynke Tynagel in Bergeijk het Studio Job House, een villa die plaats biedt aan hun omvangrijke designverzameling. Het huis is ook een eerbetoon aan de roemruchte designgeschiedenis van het Brabantse dorp.

Het is even zoeken in de bossen rond Bergeijk, waar alle huizen verscholen liggen in het groen. Maar dan doemt aan het eind van een zandpad een smetteloos witte bungalow op met een keurig gemillimeterd gazon. Een kunstwerk van Atelier van Lieshout in de tuin laat geen twijfel meer: dit moet het nieuwste project zijn van de Nederlandse ontwerpers Job Smeets (40) en Nynke Tynagel (33), wereldberoemd als Studio Job.

Vorig jaar kocht het duo in het Brabantse dorp een uit 1958 daterende villa, ontworpen door Rietveldleerling D.L. Sterenberg. Het huis was vijftig jaar bewoond geweest door een sigarenfabrikant en zijn gezin, en verkeerde in slechte staat. Smeets en Tynagel knapten het helemaal op, en brachten het zoveel mogelijk terug in originele staat. Niet om er te gaan wonen, maar als onderkomen voor hun collectie designklassiekers uit de jaren '50 en '60.

Die is behoorlijk indrukwekkend, zo blijkt als Smeets een rondleiding geeft door de twee verdiepingen tellende woning. Elk vertrek in het huis is ingericht met stoelen, tafels, kastjes en kabinetten van ontwerpers als Gerrit en Wim Rietveld, Benno Premsela, Martin Visser en Cees Braakman. Alles verkeert in puike staat. "We exposeren wel vaker, in galeries of zoals nu in het Groninger Museum", zegt Smeets. "Maar deze collectie vroeg om een speciale omgeving. Het Studio Job House is een functionerend huis met een keuken, badkamer en toilet. Hier komen de meubels veel beter tot hun recht."

Dat het in Antwerpen wonende tweetal juist in Bergeijk is neergestreken, is geen toeval. Het dorp onder de rook van Eindhoven was na de oorlog een belangrijk centrum van functioneel design. De lokale Weverij De Ploeg maakte stoffen en meubels voor heel Nederland, en trok veel creatief talent aan. Gerrit Rietveld ontwierp een fabriek voor het bedrijf; beroemde kunstenaars als Anselm Kiefer, Panamarenko, Christo, Sol LeWitt en Donald Judd kwamen op uitnodiging van de directie naar Bergeijk. Ook de ouders van Tynagel werkten voor De Ploeg. Smeets: "Door hen hebben wij die geschiedenis leren kennen. Maar hun generatie is nu zeventig, tachtig jaar oud. Met ons huis willen we opnieuw de aandacht vestigen op dit unieke verhaal. Het zou verschrikkelijk zijn als mensen binnenkort niet meer weten wat zich hier heeft afgespeeld."

Toch is het Studio Job House niet alleen een ode aan het verleden. Naast de hoogtepunten van weleer, is er ook recent design te zien van onder meer Piet Hein Eek, Viktor & Rolf, Richard Hutten en Wim Crouwel. Oud en nieuw worden op een speelse manier gecombineerd. Op een roltafeltje van Rietveld heeft Smeets een set protserige koppen van Gucci geplaatst. Tegenover een ranke stalamp van ontwerper Kho Liang le, hangt een bronzen kroonluchter van Studio Job. Eveneens van Smeets en Tynagel zijn de 'tit lamps' aan de muren, de theedoeken met insectenmotief en een enorme kristallen koffiepot op een bronzen voet.

Het zijn juist de crossovers die het huis interessant maken, vindt Smeets. Voor hem is het Studio Job House een gesamtkunstwerk, een synthese tussen het functionele design van vroeger en het persoonlijke ontwerp van nu. "Door die twee bij elkaar te brengen zie je de verschillen, maar ook de overeenkomsten. Vergelijk het werk van Rietveld eens met die sculptuur van Van Lieshout in de tuin. Het doel van de werken is compleet anders, maar in allebei zit poëzie. Ook Rietveld, hoe functionalistisch ook, had de wens om zichzelf uit te drukken."

Tijdens de Dutch Design Week is het Studio Job House geopend voor een beperkt aantal genodigden. Vandaag, morgen en overmorgen mogen steeds 90 mensen naar binnen. Zij worden met een originele Greyhoundbus opgehaald in Eindhoven. Ter plaatse krijgen ze een rondleiding door Smeets, en zelfgemaakte appeltaart van Tynagel. Na afloop van de Designweek is het huis te bezoeken op afspraak. Smeets: "We zouden graag meer mensen toelaten, maar daarvoor is het huis te fragiel. We willen niet dat er duizenden mensen doorheen gaan lopen. Dat kan het niet aan."

Kan het Studio Job House het begin zijn van een wedergeboorte van Bergeijk als designmekka? Smeets: "Het is moeilijk. Er wordt al jaren gezocht naar een goede bestemming voor de Ploegfabriek. Ik zou het fantastisch vinden als ze daar jaarlijks een grote designexpositie zouden organiseren, zoals op de meubelbeurs in Milaan. Misschien dat ons huis daartoe een aanzet kan geven."

Meer info: www.studiojob.nl/ studio-job-house.html

Sporen van De Ploeg
Fotografe Désirée van Hoek groeide op in de omgeving van Bergeijk. Het afgelopen halfjaar zocht ze naar sporen van 't Spectrum en De Ploeg bij inwoners van Bergeijk, familieleden van Ploegdirecteuren, en ontwerpers van destijds. Linksboven een stoeltje van Rietveld dat op een zolder werd gevonden. Verder spreien en gordijnen van Ploegstoffen en een bed van 't Spectrum. Op de rechterpagina: Studio Job House. Binnen zijn tegels te zien van Kho Liang le en een kratstoel en -tafel van Gerrit Rietveld, met daarop een boek van Studio Job.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden