Terroristen hebben nieuwe bondgenoot

Zware strijd deze week in Afghanistan. De anti-terreurcoalitie heeft naast Taliban en Al-Kaida een nieuwe vijand: de beruchte krijgsheer Hekmatiar.

AMSTERDAM - Amerikaanse speciale troepen zijn ook vandaag nog bezig een grottenstelsel in Zuidoost-Afghanistan te doorzoeken. Daar werd begin deze week fel gevochten tegen zo'n tachtig Afghaanse strijders. Achttien van hen zouden zijn gedood. Het complex, in een steile bergwand, is veel groter dan verwacht. Gisteren hadden een paar honderd soldaten slechts enkele tientallen van de 160 grotten uitgekamd.

De onverwacht hevige strijd bewijst opnieuw dat de oorlog tegen het terrorisme in Afghanistan nog lang niet voorbij is. Sinds Operatie Anaconda in maart vorig jaar -toen honderden rebellen gedurende acht dagen zwaar werden gebombardeerd in de bergen in Oost-Afghanistan- is niet meer zo'n grote groep waargenomen. Na 'Anaconda' zijn zij in kleinere eenheden gaan opereren in de lange, woeste oostelijke bergketen die de grens vormt tussen Afghanistan en Pakistan. De laatste maanden hebben deze strijders hier een serie aanvallen met onder meer raketten uitgevoerd op Amerikaanse bases. De meeste misten doel, maar de dreiging is duidelijk.

Troepen van de door Amerika geleide internationale coalitie spelen al meer dan een jaar kat-en-muis met de strijders. Die zoeken, als ze bedreigd worden, snel hun toevlucht bij de wapenbroeders in de tribale gebieden in Pakistan. Tot frustratie van de coalitie, want in de Pakistaanse Noord-Westelijke Grensprovincie mogen de Amerikanen van Pakistan niet vrij opereren.

Over de identiteit van de rebellen is weinig bekend. Vaak worden ze aangeduid als restanten van de Taliban en Al-Kaida. Ditmaal wees de Amerikaanse legerwoordvoerder Roger King in Afghanistan echter de beschuldigende vinger direct naar de fundamentalistische krijgsheer Goelboeddin Hekmatiar (52). Hij zou bezig zijn de eigen troepen aan te vullen met Taliban- en Al-Kaida-strijders. Doel zou zijn gezamenlijk de Amerikaanse troepen en de regering van president Hamid Karzai -die zij zien als een marionet van de VS- te bestrijden.

Als de Amerikaanse inlichtingen kloppen, is dat slecht nieuws voor de anti-terreurcoalitie. Hekmatiar is een meedogenloze man met veel bloed aan zijn handen. De oud-moedjahidienleider vocht met zijn Hezb-i-Islami-fractie tegen het sovjetleger in de jaren tachtig.

Na het vertrek van de Sovjets werd zijn strijdgroep niet uitgenodigd voor een overgangsregering. Uit wraak liet Hekmatiar willekeurige beschietingen uitvoeren op Kaboel, waarbij enkele tienduizenden mensen omkwamen. Karzai wil hem nu vervolgen voor oorlogsmisdaden.

Toen de Taliban in 1996 Kaboel binnenvielen nam Hekmatiar de wijk naar Iran, en wachtte tot zijn kansen zouden keren. Vanwege zijn kritiek op de benoeming van Karzai als interim-premier werd hij vorig jaar door de Iraanse overheid -die zich achter Karzai had geschaard- als ongewenste gast het land uitgezet. Hij keerde terug naar Afghanistan, waar hij zich schuilhoudt.

Vorig jaar september riep Hekmatiar op tot een heilige oorlog tegen de Amerikanen en hun bondgenoten. Ook doken berichten op dat hij zelfmoordcommando's opleidt voor terreuracties. Een van zijn commandanten zei dat Taliban-strijders een alliantie met Hekmatiars aanhangers hadden gesloten, de Islamitische Martelarenbrigade. Hun trainingskampen zouden zich bevinden in de oostelijke bergen van Urgun.

Hekmatiar wordt onder meer verdacht van betrokkenheid bij de aanslag op Karzai begin september, en de autobom in de hoofdstad Kaboel die aan zeker vijftien mensen het leven kostte. Na de arrestatie van zijn zoon in Pakistan, afgelopen oktober, riep hij op tot een intensivering van de djihad tegen Amerikaanse doelen.

Dat de VS Hekmatiar als gevaarlijke bedreiging van het toch al instabiele Afghanistan zien bleek vorig jaar mei, toen de CIA in de buurt van Kaboel met een onbemand vliegtuigje een raket afschoot op de krijgsheer. Enkele getrouwen werden gedood, Hekmatiar overleefde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden