Terroristen en slappe knieën

De echte historische terroristen streden in hun tijd heus niet tegen een bezettingsmacht. Ze hadden grote politieke ambities en gebruikten daarvoor een nieuwe vorm van afschrikwekkend geweld. Alle potentiële vijanden van hun fundamentalistische republikeinse ideaal – adelen, monarchisten, contrarevolutionairen, Girondijnen, katholieke opstandelingen, enzovoorts – moesten preventief worden geruimd. Niet door zelfmoordenaars op markten, moskeeën, discotheken of legerposten af te sturen. Maar door de vermeende vijanden van de Franse Revolutie in hun cachot af te slachten of in een gammel karretje door Parijs te rijden richting de guillotine. Massale openbare terechtstellingen met veel bloed en afgehakte hoofden maken veel indruk en boezemen sidderende angst in. Tegenwoordig krijg je hetzelfde effect met uiteengereten lichamen op een marktplein waar een autobom ontploft. Vanzelfsprekend komt tegenwoordig niemand op het idee om de Terreur uit 1793 van Robespierre en de zijnen met huidige vormen van terrorisme te vergelijken. Elke historische periode heeft zijn eigen dynamiek, context en beweegredenen. Natuurlijk heeft een Nederlandse verzetsman die in 1944 een gemeentelijk gebouw opblaast, weinig tot niets te maken met een fundamentalist die zijn gordel explosieven te midden van een menigte aanspreekt. Volgens de berichten heeft SP-leider Jan Marijnissen vrij snel spijt gekregen van zijn onbezonnen vergelijking. Zijn woorden zijn ’uit hun verband gerukt’ en het is natuurlijk allemaal de schuld van kwaadwillende media. Het zal wel. Vraag blijft hoe een ambitieus politicus als hij, die meestal behoedzaam te werk gaat, zo de fout in kon gaan. Wellicht wordt Marijnissen steeds meer door unilateraal denkende activisten in zijn partij als senator Meulenbelt of kamerlid Van Bommel beïnvloed. Maar zijn uitglijder heeft zeker te maken met de slechte Nederlandse gewoonte om de Tweede Wereldoorlog te pas en te onpas als maatstaf te gebruiken. Of moet ik liever zeggen als kromme stok om mee te slaan? Dit trauma heeft een diep spoor achtergelaten en spreekt geesten met summier vermogen meestal aan, denken populisten. Als een regisseur en een kamerlid een filmpje over religieuze onverdraagzaamheid maken, komt plots een wereldvreemde figuur roepen dat hij aan Goebbels moet denken. Als iemand je niet bevalt, kun je hem als columnist ook voor NSB’er uitmaken. Altijd raak! Maar vermoeiend is het zeker. Ach, Marijnissen is niet de domste onder de Nederlandse populisten. Kijk nu naar VVD’er Van Baalen. Die heeft geen vergelijking met WOII nodig om zijn eigen onzin uit te kramen. Vorige week riep hij tijdens een pro- Israëlische demonstratie dat wie Israël medeschuldig vindt aan het geweld in het Midden Oosten, ’geen vent is en slappe knieën heeft’. Een echte democraat met ijzersterke argumenten, die Van Baalen. En ook nog met sterke gespierde knieën met een driedubbelle laag kraakbeen. Ze stellen hem in de gelegenheid om telkens weer in zijn veilige woonkamer een imposant gat in de lucht te springen, wanneer een flatgebouw, een brug of een elektriciteitscentrale in Libanon wordt geraakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden