Terrorist mag geen Nederlander meer zijn

PVV-Kamerlid Machiel de Graaf: "Deze maatregel is niet meer dan een pleister op een slagaderlijke bloeding."Beeld anp

Het is een maatregel die naar schatting slechts enkele personen per jaar gaat raken. Toch stond de Tweede Kamer gisteren uitgebreid stil bij het voorstel om het paspoort af te pakken van burgers die terroristische misdrijven plegen of daarbij helpen.

Enigszins sceptisch schaarde de Kamer zich achter dit wetsvoorstel, het eerste dat voortvloeit uit het actieprogramma tegen jihadisme dat het kabinet afgelopen zomer presenteerde. Die scepsis is er vooral omdat onduidelijk is wat het plan uithaalt.

Het idee is om het plegen of ondersteunen van terreurmisdrijven toe te voegen aan een lange lijst gronden waarbij iemands Nederlandse nationaliteit afgepakt kan worden. Voorwaarden zijn dat iemand een dubbel paspoort heeft - stateloosheid streeft het kabinet niet na - en onherroepelijk is veroordeeld voor zijn daden.

Pleister op slagaderlijke bloeding
Alleen: sinds deze misdrijven in 2010 in het wetboek van strafrecht terecht kwamen, hebben rechters het artikel zelden uit de kast gehaald bij een veroordeling. Dus kan ook maar een select groepje terroristen met de maatregel te maken krijgen. "Het is niet meer dan een pleister op een slagaderlijke bloeding", hoonde PVV-Kamerlid Machiel de Graaf.

Daarbij vraagt D66 zich af over hoe eerlijk het plan is. Gelijke gevallen moeten gelijk worden behandeld, zei Gerard Schouw. Is daar nog wel sprake van als de ene terrorist enkel een Nederlands paspoort heeft - en die niet kan verliezen omdat hij dan stateloos wordt - en de ander twee nationaliteiten bezit en het Nederlanderschap wél kwijtraakt?

Nederlandse nationaliteit
"Daar wringt de schoen", erkende CDA-Kamerlid Peter Oskam. Die vindt dit echter geen reden om het voorstel dan maar te schrappen. Integendeel. Oskam toonde zich, met de VVD, bereid om na te denken over hoe ook van terroristen met enkel een Nederlands paspoort de nationaliteit kan worden ingetrokken.

"Als iemand Nederlander is met alleen de Nederlandse nationaliteit, hij bij IS gaat vechten, mensen vermoordt, terugkomt en veroordeeld wordt, wil je hem eigenlijk ook zijn Nederlanderschap ontnemen", aldus Oskam. "Natuurlijk hebben mensen recht op het staatsburgerschap, maar je moet dat wel verdienen."

Verbazing alom bij partijen als SP, D66 en GroenLinks. Hoorden zij nou goed dat CDA en VVD erover willen nadenken hoe zij mensen bewust stateloos kunnen maken? Terwijl Nederland haar handtekening heeft staan onder een VN-verdrag dat stateloosheid afkeurt?

Over de schutting
Zo kun je alle problemen wel over de schutting kieperen, wierp Liesbeth van Tongeren van GroenLinks de twee partijen voor. "Moeten we kinderverkrachters en seriemoordenaars dan ook maar exporteren zodat we ze hier kwijt zijn?" D66'er Schouw zei te vrezen voor stateloosheid als nieuwe strafmaatregel.
Ondanks die haken en ogen is kan het voorstel reken op ruime steun. Ook al is onduidelijk of het plan jongeren afschrikt, ook al treft het maar weinig mensen, Nederland moet het signaal afgeven dat je niet zomaar en altijd recht hebt op het Nederlanderschap, zo vindt de Kamer.

Alleen de vraag of de overheid een paspoort ook met terugwerkende kracht mag intrekken, hangt nog boven de markt. Het is een wens van de VVD om terroristen die hun daden al hebben begaan, met deze nieuwe maatregel te kunnen confronteren. De PvdA is nog niet om. "Geen straf zonder wet", aldus Kamerlid Jeroen Recourt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden