Ombudsman

Terrorismenieuws is niet om te smullen, wel om te publiceren

Trouw-ombudsman Adri Vermaat Beeld Maartje Geels
Trouw-ombudsman Adri VermaatBeeld Maartje Geels

Een week geleden sloot ik deze rubriek af met de belofte terug te komen op kritiek van lezers die vinden dat Trouw met de aandacht voor terrorisme meewerkt aan de levensvatbaarheid van terrorisme.

Dit kleine gezelschap lezers zegt niet alles te willen weten over terroristen en hun motieven, het leed van nabestaanden en trauma's van overlevenden. Het 'gezicht' van slachtoffers hoeven ze evenmin te kennen. Hun argument is dat ieder woord over terreuracties de angst onder burgers aanwakkert en dat alleen terroristen en hun organisaties profijt hebben van de uitgebreide media-aandacht.

Uit deze lezersbrieven spreekt oprechte bezorgdheid. Met hun oproep aan de redactie veel terughoudender dan nu te berichten over terreur zeggen zij zich niet te willen afsluiten voor de werkelijkheid. Integendeel. Ze willen dat de krant, hun krant, zelf stelling neemt tegen het terrorisme door voornamelijk af te zien van publicaties over dit onderwerp. Een citaat uit een brief: 'Heeft Trouw nog steeds niet in de gaten dat zij onderdeel uitmaakt van datgene dat terrorisme doet kiemen'?

De briefschrijver verwijt de redactie dat zij het eendimensionale standpunt inneemt dat de lezer zo goed mogelijk geïnformeerd dient te worden. Dit stelt hem teleur. 'Er zijn andere belangen die nogal wat zwaarder wegen. Terrorismenieuws is niet om te smullen maar om terughoudend en protocollair over te berichten', eindigt hij zijn morele appèl aan Trouw, in de veronderstelling of wellicht overtuiging dat de krant met ideologische, niet journalistieke beslissingen levens kan sparen. Dit door lezers bewust informatie te onthouden, die de redactie niettemin best relevant kan vinden voor haar terreurberichtgeving.

Plicht

Een nieuwskrant heeft de plicht zijn lezers zo goed mogelijk te informeren. Een groot en belangwekkend nieuwsfeit dat heeft plaatsgevonden en publiek bekend is, hoort in Trouw, evenals analyses, achtergronden en reportages. Als een redactie bij zo'n onderwerp zichzelf censuur oplegt, vliegt zij journalistiek uit de bocht. Hoe betrouwbaar is een krant die zijn lezers bewust nieuwswaardige feiten, achtergronden en duiding onthoudt? Welke waarde mag dan nog worden gehecht aan de nieuwsreportages, die wél de krant halen? Alleen bij hoge uitzondering kan een als zodanig erkend nieuwsfeit worden opgeschort. Maar dan alleen onder voorwaarden.

Een voorbeeld van dit laatste is een gebeurtenis in de ontvoeringszaak van een oud-topman van Ahold, dertig jaar geleden. Toen zijn pink naar zijn familie was opgestuurd en dit nieuwsfeit verscheidene media ter ore kwam, verzocht Ahold omwille van de veiligheid van het slachtoffer - van wie op dat moment onduidelijk was of hij leefde - om hierover niet meteen te publiceren. Trouw en enkele andere kranten willigden dit verzoek in. Toen enige tijd later het Algemeen Dagblad aan Ahold kenbaar maakte over de pink te zullen publiceren, tipte het concern tijdig de kranten die tot dan weloverwogen hadden gezwegen. De volgende ochtend publiceerden de kranten over de 'pink'.

Zo'n kwestie is wezenlijk anders dan het bewust achterhouden van informatie of een schets over terreuracties teneinde mogelijke levens te sparen en (potentiële) aanslagplegers niet in de kaart te spelen. Terughoudende journalistiek bij terreur: ja. Feiten uit de weg gaan: nee. Op het journalistieke platform De Correspondent stelde de Vlaamse schrijver en cultuurhistoricus David van Reybrouck dat het erop lijkt dat terroristen soms letterlijk vragen om bekend te worden en dat de pers hen op hun wenken bedient. 'Wie een aanslag pleegt mag er gerust vanuit gaan dat de hele wereld zal schrijven over zijn afkomst, familie, schoolprestaties, liefdesleven, eventuele strafblad en wat de buren van hem vinden', schreef hij.

Als de kritische Trouw-lezers mede op zulke berichtgeving in hun krant doelen, hebben zij in mijn ogen een punt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden