Commentaar

Terecht dat strijders tegen seksuele oorlogsmisdaden de Nobelprijs voor de Vrede hebben gewonnen

Denis Mukwege en Nadia Murad.Beeld AFP

Verkrachting is een van de meest verschrikkelijke wapens die in oorlogssituaties gebruikt worden door de strijdende partijen, een wapen dat helaas veelvuldig wordt ingezet. 

Het gebeurt in Irak, in Syrië, in Soedan, in Congo, in Burma - op talloze plekken in de wereld waar strijders hun vijanden willen straffen en vernederen, waar ze families willen breken. Het gebeurt elke dag, overal ter wereld. En hoewel er geen enkele twijfel over is dat het inzetten van seksueel geweld als wapen geldt als een zwaar misdrijf, heerst er in veel (burger)oorlogen nog altijd een grote mate van straffeloosheid.

Alleen daarom al is het goed dat de Nobelprijs voor de vrede dit jaar naar twee mensen gaat die onbaatzuchtig de strijd hebben aangebonden met dit wapen. Nadia Murad, die er zelf slachtoffer van werd toen zij in handen viel van Islamitische Staat in Irak, reist onvermoeibaar de wereld over om haar verhaal te doen en te pleiten voor vervolging van de misdadigers. En Denis Mukwege, gynaecoloog uit Congo, gaat dag in dag uit de operatiekamer van zijn eigen ziekenhuis in Bukavu binnen om slachtoffers van verkrachting bij te staan. Ook gisteren was hij daar aan het werk, toen het bericht uit Oslo kwam.

Kritisch

Mukwege pleit ervoor om seksueel oorlogsgeweld als wapen in internationaal verband uit te bannen, zoals dat eerder gebeurde met landmijnen en chemische wapens. Dat is feitelijk helemaal niet nodig: (serie)verkrachting is al verboden in oorlogssituaties, en er ligt een grote hoeveelheid jurisprudentie die dat bevestigt. Systematisch seksueel geweld tijdens conflicten geldt op zijn minst als een misdaad tegen de menselijkheid, maar kan ook vervolgd worden als oorlogsmisdaad of als een vorm van genocide. Dat gebeurde onder meer in Rwanda.

Maar dan moet dat natuurlijk wel gebeuren. Beide prijswinnaars zijn kritisch over hun eigen regeringen: Irak heeft nog geen enkele IS-verkrachter veroordeeld, en in Congo tiert het seksueel geweld in het conflictueuze oosten van het land al decennia welig - zonder dat de regering in Kinshasa er veel aan doet. Sterker: niet alleen militieleden maken zich schuldig aan serieverkrachtingen, dat geldt ook voor soldaten in dienst van het nationale leger.

De president van Irak feliciteerde gisteren Nadia Murad, en de Congolese regering zei trots te zijn op Denis Mukwege. Hopelijk heeft de toekenning van de Nobelprijs als neveneffect dat beide regeringen zich aangespoord voelen om meer te doen om de fysieke en geestelijke verminking van vrouwen in hun conflictgebieden actiever te voorkomen en te vervolgen.

In het commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

Nobelprijs voor strijders tegen seksuele oorlogsmisdaden

Door de IS-misdaden te openbaren, wil Nadia Murad (24) “de laatste zijn met een verhaal als het mijne”. Ze won vrijdag samen met Denis Mukwege (63) de Nobelprijs voor de vrede.

Nadia Murad strijdt met woorden tegen Islamitische Staat, maar het is zwaar

Ontsnapt als slavin van Islamitische Staat in Irak werd Nadia Murad het gezicht van het jezidi-leed. IS mag praktisch verslagen zijn, bevrijd zijn de jezidi’s allerminst. In mei van dit jaar interviewden we haar uitgebreid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden