Ter afscheid een koekje

Sjef Mank 1959-2014

TEKST FRANS DIJKSTRA

Hij werd geboren temidden van de bloemen, en daarvan maakte hij zijn werk. Tot hij een late roeping voor het onderwijs voelde.

Hij kon een stootje hebben van zijn leerlingen. Als een jongen met een afgezakte broek 'Hé kale' riep, kaatste hij terug: 'Je moet je broek ophalen'. Hij mocht graag wat dollen met de leerlingen en dat maakte hem populair. Maar belangrijker was dat hij altijd op zoek ging naar hun talent. Als je leerlingen laat doen waar ze goed in zijn en hen daarin uitdaagt en begeleidt, dan krijgen ze meer zelfvertrouwen en durven ze mogelijk ook stukje bij beetje dingen aan te pakken die ze niet zo makkelijk vinden. Dat was zijn overtuiging.

Het onderwijs was bij Sjef Mank een late roeping. Hij dacht altijd dat hij met bloemen de kost zou verdienen, net als zijn vader. Die had een groothandel in bloemen, een eenmanszaak in het Zuid-Hollandse dorp Langeraar en later in Alphen aan de Rijn. Vrouw en kinderen hielpen mee. Sjef, de derde van zes kinderen, deed dat graag. In de vroege ochtend gingen ze naar de veiling om vervolgens de bloemen af te leveren bij bloemisten voor wie de veiling te ver weg was, vooral in Brabant. Later bouwde vader de klantenkring uit naar Londen.

Als vanzelfsprekend ging Sjef na de mavo naar de middelbare tuinbouwschool. Daar was hij nog maar net begonnen toen zijn vader plotseling stierf op z'n 55ste. Sjef was nog maar zestien, dus hij kon de zaak niet overnemen, zelfs als hij dat had gewild. De groothandel sloot en zijn moeder ging uit werken. Sjef ging door naar de opleiding voor meester-binder.

Een mooie bloemenzaak in Leidschendam gaf hem zijn eerste baan.

De eerste weken vielen hem zwaar. Hij was een perfectionist en de druk om te presteren was zo hoog voor hem dat hij wilde stoppen. Maar zijn baas hielp hem erdoor en hij bleef tien jaar bij de firma Rasser werken. Hij werd het creatieve brein van de firma en bouwde zijn eigen klantenkring op.

Eén van die klanten was Yolande Schutte, met wie hij steeds vaker aan de praat raakte. Ze gingen samenwonen in Leiderdorp en kregen na vijf jaar een zoon, Joost, en weer twee jaar later een dochter, Roos.

Met een ervaren vriend en collega deed Sjef mee aan wedstrijden. Eigenlijk was het die vriend die meedeed, Sjef bleef liever wat op de achtergrond. Twee keer werden ze Nederlands kampioen bloemschikken en één keer tweede op het Europees kampioenschap in Cannes.

Buiten het werk was hij ook altijd te vinden voor een bloemencorso, de versiering van een kerk of tentoonstelling. Elke bloem vond hij mooi, ook in onooglijke exemplaren zag hij nog kwaliteiten. Hij gooide dan ook niets weg.

Bij bloemenzaak Fleur 2000 in Leidschendam kreeg hij de kans om ook tuinen in te richten. Het bedrijf had nogal wat klanten in Wassenaar met grote tuinen en Sjef kon zich daar uitleven met planten en potten.

Hij was een jaar of veertig toen hij zich begon af te vragen wat hij verder nog wilde. Beide bazen, voor wie hij had gewerkt, wilden stoppen terwijl ze geen opvolger hadden. Sjef schrok ervoor terug om zelf in zaken te gaan. Hij vond zichzelf niet zakelijk genoeg en met zijn perfectionisme zou hij verdrinken in het werk. Zijn vrouw Yolande, die verpleegkundig opleider was, bracht hem op de gedachte in het onderwijs te gaan. Hij genoot immers altijd van het werken met stagiairs. Hij vond het een genoegen om hun talenten te ontdekken.

Ze richtten hun huishouden zo in dat Sjef hoger agrarisch pedagogisch onderwijs kan volgen. Twee middagen en avonden per week kreeg hij les in afwisselend Dronten en Den Bosch, één dag zorgde hij voor de kinderen, twee dagen studeerde hij thuis en op vrijdagavond en zaterdag verdiende hij bij in een bloemenzaak. Toen hij was geslaagd na twee jaar, kreeg hij meteen een baan bij het Wellant College in Alphen aan den Rijn, een vmbo-school met 350 leerlingen die veel praktische en groene vakken krijgen. Sjef begon er als docent bloemschikken, maar gaf later ook vakken als dierkunde en techniek.

De leerlingen zijn veelal afkomstig uit agrarisch gebied en doorleren is lang niet altijd vanzelfsprekend. Sjef vond het jammer dat menig meisje alsnog achter de kassa terechtkwam, en hij spande zich extra in om dat te voorkomen.

Zelfvertrouwen was misschien wel het belangrijkste. Als hij ontdekte dat de leerlingen geen spreekbeurt durfden te geven, nodigde hij kinderen van een basisschool uit als publiek. Voor die kleintjes durfden zijn leerlingen wel een verhaal te vertellen.

Hij zette ook een winkeltje op waar de leerlingen op ouderavonden groenten en bloemen die op school werden verbouwd, konden verkopen. Samen met het Rode Kruis en een lokale krant deed hij oproepen met de vraag 'wie verdient er een bloembak'. Sjef was vaak de laatste die de schooldeur achter zich dichttrok.

Er bruiste altijd wel een plan in zijn hoofd. Als hij dan op tegenstand stuitte, kon hij geïrriteerd raken. Hij was moeilijk van zijn idee af te brengen. Maar op de leerlingen mopperde hij zelden.

Sjef hield van een geintje en hij had altijd wel iets bedacht voor 1 april. Zoals een brief aan de leerlingen dat de meisjes geen make-up meer mochten opdoen. Maar een brief aan de leerkrachten waarin hij een reorganisatie aankondigde, viel verkeerd. Hij was te ver gegaan en hij was zelfs even bang voor ontslag.

Op de laatste dag van 2013 werd er kanker bij hem gevonden. Ongeneeslijk, luidde de diagnose. Sjef aanvaardde zijn ziekte. "Ik heb domme pech", zei hij, "maar ik maak er nog iets van." Nog met elkaar uit eten gaan zolang het kon, een enkele keer museumbezoek en veel bezoek aan huis. "Gouden momenten", noemde hij dat.

De laatste weken lag hij in de woonkamer voor het raam, met uitzicht op zijn tuin. Hij genoot van de vogels die aan de zaadbollen hingen. Op zijn bed organiseerde hij de laatste details van zijn eigen uitvaart. Voor de leerlingen zou te weinig plaats zijn, bedacht hij. Dus hij verzon iets anders: ze zouden koekjes kunnen bakken voor iedereen. En elk koekje kreeg een kleurige smiley.

Sjef Mank werd geboren op 12 januari 1959 in Langeraar, Zuid-Holland. Hij stierf op 8 maart 2014 in Leiderdorp.

Sjef kon geïrriteerd op tegenstand reageren, maar op de leerlingen mopperde hij nooit

In Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden bekende of heel gewone mensen. Een tip voor Naschrift? Mail naar naschrift@trouw.nl Of per post naar Trouw/Naschrift, postbus 859, 1000 AW Amsterdam

Sjef Mank bedacht elk jaar een nieuwe grap voor 1 april. Eenmaal kostte het hem bijna zijn baan.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden