Interview

Tent 3 is leeg, er is geen personeel

Een medisch werker in Monrovia krijgt haar naam op haar ebolapak geschreven.Beeld afp

Veertien uur heeft ze gewerkt vandaag. Bloed afnemen, patiënten verzorgen. Voor de achtste dag op rij. Evita Looijen (37) is verpleegkundige in een ebola-kliniek in Bo, een stad in Sierra Leone. "Het zijn heftige werktijden. Maar het kan niet anders: er zijn gewoon te weinig verpleegkundigen en te veel mensen die hulp nodig hebben."

Drie grote tenten telt de ebola-kliniek van Artsen zonder Grenzen (AzG) in Bo. Maar alleen in de eerste twee tenten liggen mensen. De derde tent staat leeg. Er is te weinig personeel om ook daar patiënten op te kunnen vangen. "Dat is zó frustrerend. We hebben veel meer artsen en verpleegkundigen nodig. Niet een paar. Nee, er moeten echt vliegtuigen vol hulpverleners deze kant op komen. Er is zo veel ellende. Kom alsjeblieft helpen."

Looijen werkte eerder voor AzG in Afghanistan. Anderhalve week geleden reisde ze naar Sierra Leone, na een tweedaagse ebola-training in Brussel. Ze werkt samen met lokale hulpverleners en een internationaal team."

In de eerste tent komen de nieuwe patiënten binnen", vertelt Looijen. "Of ze ebola hebben, is dan nog niet zeker. Maar ze vertonen wel de symptomen. Als een bloedtest vertelt dat het inderdaad ebola is, gaan ze naar de tweede tent. Ik heb nog nooit zoveel angst gezien als bij deze mensen. Ze komen hier binnen en ze weten: de kans dat ik hier levend uit kom, is klein."

Tegen die nieuwe patiënten zeg ik: 'Ik ben Evita. Ik ben verpleegkundige. Ik ben er om voor u te zorgen. Ik weet dat u bang bent. Maar laten we samen gaan vechten.' Ik probeer ze dan goed in de ogen te kijken. Dan zeg ik nog eens: 'U móet blijven vechten'. Want dat is echt zo: ze móeten hoop houden dat ze kunnen genezen. Dat helpt enorm. En dan verzorgen we ze zo goed als we kunnen, in de hoop dat het lichaam tijd krijgt om het virus te overwinnen."

Zwemmen in het zweet
Deze ochtend - het is zaterdag - heeft Looijen samen met een collega bij tien mensen bloed afgenomen. "We hebben als regel: tijdens een dienst mag je twee, of hooguit drie keer een uur lang met je ebola-pak de tent in. Langer niet. Een heel goede regel. Als je na een uurtje de tent uit komt, dan zwem je in het zweet, je bent duizelig, je hebt knallende hoofdpijn. Maar het is ook lastig om de tent uit te lopen. Want ebola-patiënten hebben echt veel zorg nodig. Stel je de allerergste griep voor: zo erg is ebola. Er is altijd wel iemand die hulp of zorg nodig heeft, ook als ik net de tent uit loop."

Vandaag was een goede dag, vertelt ze. "Er werd gedanst en gezongen in de ebola-kliniek. Er konden vijf mensen naar huis. Genezen. En er is nóg een vrouw in de kliniek van wie we weten dat ze het gaat redden. Ze herstelt goed, ze is ebola aan het overwinnen. Dat weet ze zelf ook. Ze jubelt het uit. 'Halleluja, prijs de Heer', roept ze de hele dag. Dat is enorm goed voor de sfeer. Het biedt hoop en energie. En dat is erg nodig, in deze ebola-hel."

In de vier weken dat de kliniek in Bo operationeel is, zijn er 88 mensen opgevangen. Van hen bleken er 72 ebola te hebben. Van die 72 zijn er 34 genezen.

"Maar ook bij mensen die genezen zijn, zie ik de angst in hun ogen. Ze zijn bang om de wereld weer in te gaan, bang dat niemand nog iets met hen te maken wil hebben. Mensen vertrouwen ex-patiënten niet. Zijn ze wel echt genezen? Een paar dagen geleden mocht een achtjarig jongetje weer naar huis. Hij was genezen van ebola. Maar een dag later stond hij hier weer. 'Niemand wil me hebben', zei hij. Zo hartverscheurend."

Ook de lokale hulpverleners met wie ze samenwerkt, hebben met dat wantrouwen te maken. "Zij zijn de echte helden. Ik ben hier maar een week of zes. Dan moet ik weer terug naar Nederland. Maar zij zitten al maanden in deze hel. En ze kunnen niet weg. Terwijl de bevolking uit angst voor besmetting ook nog eens niets met ze te maken wil hebben. Zij hebben echt alle steun nodig die we maar kunnen geven. Ook daarom moeten er veel meer mensen komen helpen."

Abonnees lezen vandaag in Trouw meer nieuws en achtergronden over de ebola-uitbraak: 'Pas toen er Amerikanen besmet raakten, kwam de wereld in actie'.

Evita LooijenBeeld Andrew Quilty / Oculi
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden