Ten onder aan broedertwist

britpop | interview | Mat Whitecross maakte een documentaire over de beginjaren van Oasis. 'Supersonic' is het verhaal over de grootste Britse band sinds de Beatles, maar bovenal over de spanning tussen de Oasis-broers Noel en Liam Gallagher.

Aan het eind van Oasis-documentaire 'Supersonic' zegt gitarist Noel Gallagher voor zijn doen iets zeer, zeer onkarakteristieks. "Mensen maken de fout om te denken dat wij op dat podium íets bepaalden. We kunnen tof doen dat 2,6 miljoen mensen kaartjes voor ons wilden kopen, maar wat is daar mooi aan? Niet wat wij deden - die 2,6 miljoen! Dat die mensen op ons afkwamen!"

Het is opvallende reflectie aan het einde van een wilde rit van ruim twee uur, waarin de Engelse filmmaker Mat Whitecross de beginjaren van 'de grootste Britse band sinds de Beatles' schetst. Zijn muziekdocumentaire begint met een ander eerlijk citaat van Noel: "De grote kracht van Oasis was de relatie tussen mij en mijn broer Liam. En dat was ook waar de band uiteindelijk aan kapotging."

Supersonic kende zondag twee premières. Eentje in Londen, de ander in thuisstad Manchester. Voornamelijk omdat beide broers, die samen het hart van de britpop-band vormden, nog altijd niet met elkaar in één ruimte kunnen zijn. Whitecross kwam er al snel achter dat het dus out of the question was dat hij de twee tegelijkertijd zou kunnen interviewen.

Misschien geeft dat juist Supersonic wel zijn kracht, beaamt Whitecross (39) in een Amsterdamse hotellobby. Urenlang sprak hij met de twee broers, om en om, week na week. Zo spraken ze als het ware alsnog met elkaar, via Whitecross. "Met name Liam genoot er wel van. Hij noemde het eens half-grappend de therapie die hij nooit had gehad."

De eerste repetities

Zo is Supersonic het verhaal over Oasis in de woorden van de twee broers, als voice-overs boven archiefbeelden, concertopnames en animaties. Soms neemt hun moeder het over, of de andere bandleden, maar net zoals Oasis altijd was, is ook deze documentaire bovenal het verhaal van Noel en Liam. "Ik ben geen psychiater, maar ik merkte al snel dat het ingewikkelde mensen zijn. Die nog altijd veel liefde voor elkaar koesteren, maar dat nooit zullen toegeven", zegt Whitecross.

"Aan het begin van de sessies toonde ik ze allebei oude filmbeelden. Van de eerste repetities, van vroege optredens. Ze hadden het lang niet meer gezien, of waren vergeten dat het ooit gefilmd was. Ik observeerde hun reacties, en ik kon zien dat ze allebei erg geroerd waren.

"Noel keek ernaar met zo'n naar binnen gekeerd lachje. Ik vroeg hem: 'zie je niet hoe goed jullie toen samen waren? Mis je dat niet?' Hij: 'Dat maakt me alleen maar woedend. Want hij is die persoon niet meer'. Dus tja. Het zou geweldig zijn als film zo'n krachtig medium zou zijn dat het deze twee broers weer tot elkaar brengt - maar die illusie heb ik echt niet", grijnst Whitecross.

"Gezien hun moeilijkheden hebben ze echt een hele goeie reden nodig om weer samen op een podium te staan. Noel zei daarover: weet je, het verschil tussen ons en andere bands die weer bij elkaar kwamen is dat die andere bands nooit zo enorm zijn geweest als Oasis was. We kunnen nooit meer zo groot worden als toen, op Knebworth."

Met die twee megaconcerten in Knebworth, in augustus 1996, drie jaar nadat de band zijn eerste platencontract kreeg, begint en eindigt de film. Een kwart miljoen mensen was erbij, een recordaantal van 2,6 miljoen probeerden kaartjes te kopen. Tijdens de gesprekken kwam Whitecross erachter dat de verschillende bandleden dat moment niet alleen als hoogtepunt zagen, maar ook als begin van het einde. Ook al volgde het definitieve einde pas dertien jaar later, toen Liam zijn broertje backstage aanvloog met een gitaar, en voor Noel de maat definitief vol was.

Muziekgeschiedenis

"Wat muziekgeschiedenis betreft was Knebworth enorm belangrijk. Het was het Britse Woodstock van de jaren negentig. Maar in narratieve zin is er weinig over te zeggen: een concert is een concert. Alleen zeiden Liam, Noel en ook gitarist Bonehead los van elkaar dat dit het keerpunt was. Na Knebworth werd de band iets anders. Erna werd Oasis een merk, het dilemma van alle rockbands. Kijk: elke band die groeit is uniek, die heeft z'n eigen verhaal. Maar elke band die groot is, is gewoon een grote rockband."

Ja, er zat na 1996 nog veel drama aan te komen. Maar die eerste jaren waarin de band in raketsnelheid aan populariteit won bevat voldoende smakelijke anekdotes. Zoals die keer dat Oasis voor het eerst buiten Groot-Brittannië zou optreden, in het Amsterdamse Paradiso. De bandleden stapten ladderzat op de nachtboot naar Hoek van Holland, gingen op de vuist met voetbalsupporters, de politie moest ingrijpen en de Nederlandse douane stuurde Oasis per kerende boot terug naar Engeland. Geen Paradiso. Platenbaas Alan McGee kon zijn geluk niet op: hij had geen betere pr voor zijn jonge rockband kunnen bedenken.

Er zit veel muziek in de film, geweldige muziek, maar ook in de documentaire is het de zeer publieke broedertwist die het verhaal draagt. "Noel baalt daar wel van, dat die hype rond hun voortdurende geruzie de muziek is gaan overschaduwen. Voor Liam is het echter allemaal één ding: hij scheidt hun muziek niet van hun persoonlijkheden."

"Liam zegt ook in één van de interviews dat Noel alleen maar de nummers schrijft die hij zelf had geschreven - als hij het had gekund. Dat vond ik interessant. Andersom is Noel slim genoeg om te begrijpen dat zonder die houding van Liam, zonder de conflicten, Oasis nooit de impact had gekregen die het heeft gekregen - hoe goed en getalenteerd Noel als songschrijver ook is. Het publiek viel voor Liam. Dat was een bron van spanning en irritatie: het feit dat hij wel met zijn broer móest dealen." Het was terrifying om de eerste versie van zijn film met de broers te gaan kijken, zegt Whitecross. "Maar Liam was enthousiast. Gitarist Bonehead was er ook bij. De screening was om 10 uur 's ochtends, de twee hebben zich na afloop meteen in hoog tempo door een krat pils heengewerkt. Bij de andere vertoning zei Noel alleen: 'Te lang. Een bandfilm moet nooit langer zijn dan hun greatest hits-album'."

Zoals gezegd heeftWhitecross niet de illusie dat er nog een Oasis-reünie komt. "Hoewel Liam de interviews therapeutisch noemde, zitten ze elkaar gewoon weer af te zeiken op Twitter", lacht Whitecross. "Als het ze maar een beetje doet herinneren aan hoe geweldig ze vroeger samen waren. En ik hoop dat het publiek de twee weer ziet als mensen, niet als de karikaturen die de media van ze hebben gemaakt."

Supersonic draait vanaf vandaag in de bioscoop.

Liam (rechts) en Noel Gallagher in 1995. foto Jill Furmanovsky

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden