Tegengaan wateroverlast vraagt inspanning van iedereen

Extreme regenbuien zetten steeds vaker steden onder water. In diverse media kwamen mogelijke oplossingen langs: wadi's aanleggen, regenpijpen afkoppelen, groene daken aanbrengen, het ontstenen van tuinen en het plaatsen van grindkoffers. Dit zijn allemaal goede acties, maar inspelen op het veranderende klimaat vraagt om meer. De effecten van de maatregelen die je nú neemt, merk je vaak pas op de langere termijn.

De oplossing moet vooral regionaal en lokaal worden gevonden. Door bouwplannen te toetsen aan het klimaat van de toekomst en door wateroverlast- en overstromingsscenario's in uitbreidingsplannen te verankeren. Daarnaast vergroot je het resultaat als niet alleen de overheid, maar ook bewoners en ondernemers vol aan de bak gaan om de gevolgen van wateroverlast terug te dringen. In Overijssel zijn Stedenband Twente en de regio IJssel-Vechtdelta door het ministerie van I&M aangewezen als living lab om nieuwe ervaring en kennis op te doen. De rest van Nederland kan van onze ervaringen leren.

In de provincie Overijssel werken en denken projectontwikkelaars, bedrijven, burgers en regionale overheden mee aan oplossingen voor de grote wateropgave.

Vanuit het programma IJssel-Vechtdelta zijn wij aan de slag gegaan om inzicht te krijgen in de kwetsbaarheid van onze vitale functies. Denk aan elektriciteitsstations en productielocaties van drinkwater, maar ook ziekenhuizen. De tijdelijke sluiting van het Amsterdamse VU Medisch Centrum door een gesprongen hoofdwaterleiding met tientallen miljoenen euro's schade tot gevolg, staat ons nog vers in het geheugen.

Bedrijven in de regio IJssel-Vechtdelta weten waar ze zich gevestigd hebben; Wehkamp, Van der Valk en Tennet hebben bij plannen voor nieuwbouw van gebouwen of installaties rekening gehouden met wateroverlast. Ze lopen voorop en investeren: dat is een compliment waard.

Deventer stoeptegel

We onderzoeken of een impact-analyse-app helpt om bij nieuwe ontwikkelingen snel te beoordelen óf en zo ja met wélke maatregelen schade en uitval door waterlast te voorkomen is. Maar we zoeken ook naar oplossingen die morgen uitgevoerd kunnen worden, zoals de Deventer golftegel. Supereenvoudig, maar effectief. Op plaatsen waarvan we weten dat er wateroverlast kan ontstaan zijn de stoepranden verlaagd. Water blijft niet op de straten staan, maar loopt direct naar vijvers en waterlopen. Deze plaatsen zijn herkenbaar aan tegels met een watergolfje zodat het publiek begrijpt waarom de stoepranden zijn weggehaald.

Deze actie smeekt om navolging in andere steden die gevoelig zijn voor wateroverlast. In Almelo is in het centrum de waterboulevard aangelegd en in Enschede en Hengelo worden oude beken in ere hersteld. Het water komt terug in de stad, onder meer voor opvang en afvoer van water. Hengelo ontwikkelt een 'blauwe wijk'; hier komen diverse klimaatmaatregelen rondom het water samen met nieuwbouw en stedelijke herinrichting.

Ook in Europees verband worden innovatieve pilots uitgevoerd. In Nederland gebeurt dat in Zwolle en Enschede. Er wordt gewerkt aan een toolbox voor 'water sensitive cities'. Daarmee kunnen steden en waterbeheerders in de toekomst goede maatregelen treffen tegen hevige regenval.

Samen kunnen wij het verschil maken. Daarbij zijn experimenten belangrijk om vooruitgang te boeken. Iedereen heeft hierin een verantwoordelijkheid. Wijs niet naar een ander: wees pro-actief en toon lef. Daarmee behalen wij pas échte resultaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden