Eureka

Tegen een virtuele therapeut ben je opener

Beeld iStock

Journalist Dirk Waterval stelt vragen bij het eureka-moment van jonge wetenschappers. Deze week aflevering 17: De voorgeprogrammeerde coach.

Is het voor alle psychische klachten per se nodig om met een mens van vlees en bloed te praten? Misschien heb je soms aan een virtuele hulpverlener genoeg, dacht Myrthe Tielman (1989) van de TU Delft, en ontwierp precies dat. Een bewegende en voorgeprogrammeerde hulpverlener die getraumatiseerde mensen helpt met het verwerken van hun herinneringen. Oorlog of seksueel misbruik kunnen immers leiden tot nachtmerries, prikkelbaarheid en angst. 

“Hallo, ik ben een virtuele coach”, zegt een animatie in V-hals geruststellend. De stem mag je als patiënt zelf uitzoeken.

Mooi ontworpen, maar is een echt persoon niet gewoon beter dan een voorgeprogrammeerde animatie?

“Ja, dit is nooit bedoeld als vervanging van de menselijke psycholoog. En sommigen zullen sowieso altijd de voorkeur geven aan een echte therapeut. Maar dat betekent niet dat onze virtuele hulp in sommige situaties niet geschikter kan zijn.”

Welke situaties dan?

“Natuurlijk is er de reistijd. Voor sommige Limburgse veteranen is de dichtstbijzijnde kliniek die hen voor trauma’s behandelt in Noord-Brabant. Als je dan thuis al kunt oefenen met een virtuele coach kan dat een mooie eerste oefening zijn.

Uit onderzoek blijkt ook dat mensen geneigd zijn meer persoonlijke informatie prijs te geven als ze weten dat er geen fysiek persoon meeluistert of kijkt. Met andere woorden: ze zijn opener tegen een computer. Die oordeelt niet. En het oprakelen van herinneringen en die opschrijven is cruciaal bij het verwerken van trauma’s, een groot voordeel dus.”

Daarnaast kunnen patiënten de scène van hun trauma nabouwen met het computerprogramma.

“Ja, mijn collega’s hebben veel virtuele voorwerpen in ons programma gestopt, daarmee kunnen patiënten de traumatische herinnering inderdaad nabouwen. Denk aan bomen en gebouwen zoals die in Afghanistan staan, en tanks. Ze kunnen daar vervolgens poppetjes in zetten en het tafereel vanuit verschillende oogpunten bekijken. Degenen die seksueel misbruik proberen te verwerken, kunnen desgewenst de slaapkamer nabouwen waar het gebeurde. Ook dat helpt allemaal bij de verwerking.”

Zal Nederland over dertig jaar alleen nog maar virtuele artsen en therapeuten hebben?

“Nee, en zoals ik al zei: dit is nooit bedoeld als vervanging. Maar klachten komen in verschillende mate van ernst voor, en voor de lichtere gevallen kan dit wellicht al problemen oplossen. Op dit moment onderzoekt het Erasmus MC hoe effectief dit allemaal is, ook niet onbelangrijk.”

Lees ook: Werk van asieladvocaat was lange tijd kansloos, maar uiteindelijk viel het kwartje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden