Tegen de domineesverstopping

Ruim driekwart van de kerkenraden is bezorgd over de geringe doorstroming van predikanten binnen de Samen-op-wegkerken. Dat blijkt uit een door de initiatiefgroep 'Doorstroming predikanten' opgesteld rapport, dat gisteren in Utrecht werd aangeboden aan de beleidsmakers van de Sow-kerken en de Bond van Nederlandse Predikanten.

Dominees hebben vaak grote moeite een nieuwe gemeente te vinden. Volgens de gereformeerde predikant dr. Douwe Visser, voorzitter van de initatiefgroep, is het zowel voor predikanten als gemeenten van belang na verloop van tijd aan iets nieuws te beginnen. Maar vaak durven ze aan elkaar niet uit te spreken dat het tijd is voor een wisseling. Met het rapport willen de predikanten het onderwerp uit de taboesfeer halen.

De opstellers van het rapport dringen erop aan haast te maken met de hervorming van het gereformeerde systeem van traktementsbetaling naar hervormd model. Volgens ds. H.J. Oortgiesen, op het Landelijk Dienstencentrum van de Sow-kerken hoofd van de afdeling opleiding en werkbegeleiding, wordt daar momenteel hard aan gewerkt. Toch ziet hij dit nog wel tot het jaar 2005 duren. De toelage hangt af van het aantal dienstjaren en wordt nu nog betaald door de plaatselijke gereformeerde kerk zelf; in het nieuwe model wordt deze toelage, net als nu in de hervormde kerk, bekostigd uit een centrale kas. Dat moet voorkomen dat er te gemakkelijk iemand met weinig ervaring wordt benoemd omdat deze goedkoper is en een predikant met meer dienstjaren geen beroep meer krijgt.

In de huidige situatie vergroten gereformeerde predikanten volgens de opstellers van het rapport soms hun kansen door hervormd te worden. In vacatures wordt van gereformeerde predikanten soms geëist dat zij maar weinig dienstjaren hebben. Volgens Visser is dat geen goede zaak in deze tijd van Samen-op-weg.

De aanpassing van het traktementsreglement vindt Visser heel mooi, maar het is nog niet de oplossing voor het probleem van geringe doorstroming. Het rapport signaleert dat beroepingswerk graag wordt gezien als een terrein waarop een gemeente in volle zelfstandigheid kan handelen. De opstellers pleiten voor een meer centrale bemiddeling in plaats van het huidige vrijblijvend advies. Leiding van bovenaf sluiten ze daarbij niet uit. Visser: ,,Wij vinden volstrekte autonomie in beroepingswerk geen goede zaak meer''.

Volgens dr. B. Plaisier, secretaris van de Sow-kerken, ligt centrale bemoeienis met het beroepen van predikanten gevoelig. Hij proeft in het rapport een verlangen naar meer bevoegdheden voor een hogere instantie. Plaisier ziet al een bisschop opdoemen. ,,Voor aandrang van boven zijn we in onze kerken toch wat allergisch.''

De opstellers van het rapport, overwegend Noord-Hollandse, predikanten stuurden in april een brief en een enqueteformulier naar alle kerkenraden in Nederland. Ruim een vijfde van de kerkenraden stuurde de ingevulde enquete terug. Volgens Visser is dat representatief, temeer daar de respons kerkbreed was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden