Teevendeal: geen doofpot, wel een evident gebrek aan regie

Fred Teeven, links, en Ivo Opstelten, die opstapte naar aanleiding van de Teevendeal.Beeld ANP

De top van het ministerie van veiligheid en justitie heeft de zoektocht naar het bonnetje van de Teevendeal niet moedwillig geblokkeerd. Van een doofpot is 'geen sprake' geweest, zo concludeert de commissie-Oosting vandaag. Wel constateert ze een 'evident gebrek aan regie in de politiek zeer gevoelige zaak van de ontnemingschikking'.

De commissie onder leiding van oud-ombudsman Marten Oosting boog zich de afgelopen maanden over de vraag waarom ict'ers hun zoektocht naar 'het bonnetje' in 2014 moesten staken. Dat bankafschrift zou duidelijkheid geven over het bedrag dat was gemoeid met de schikking die oud-staatssecetaris Fred Teeven in 2000 als officier van justitie sloot met drugscrimineel Cees H. De ict'ers waren het bonnetje juist op het spoor.

Aanleiding voor het vervolgonderzoek was de uitzending van 'Nieuwsuur' van begin dit jaar. Daarin toonde het tv-programma geanonimiseerde emails van de betrokken ict-dienst, het Shared Service Center ICT. Die suggereerden dat de ict'ers hun zoektocht door inmenging van hogerhand voortijdig hadden moeten staken. Reden voor minister Ard van der Steur (VVD, veiligheid en justitie) om Oosting opnieuw aan het werk te zetten.

Geen aanwijzingen voor doofpot
Voor een doofpotaffaire zijn geen aanwijzingen, concludeert Oosting nu. 'Zo'n situatie veronderstelt in elk geval het organisatorische vermogen en de bestuurskracht om zaken effectief toe te dekken, en dat zo te houden. En ook om (...) de kring van betrokkenen zo klein mogelijk te houden.' Bij de Teevendeal was er op het ministerie van veiligheid en justitie juist sprake van 'gebrek aan eenheid van optreden' en 'ontbreken van politieke sensitiviteit'.

Zo kon het gebeuren dat de betrokken ict-dienst al in 2014 - kort na de eerste uitzending van 'Nieuwsuur' - meldde dat er back-ups waren van het systeem waarin het bonnetje gevonden zou kunnen worden, maar de urgentie van die mededeling niet doordrong bij de top van het ministerie. De Tweede Kamer werd daarop onterecht verteld dat back-ups uit die tijd ontbraken. Dat verwijt Oosting meerdere topambtenaren, waaronder oud-secretaris generaal Pieter Cloo.

Van der Steur en Dijkhoff
Kritiek heeft de commissie ook op de opstelling van de huidige bewindspersonen Ard van der Steur en Klaas Dijkhoff. Zij stelden in het debat over de Teevendeal van eind vorig jaar dat het bewuste betaalbewijs veel eerder gevonden had kunnen worden 'als ze de juiste mensen op de ict hadden gehad', zo zei Van der Steur. "Zo ingewikkeld was het niet als ze de juiste mensen op de ICT hadden gehad", aldus Dijkhoff.

Die uitspraken doen volgens Oosting 'geen recht aan de inspanningen van de medewerkers' van de betrokken ict-dienst. Pas toen 'Nieuwsuur' op 5 maart 2015 het overgemaakte bedrag tot achter de komma wist te melden, werd de ict-dienst aan het werk gezet. Die vond na vier dagen een 'schermafdruk' van het bonnetje. Dat vergde nog tien complexe stappen, aldus Oosting. De conclusie van 'Nieuwsuur' begin dit jaar dat het bonnetje in 2014 'zo goed als gevonden was', strookt dan ook niet met de complexe werkelijkheid, concludeert de voormalig ombudsman.

Oosting licht zijn rapport vandaag om elf uur nader toe in perscentrum Nieuwspoort in Den Haag. Minister Van der Steur komt vanmiddag om twee uur mijn zijn reactie. Naar verwachting debatteert de Tweede Kamer volgende week over het nieuwe rapport over de Teevendeal. De ChristenUnie vroeg dat debat afgelopen week alvast aan.

Ook Van der Steur en Dijkhoff worden bekritiseerd.Beeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden