Teevendeal deugde niet

Commissie-Oosting oordeelt hard over handelen Fred Teeven en Ivo Opstelten. De eerste trof een kwalijke schikking, de ander was in de nasleep alle regie kwijt.

Teeven regelt een wel erg riante schikking...

Fred Teeven is 36 als hij begin jaren negentig van de FIOD overstapt naar het Amsterdamse Openbaar Ministerie. Hij komt als officier van justitie in de team 'ZWACRI' (zware criminaliteit) en stort zich op de bestraffing van grote vissen in de drugswereld. Het komt hem op bedreigingen te staan, zijn gezin wordt beveiligd, hun huis heeft een 'saferoom' om bij aanslagen in te schuilen.

Het is in die woelige tijd dat Teeven op 21 mei 1995 drugscrimineel Cees H. bezoekt in de Extra Beveiligde Inrichting in Vught. H. wil hem iets vertellen. Wat, is tot op de dag van vandaag onbekend. Volgens toenmalig hoofdofficier Hans Vrakking heeft Teeven dat jaar zeer gedetailleerde informatie van H. gekregen die later relevant zou blijken bij andere grote strafzaken en voor de veiligheid van personen. Teeven zou daardoor bereid zijn iets voor H. terug te doen.

Drie jaar later - H.'s inlichtingen zijn van waarde gebleken - pakt Teeven het verstofte ontnemingsdossier van H. 'uit de vensterbank'. Het OM wil vijf miljoen gulden van de hasjhandelaar zien. Teeven kiest daarbij echter niet voor de strafrechtelijke weg, maar gaat met H.'s advocaat in onderhandeling over een schikking. Teeven stelt een onorthodoxe 'package deal' voor: als H. met zijn geld over de brug komt, zal het OM positief adviseren over diens gratieverzoek.

Dat plan stuit op verzet. De top van het OM en de minister van justitie geven in 1999 nadrukkelijk te kennen niet te voelen voor het kopen van vrijheid. Teeven regelt dit daarop achter hun rug om: hij zegt H. in ruil voor het flink verlaagde bedrag van 750.000 gulden strafkorting toe in een brief die het college van procureurs-generaal nooit onder ogen krijgt. Ook weet de top niet dat Teeven en H. vastleggen dat zij de afspraken geheim houden voor de Belastingdienst.

Zo staan in 2000 de handtekeningen van officier van justitie Teeven en plaatsvervangend hoofdofficier Ben Swagerman onder een schikkingsovereenkomst waar hun hoogste bazen het fijne niet van weten - maar ook niet van lijken te willen weten. Want waarop was het bedrag van 750.000 gulden eigenlijk gebaseerd? Oud-ombudsman Marten Oosting die zijn bevindingen over de schikking gisteren presenteerde noemt dat een 'mager bedrag' gezien het FIOD-rapport uit 1994 dat het vermogen van H. nog op minimaal 21 miljoen gulden taxeerde.

Het lijkt er al met al op dat H. geen centje pijn heeft geleden door de schikking: hij moest 750.000 gulden betalen om vervolgens de 4,7 miljoen gulden die na aftrek nog op zijn Luxemburgse rekening stond terug te krijgen. Die 'boete' kon hij makkelijk betalen van de rente à 1,5 miljoen gulden die hij opbouwde in de jaren dat er beslag was gelegd op de bankrekening. H. ontving bovendien nog 41.000 gulden te veel van het OM omdat dat verzuimde de kosten te verhalen van H.'s poging om met semtex uit de Bijlmerbajes te ontsnappen. De twee jaar cel die H. voor die mislukte uitbraak kreeg, schortte Teeven eigenhandig op.

"Met die deal is overigens helemaal niets mis", zei Teeven op 9 maart van dit jaar toen hij zijn vertrek als staatssecretaris aankondigde. Oosting weerspreekt dat: er is volgens hem 'nogal wat mis' met de schikking. Zover Oosting heeft kunnen achterhalen, heeft H. duidelijk meer baat gehad bij de deal dan de staat. Terwijl H. alweer vijftien jaar vrij is en van zijn vijftien jaar gevangenisstraf er maar acht heeft uitgezeten, moest de staat het volgens Oosting doen met 'een heel magere opbrengst'. "En dan druk ik me nog buitengewoon voorzichtig uit."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden