Teeven koerst aan op botsing met senaat

Fred Teeven. Beeld anp
Fred Teeven.Beeld anp

Staatssecretaris Fred Teeven (VVD, veiligheid en justitie) koerst af op een frontale botsing met de Eerste Kamer. Die wil in meerderheid dat hij de bezuinigingen op de rechtsbijstand terugdraait, maar Teeven blijft dat weigeren. Dat is de strekking van de brief die hij vandaag naar de Eerste Kamer stuurt, zo bevestigen bronnen rondom het kabinet.

Nicole Besselink

De senaat sprak deze week zijn ongenoegen uit over het besluit van de staatssecretaris om de eerste bezuinigingen op de betaalde rechtshulp toch in te laten gaan. Dat gebeurde zondag 1 februari door het verlagen van de vergoedingen voor rechtsbijstandadvocaten. Dat regelde Teeven via een Algemene Maatregel van Bestuur waarmee alleen de Tweede Kamer hoefde in te stemmen. Teeven hoopt zo nog dit jaar 13,3 miljoen euro te besparen.

Een meerderheid in de senaat is erg verbolgen over die gang van zaken omdat Teeven zo een motie van de Eerste Kamer negeert. Die motie, vorige maand aangenomen, riep Teeven op de hele korting van 85 miljoen euro op de rechtsbijstand te schrappen. Oók die 13,3 miljoen euro. Alleen VVD, PvdA en SGP stemden tegen.

Moeilijker toegang tot de rechter
In een reactie aan Teeven schrijven zeven senaatsfracties zijn besluit 'in hoge mate te betreuren'. Ze voelen zich 'gepasseerd' en vrezen dat mensen met lagere inkomens moeilijker toegang krijgen tot de rechter. Dat vinden ze zwaarder wegen dan de 'relatief geringe' 85 miljoen euro die de overheid jaarlijks wil besparen.

Recente uitspraken uit de coalitie versterken de twijfels in de senaat. VVD-Tweede Kamerlid Ard van der Steur en zijn PvdA-collega Jeroen Recourt zeiden deze week in de media dat het wat hen betreft gezien de maatschappelijke ontwikkelingen gedaan is met bezuinigen op het departement van Teeven. Volgens Recourt zou er na dit jaar niets meer van de rechtsbijstand af hoeven.

Weerstand
Daar heeft Teeven geen boodschap aan. Die benadrukt steeds hoe bezwaarlijk hij het vindt dat de senaat zijn plannen van tafel wil hebben, maar niet met alternatieve bezuinigingen komt. Ondanks alle weerstand weigert hij daarom te sleutelen aan de begroting voor de betaalde rechtshulp. Hij loopt daarmee politiek risico, want de Eerste Kamer kan hem volgende week oproepen voor een debat, waarbij de senatoren hun boosheid niet zullen verbergen.

Nu hoeft een bewindspersoon doorgaans niet te vrezen voor vergaande en zeldzaam gebruikte middelen als een motie van afkeuring of wantrouwen, omdat VVD en PvdA afspraken hebben gemaakt met D66, ChristenUnie en SGP. Samen zijn zij goed voor een meerderheid van 38 zetels in de senaat. Maar nu de ChristenUnie zich openlijk achter de tegenstanders van Teeven schaart, gaat de balans de andere kant op.

Overbrugbaar bedrag
De ChristenUnie voelt zich hier niet gebonden aan afspraken met het kabinet, zegt senator Roel Kuiper. Behoud van rechtsbijstand telt hier het zwaarst. "We laten de principiële kant heel zwaar wegen. Als een motie wordt aangenomen, moet deze ook worden uitgevoerd."

Kuiper begrijpt de harde opstelling van Teeven niet. "Die 13 miljoen euro voor dit jaar is een klein, overbrugbaar bedrag. Wat is nou het probleem? Dat geld kan vast wel ergens anders worden gevonden."

Wat wil Teeven?

Mensen met een jaarinkomen tot 36.400 euro kunnen nu met steun van een gesubsidieerde advocaat naar de rechter stappen. Dat systeem vindt Teeven te duur. Hij wil daarom dat het Juridisch Loket aanvragen voor een advocaat verplicht vooraf gaat beoordelen. Kan een zaak ook via een bemiddelaar of geschillencommissie worden afgedaan, dan krijgt de aanvrager niet meteen een deels door de overheid betaalde advocaat toegewezen. Teeven hoopt ruzies binnen de familiesfeer of tussen koper en verkoper op die manier buiten de rechtszaal te houden. Verder wil hij voorkomen dat advocaten blijven doorprocederen door hen lagere vergoedingen uit te keren. Dat moet de rechtspraak ontlasten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden