Ted-Jan Bloemen is nog steeds dezelfde persoon, maar wél olympisch kampioen

Ted-Jan Bloemen tijdens wereldbekerwedstrijden in Amsterdam.Beeld ANP

Het had de dag van Sven Kramer moeten worden, maar 15 februari werd hét geluksmoment voor Ted-Jan Bloemen. Als Canadees won hij olympisch goud op de 10 kilometer in Pyeongchang.

Je hoeft Ted-Jan Bloemen er echt niet aan te herinneren dat hij olympisch kampioen is. Dat voelt hij nog elke dag, zegt hij als een lach doorbreekt op zijn gezicht. Hij zit er relaxed bij in de lobby van een hotel in Wolvega, zijn lach klinkt vaak. Op zijn 31ste werd hij dat waar hij altijd al van gedroomd had, won hij eindelijk zijn grote wedstrijd. Nu, terugkijkend, is hij bijna kinderlijk blij: “Olympisch kampioen, daar ben ik echt heel trots op.”

Hij heeft zijn 12.39,77 van Pyeongchang zeker teruggezien. Om ervan te leren, zegt Bloemen (nu 32) allereerst. Maar uiteraard ook om te genieten. Hij zag zichzelf. Al schaatsend, en na afloop. Bloemen keek de laatste ronden met zijn handen voor zijn mond. Hij zag de grootste tegenstander, Sven Kramer, bij lange na niet in de buurt komen van zijn recordtijd.

Opeens kwam daar, zittend op de kussens, het besef binnen: hij werd olympisch kampioen. “Ik heb er altijd aan gewerkt om die race zo hard mogelijk te rijden. Dan denk je nooit écht dat je olympisch kampioen kan worden. Toen, dat moment, zag ik het gebeuren. O jee, ik word olympisch kampioen. Na al die jaren, na Canadees te zijn geworden, nadat ik mijn hele leven heb moeten omgooien. Dan eindelijk een weg vinden om echt goed te worden en juist op dat moment de perfecte race te rijden. Dat was zo’n emotioneel moment.”

Ongelooflijk

Bloemen zegt het woord ‘ongelooflijk’ er nog achteraan. Dan verbetert hij zichzelf. Nee, het was niet ongelooflijk. “Ik wist dat ik het kon. Dat heb ik altijd al gezegd.”

Het was een zin die in zijn carrière vaak uit de mond van Bloemen rolde, een niet al te coachbare jongen uit Gouda die weleens aan internationale wedstrijden meedeed (in eigen woorden: ‘ik heb af en toe wat leuks gedaan’), maar nooit in Nederland de top bereikte. “Als je alles opgeeft voor een schaatscarrière, wil je dat het een succes wordt. Als je 26, 27 jaar bent en nog niet iets bereikt hebt, gaat dat wel knagen.”

In 2014 was hij dichtbij stoppen. Aan de tafel bij onder meer zijn ouders kwam het onderwerp wel ter sprake. Na zes ploegen in acht jaar, was er nog één keuze mogelijk. Óf hij ging naar Canada, waar zijn vader geboren was, of hij stopte definitief.

Hij ging voor de eerste optie, nadat trainer Bart Schouten (een geboren Haarlemmer) hem zei dat hij welkom was. Het moest anders, dat wist Bloemen. “Ik was niet altijd de makkelijkste om mee te werken. Daar heb ik aan gewerkt. Ik wilde niet dat ik in Canada tegen dezelfde problemen aan zou lopen.

Het duurde jaren voordat hij dat ‘commitment’, zoals hij het zelf noemt, had opgebouwd. Bloemen had nog wel eens de neiging om niet heel actief met zijn carrière bezig te zijn. Een weekje niet trainen, een keertje niet als topsporter eten: Bloemen dwaalde af en toe van het uitgestippelde pad af. Zelfs nog onder Schouten.

Toen hij zijn plan helder in zijn hoofd had, ging het een stuk beter. Drie jaar geleden al, tot hij een week nadat hij op de 10 kilometer zijn eerste wereldrecord had gereden een schaats van een ploeggenoot bij een ongeluk in zijn linkerbeen kreeg. Weg kans op een goed seizoen.

Het olympisch jaar ging alles wél zonder problemen. Hij kwam in een ritme, iets wat hij nooit eerder op die manier had gevoeld. Goed eten, goed slapen, goed trainen. Terwijl de meeste schaatsers altijd moeten inkomen, reed hij in zijn allereerste race van het olympisch seizoen al de op vier na snelste 10 kilometer ooit. In december reed hij op de 5 kilometer in Salt Lake City een wereldrecord op de 5 kilometer. Met 6.01,86 was hij bijna anderhalve seconde sneller dan het oude record van Sven Kramer.

Respectloos

Bij dat wereldrecord hoorde ook de ‘eer’ om na afloop op het grote bord in de schaatshal de oude toptijd weg te halen, zodat zijn tijd er kon hangen. Bloemen pakte het plastic bordje met de tijd van Kramer, vouwde dat dubbel en brak het met kracht twee keer in stukken. Die stukken gooide hij daarna met een boog op de grond. Het werd in Nederland gezien als onsportief en zelfs wel respectloos naar zijn grote concurrent. Bloemen zelf zag en ziet dat heel anders. “Ik ‘brak’ het wereldrecord. Ik vind het heel jammer dat er zo op werd gereageerd. Er was een andere reden dan dat het respectloos was. Een sportieve reden.”

Hoe goed Bloemen zich ook voelde, de 10 kilometer in Zuid-Korea moest dé race van Sven Kramer worden. Het was zijn enige nog ontbrekende grote titel. Voor Bloemen leek een bijrol weggelegd. “Of ik het jammer vind dat het toch vooral over Sven ging? Nee, wat mij betreft maakte dat het alleen maar mooier om die wedstrijd te winnen. Sven maakte die wedstrijd belangrijker. En hoe groter de wedstrijd, hoe mooier om te winnen. Dat is alleen maar mooi geweest. Voor mij, voor het publiek en voor de wedstrijd.”

Hij vierde zijn gouden medaille op de baan met de Canadese vlag. De vlag met het esdoornblad, de Maple Leaf. Hij is het inmiddels gewend. Canada is inmiddels een thuis. Ook voor zijn vrouw, die importmanager is van de Dutch Store in de stad. Gaat hij ooit nog terug naar Nederland? Zijn stem gaat even naar een hogere toon, bijna vragend: “Ik denk het niet, nee. We zijn niet rijk of zo, maar we hebben het er goed naar ons zin.”

Backpacken in Azië

De avond na zijn winst verliep feestend. Daarna nam hij lang vakantie. Bloemen en zijn vrouw trokken twee maanden al backpackend door Azië. Ze liepen over de Chinese Muur, gingen naar de Formule 1-race in Shanghai. Daarna trokken ze op de scooter door Indonesië, waar nieuwsgierige apen even in de zakken van de korte broek van Ted-Jan Bloemen gluurden. Ze dronken biertjes en wijntjes en reden er paard.

De vakantie was gepland. Bloemen zegt tijdens het interview meerdere malen dat hij nooit alleen olympisch kampioen had kunnen worden. Dat is voor een groot deel ook te danken aan zijn begeleiding, en vooral aan zijn familie. Het was egoïstisch, zijn vrouw moest veel opofferen. “Het is heel moeilijk te leven met iemand die alleen maar altijd aan zichzelf denkt”, zegt hij. Na de Spelen was het daarom tijd om wat terug te doen voor zijn vrouw Marlinde.

Het was met een goed gevoel dat Bloemen op de scooter zat. “Het was wel een andere trip dan het was geweest zonder succesvolle Spelen. Het vieren van een medaille is dan meer een verdiende opluchting en een verdiende trots. Voor de rest van je leven.”

Een logisch gevolg was dat het trainen er wel bij inschoot. Dit seizoen rijdt hij anoniem rond, met de wereldbekerwedstrijd in Polen als dieptepunt. Tiende op de 10 kilometer werd hij. In de B-groep zelfs, met een tijd die bijna een minuut langzamer was dan zijn winst in Pyeongchang. In Heerenveen een week later reed hij eindelijk weer eens lekker. Die race toen werd besloten met een enorme schreeuw van blijdschap.

Hard werken

Bloemen is eerlijk in Wolvega, vlak voordat hij de vierde wereldbekerwedstrijd van het seizoen gaat rijden. Het was heel moeilijk om weer te beginnen nu hij de grootste wedstrijd die er is heeft gewonnen. Ook eerlijk: het duurt langer dan hij dacht voordat hij weer niveau heeft. “Hoe zwaar het is geweest voor mij, dat kan je zien aan hoe ver ik ben teruggevallen. Je kan zien hoe hard ik heb moeten werken.”

Toch gaat hij door. Hij is voor alle wereldbekerwedstrijden bijna veertig dagen van huis geweest. Het is een eerste stap om hem weer echt topschaatser te laten voelen. En die moeilijke momenten, misschien voelt hij zich dan minder een olympisch kampioen. Maar op andere momenten wel, zegt hij. Tijdens het backpacken door Azië, tijdens het hele schaatsseizoen, tijdens zijn leven buiten de ijsbaan. “Ik ben nog steeds dezelfde persoon, maar ik heb wel een soort ontspanning en opluchting over me. Dit is waar ik altijd van heb gedroomd. De stress van of het wel of niet zou lukken is weg.”

Lees ook: 

In Canada vond Ted-Jan Bloemen de weg naar olympisch goud

Toen hij besloot zijn leven op te bouwen in Canada, maakte de schaatscarrière van Ted-Jan Bloemen een grote vlucht. Op de Olympische Spelen volgde de gouden bekroning.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden