TECHNOLOGY ASSESSMENT

De nieuwe Republikeinse meerderheid in het Amerikaanse Congres dreigt het Office of technology assessment (Ota), het meest vooraanstaande instituut ter wereld in het beoordelen van nieuwe technologie, op te heffen.

Jean McDonald, directeur perszaken van het Ota: “Als we al niet worden opgeheven, is de kans groot dat we worden ingekrompen. Ze kunnen ons ook samenvoegen met andere congresbureaus, zoals de Congressional research service of het Government accounting office.” Daarmee staat de onafhankelijkheid van het instituut op het spel.

Het voornaamste motief voor de Republikeinse actie is de verkiezingsbelofte in het Contract with America om het wetgevende apparaat in Washington drastisch in te krimpen. De Republikeinen willen daar op korte termijn tweehonderd miljoen dollar op bezuinigen. “Ota met zijn 202 stafleden leek een eenvoudig doelwit om in een klap 22 miljoen dollar per jaar te bezuinigen”, aldus politicoloog Norman Vig van Carleton College (Minnesota), die via Internet een actie is begonnen om het instituut te redden.

Het Ota heeft een roemruchte geschiedenis. Sinds zijn oprichting in 1972 heeft het honderden rapporten voor het Congres geproduceerd, in onderwerp varierend van Star Wars tot griepvaccins voor ouderen. Doordat het steunt op een netwerk van vijfduizend wetenschappelijke en technische experts, verspreid over de hele VS, staan zijn adviezen bekend om degelijkheid, precisie en politieke onpartijdigheid. Dit laatste is bovendien vastgelegd in de samenstelling van de toezichthoudende raad. Tot nog toe bleef het bureau daardoor buiten de partijpolitieke twisten.

Miljarden bespaard

Ota heeft met zijn adviezen miljarden dollars bespaard. Vig: “Het kritiseerde bijvoorbeeld een plan om ouderen routinematig te controleren op hun cholesterolgehalte. Dat zou vijf miljard dollar kosten, zonder dat de gezondheid van die ouderen erdoor vooruit zou gaan. Ota's waarschuwing voor een dreigend fiasco van Jimmy Carter's lievelingsproject met synthetische brandstof scheelde maar liefst zestig miljard dollar, terwijl het instituut bijna vierhonderd miljoen hielp besparen bij het automatiseren van het ministerie voor sociale zaken.”

Ota heeft het beoordelen van technologie in de hele wereld gestimuleerd. Ruud Smits, onderdirecteur van het Studiecentrum voor technologie en beleid van TNO: “Het is het grote voorbeeld, waarnaar je altijd kunt verwijzen.” Zijn collega Josée van Eijndhoven, directeur van de Nederlandse tegenhanger van Ota, het Rathenau instituut: “Ota op zijn eentje is meer technology assessment dan de rest van de wereld bij elkaar.”

Beide vinden sluiting doodzonde. Ruud Smits maakt al vier jaar reclame voor het Ota-rapport over de elektronische snelweg Critical connections. “Een voortreffelijke studie die veel meer gelezen zou moeten worden.” Dat rapport wordt ook door Van Eijndhoven geroemd: “Het is een van de vele studies waar wij dankbaar gebruik van maken. Als Ota verdwijnt, is dat een grote verarming.”

Paradoxaal genoeg keren Ota's onpartijdigheid en zorgvuldige manier van werken zich nu tegen het instituut. Harvard-onderzoeker Lewis Branscomb: “Ota is zo apolitiek dat het bijna onzichtbaar is.” De meeste Congresleden hebben, hoe invloedrijk het Ota ook is, nog nimmer een rapport van het adviesbureau gezien, laat staan gelezen.

Het Congres is met de Republikeinse overwinning bovendien ongeduldiger geworden. Het heeft geen tijd meer voor grondige en daardoor trage advisering.

Robert Walker, de nieuwe Republikeinse voorzitter van de wetenschapscommissie van het Huis van Afgevaardigden, heeft zich nog niet definitief uitgesproken over de toekomst van Ota: “Ik sta open voor sluiting.” Bij voortbestaan wil hij echter veel sneller rapporten zien en alleen over de onderwerpen die dan op de agenda staan. De langere-termijnanalyses hoeven van hem niet meer.

Kritisch

De strijd rondom Ota heeft niet alleen met bezuinigingen te maken. Vig: “Ota was in het verleden nogal kritisch over Reagans 'Strategisch defensie initiatief'. Nu schijnen de Republikeinen weer chemische lasers in de ruimte te willen plaatsen, iets waar Ota kritisch over zou zijn. Bovendien zien nogal wat van hen het instituut als anti-business, anti- militair en zelfs anti-technologie.”

De Republikeinen voeren een drastische herorientatie van het Amerikaanse wetenschaps- en technologiebeleid door. De overheid moet kleiner worden, bovendien dient ze zich minder te bemoeien met de technologische ontwikkeling in het bedrijfsleven. De Republikeinen willen prioriteit geven aan biomedisch onderzoek, ruimtevaart en defensie-onderzoek. En aan hun eigen lievelingsprojecten, zoals onderzoek naar het gebruik van waterstofgas als brandstof.

Vig's actie heeft bevorderd dat het Congres is bestookt met krachtige pleidooien voor Ota's voortbestaan. “Ik heb ongeveer honderd reacties gehad. Het heeft ook geholpen om wetenschappelijke organisaties te alarmeren.”

Ook onder de Republikeinen bevinden zich supporters van Ota, waaronder de toekomstige voorzitter van de toezichthoudende raad, Houghton. Maar ruim een week geleden schaarde Ron Packard, voorzitter van de commissie in het Huis die het geld voor Ota moet vrijmaken, zich bij de tegenstanders. En de man die het lot van Ota uiteindelijk in handen heeft, is diens collega in de Senaat, Connie Mack uit Florida, een van de gangmakers van de Republikeinse anti-Ota actie. Norman Vig: “Ik schat de kans op redding van Ota op iets meer dan vijftig procent.” Van Eijndhoven: “Het wordt een dubbeltje op zijn kant.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden