Te weinig geld voor de ouderenzorg

Van een onzer verslaggeefsters DEN HAAG - Wanneer de financiën voor de ouderenzorg tot 2005 jaarlijks met niet meer dan 1,35 procent stijgen - zoals de commissie-Welschen in het rapport 'Ouderenzorg met toekomst' heeft voorgesteld aan minister D'Ancona van WVC - zullen 45 000 mensen niet de benodigde zorg krijgen. Verder komt er een kwaliteitsverlies van 15 procent en aan de patiënten kan minder tijd worden besteed.

Volgens de Nederlandse vereniging voor verpleeghuiszorg (NVVz), die dit bekendmaakte, is dat het gevolg van het domino-effect. Capaciteitstekorten in de zwaarste sector - de intramurale zorg - leiden ertoe dat een aantal patiënten dat zou moeten worden opgenomen, noodgedwongen moet worden opgevangen in lichtere zorgvormen. Door hun grote zorgvraag verdringen ze daar echter een nog groter aantal patiënten. Dat leidt er uiteindelijk toe dat een groep mensen helemaal buiten de zorg valt.

Volgens de commissie Kwaliteit en bekostiging ouderenzorg, die het rapport van de verpleeghuissector heeft opgesteld, neemt het aantal cliënten dat een vorm van zorg nodig heeft, tot 2005 met ongeveer 1,7 procent per jaar toe. De vraag naar semi-murale voorzieningen zal het meest toenemen. In 2005 zullen ruim 910 000 65-plussers geïndiceerd zijn voor een vorm van zorg, 180 000 meer dan nu.

De commissie heeft berekend dat, om het kwaliteitsverlies op te vangen en te zorgen dat ouderen de zorg krijgen die ze nodig hebben, er jaarlijks 2,6 tot 3 procent meer geld nodig is. De commissie acht dat op basis van het huidige financieringssysteem niet haalbaar, maar verwacht dat ouderen bereid zullen zijn zelf bij te dragen om de gewenste zorg te krijgen.

Om te voorkomen dat er een tweedeling komt van kwalitatief gescheiden zorgcircuits, waarbij ouderen met lage inkomens zijn aangewezen op collectief gefinancierde zorg en meer bemiddelde ouderen door hen zelf gefinancierde zorg inkopen, vindt de commissie aanpassing van het stelsel van ouderenzorg noodzakelijk. Dat moet zo zijn dat er een samenhangende combinatie van collectief en particulier gefinancieerde zorg binnen één verzekeringsstelsel mogelijk wordt en de kwaliteit en toegang tot de zorg voor alle ouderen gewaarborgd blijft.

In het rapport wordt ervan uitgegaan dat ouderen steeds meer thuis verzorgd willen worden. Daarnaast is het zorgaanbod steeds uitgebreid met dagbehandeling, dagopvang van verpleeghuiszorg en zorg van bejaardenoorden buiten de muren. Er wordt geëxperimenteerd met allerlei soorten zorgvormen: dependances van verpleeghuizen bij bejaardenoorden, kleinschalige zorgvormen en beschermd wonen.

Het gevolg van de zorg buiten de muren van een instelling is dat opnamen in intramurale voorzieningen steeds meer het karakter krijgen van 'later, maar zwaarder'. Het 'later' wordt opgevangen door een toenemend aantal ambulante of semi-ambulante voorzieningen. Het 'zwaarder' door de instelling zelf. Verpleeghuizen krijgen een steeds andere samenstelling van het patiëntenbestand. Ze worden ook een nooduitgang of vangnet voor andere voorzieningen.

Volgens de commissie zijn er verschillende toekomstscenario's denkbaar. Als de huidige ontwikkelingen zoveel mogelijk naar de toekomst worden doorgetrokken, ontstaat er in 2005 een wachtlijst van 95 000 mensen. In de hele ouderenzorg zal bovendien de zorgtijd per patiënt met ongeveer 15 procent afnemen.

Een andere mogelijkheid is dat intramurale instellingen ervoor kiezen de kwaliteit van zorg zoveel mogelijk te handhaven. In dat geval ontstaan er met name in de thuiszorg forse wachtlijsten, voorspelt de commissie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden