Te vroeg begraven

Onder een bank in de zijbeuk vond ik nog een bidprentje. Het had een zwarte rand en een ovalen uitsparing waarachter in zwartwit een biddend jongetje te zien was. 'In memoriam' stond erop gedrukt, en aan de binnenzijde de naam van de betreurde dode:

Ons Geloof

* ca. 4 v.Chr.- Bethlemen, Galilea.

¿ 23 mei 2014 - Utrecht.

De theatermaker Dries Verhoeven had in deze kerk, de Willibrordkerk in Utrecht, een serie rouwmissen door acteurs laten opdragen voor denkbeelden en waarden. Er was afscheid genomen van het geloof, van de eeuwige trouw, van de onschuld, van de verzorgingsstaat, van de privacy. Bij die laatste uitvaart had Martijn Uittenboogaard gesproken, en waren er bidprentjes uitgedeeld voor Volkert van der G.

Dat had ze best confronterend gevonden, zei de vrijwilligster met het witgrijze haar die gistermiddag bezoekers rondleidde door de kerk. Maar van de ophef begreep ze helemaal niets. De ophef over de ontwijding van de kerk en het protest van het bisdom, dat de kerk voor zijn Latijnse vieringen huurt. Latijns ja. Waar kan dat mooier dan in deze neogothische kerk uit 1877, waar het interieur na een lange restauratie onder de bezielende leiding van pater Winand Kotte in devotie is gestold.

Kotte overleed in 2006, maar hij was het geweest die in 1967 het kerkgebouw voor sloop behoedde, toen het bisdom het sterk vervallen gebouw afstootte. En tegen de zin van het bisdom begon Kotte er in de jaren zeventig Tridentijnse missen te celebreren, een oude Latijnse misvorm vernoemd naar het zestiende eeuwse Concilie van Trente. Maar ook een veroordeling door een kerkelijke rechtbank in 1975 bracht de pater niet van zijn pad.

Inmiddels is de Tridentijnse mis in ere hersteld, de pater gerehabiliteerd; en een verklaring dat de kerk de pater in feite nooit suspendeerde, hing binnen ingelijst aan de kerkmuur. In 2009 wijdde aarstbisschop Wim Eijk de kerk, die eigendom was een stichting, opnieuw in. De kerk werd huurder, de Willibrordkerk een centrum voor de Latijnse liturgie. Daarnaast verhuurde de stichting de kerk ook voor concerten en evenementen - noodzakelijke inkomsten voor het onderhoud.

Dat onderhoud kost honderd euro per dag, zei een tekst bij de grote collectebussen bij de ingang, een ingang waarboven in gotische letters de Leviticus tekst; 'Hebt eerbied voor mijn heiligdom' was geschilderd.

Aan die eerbied had het, volgens sommige gelovigen, ontbroken. Vijf van hen hadden bij een van theatermissen van Verhoeven in protest buiten een rozenkrans gebeden.

Ik betrad de kerk gisteren in zijn ontwijde staat. Het kruisbeeld was uit zijn nis boven het tabernakel verwijderd. Het bisdom had alle misvieringen gestaakt. Alleen een boeteviering zou de ontheiliging ongedaan kunnen maken.

Op de valreep werd ook de presentatie van een fotostripboek over een homoseksuele relatie in de kerk verboden.

De vrijwilligster ontstak enkele kaarsen, want dat zorgde voor wat meer vrolijkheid, zei ze. En dat was waar, er lag een zekere somberte over schip en beuken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden