Te voet over de heuvels van de mooie Transkei

Een vijfdaagse tocht langs de Wild Coast is een van de populairste wandelingen in Zuid-Afrika. Een combinatie van cultuur snuiven en fysieke arbeid. Ideaal voor een vader-en-zoon-vakantie.

Het landschap van de Transkei in het zuidoosten van Zuid-Afrika heet 'glooiend' te zijn, maar nu ik een van de heuvels beklim vind ik die toch opvallend steil. Voorop loopt gids Siyabulele Gantile. Achter mij hoor ik mijn vader hardop genieten van de route langs de Wild Coast. "Wat een uitzicht over de oceaan!", "mooi dat mangrovebos bij de lagune", "wat een uitgestrekt heuvellandschap". Ikzelf zie vooral de neuzen van mijn schoenen. Ik zwoeg mijn weg omhoog.

Ik ben ook geen getrainde wandelaar. Mijn vader hardt zich elk jaar in de Pyreneeën, Alpen en bergen van de Balkan. Zijn wandelconditie is beter, ondanks ons leeftijdsverschil. Hij is deze week exact twee keer zo oud als ik: ruim 33 tegen 66,5 jaar. Voor het eerst sinds mijn middelbare schooltijd maken we samen een meerdaagse wandeltocht. Niet in Zwitserland of Oostenrijk deze keer, maar door een van de mooiste regio's van het land waar ik tegenwoordig woon.

De eerste dag is direct de zwaarste van de vijfdaagse route van Port St Johns naar Coffee Bay. Soms lopen we over het vlakke strand langs de Indische Oceaan, maar tussendoor duiken we ook regelmatig de heuvels van de binnenlanden in. Klimmetjes daar hebben veelzeggende namen als 'heartbreak hill' en 'leg-break hill'. Ze zijn slechts een meter of 150 hoog, maar daardoor niet minder pittig.

Gids Siya informeert ons op elke top over wat we zien en moeten weten. Hij vertelt dat dichtbij de kust stierhaaien zwemmen. Hij wijst ons een groepje dolfijnen aan dat uit de branding opduikt. Hij noemt namen van planten langs het pad - dragonflower, milky tree, aloë, poison apple. Hij legt uit welke van hen traditionele Xhosa-genezers gebruiken bij de bereiding van hun kruidenmedicijnen.

Want het meest weidt hij uit over de lokale cultuur. De Xhosa's leven van oudsher als herders en landbouwers in de Transkei, een van de armste en minst ontwikkelde regio's van Zuid-Afrika. Ook Nelson Mandela was Xhosa. Honderd kilometer van waar wij lopen groeide hij op, in een vergelijkbaar adembenemend landschap.

Siya wijst op de overwegend turkooizen huisjes die de heuvels bespikkelen. "Aan de kleur zie je tot welke stam de bewoners behoren", zegt hij. Hij legt de sociale structuur in de Transkei uit: "Eerst is er de familie, enkele families vormen een dorp, meerdere dorpen een clan en vele clans samen de stam." Blauw (of turkoois) blijkt de kleur van de stam uit Oostelijk Pondoland, het gebied waar wij onze wandeltocht zijn begonnen. Dichterbij eindpunt Coffee Bay nemen roze huisjes de heuvels over, de kleur van de Bomvana-stam. Al blijft ook daar turkoois zichtbaar. "Mensen verhuizen", legt Siya uit. "Maar aan je stam ontkom je niet. De kleur van je huis neem je overal met je mee."

De tocht langs de Wild Coast is een andere wandeling dan ik vroeger maakte met mijn vader, toen we menig keer de Alpen introkken. Ook destijds was ik al geen echte wandelaar. Ik vond berglandschappen mooi en deed het voor de uitzichten, niet voor het fysieke werk. Daarin is weinig veranderd. Maar in de Alpen gingen we desondanks vaak zo ver mogelijk de hoogte in, richting gletsjers en kale rotsen boven de boomgrens. Nu slingeren we, tot mijn tevredenheid, slechts een paar honderd meter boven zeeniveau door dorpjes, via achtertuinen en langs primitieve schooltjes naar rivieren in het dal. Die steken we over in gammele roeibootjes. Om onze route via stranden te vervolgen, waar we kuddes koeien aantreffen in het zand. "Zout is goed tegen teken", verklaart Siya het opmerkelijke tafereel. "En mensen hier geloven dat dieren sterkere botten krijgen als zij zout water drinken."

Met de tijd verdwijnt langzaam de stijfheid in mijn spieren. Mijn vader is niet meer de enige die van de uitzichten geniet. We slapen bij gastfamilies. 's Ochtends warmen zij op een houtvuur het water waarmee wij ons wassen. Rond de hut scharrelen biggen, kippen, honden en koeien. Kinderen spelen in het droge gras. Elke dag starten we met een simpel ontbijt en koken we de bacteriën dood in water uit de regenton dat we meenemen voor onderweg. Dan gaan we op pad: gedachten op nul, haast meditatief voortstappend door de heuvels en langs de kolkende kust waar wat verdwaalde surfers de branding proberen te bedwingen.

Op dag vijf dalen we tevreden de laatste heuvel af. Lunch en koud bier wachten in Coffee Bay op een vader en zoon die voor het eerst in ruim zestien jaar weer eens samen een meerdaagse wandeling hebben volbracht. Ruim zestien jaar: de helft van mijn levensspanne, een kwart van die van hem.

undefined

De Wild Coast wandeling

Om de route langs de Wild Coast te volbrengen hoef je geen ervaren wandelaar te zijn, maar enige conditie en goed schoeisel helpt. De tocht start 's ochtends in Port St Johns en eindigt tegen het middaguur van dag vijf in Coffee Bay, 64 kilometer verderop. Je overnacht in dorpjes bij Xhosa-families in simpele ronde huisjes, voor wandelaars ingericht met matrassen en schoon beddengoed.

Dag 1 (14 kilometer): Vanuit Port St Johns loop je drie kilometer naar Second Beach. Daar voert de route via het Silaka Nature Reserve de heuvels in. Na de lunch steek je de rivieren Umngazi en Umngazana over. Via het strand bereik je het dorp Mngazana, waar je de eerste nacht doorbrengt.

Dag 2 (10 kilometer): De tocht voert langs machtige rotsformaties en door dichtbegroeide bossen in de dalen tussen juist kale heuvels. Overnachten doe je in Mpande, waar je voor het laatst mineraalwater kunt kopen en je fototoestel opladen.

Dag 3 (15 kilometer): Afwisselende dag met grote stukken langs het strand. Je trekt ook door het Hluleka Nature Reserve.

Dag 4 (15 kilometer): Nadat in de ochtend de rivier Mthakatye is overgestoken, voert de wandeling lange tijd langs het gelijknamige strand. Pas aan het eind van de dag zijn er heuvels. In het dorp uMdumbi, waar je overnacht, wacht een masseuse voor eventuele spierpijn.

Dag 5 (10 kilometer): De laatste etappe, naar Coffee Bay. Niet het mooiste deel van de wandeling, maar een goede cooling down.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden