Te voet naar de Poolse berghut van Juliana: 100 km met 'een heeleboel belevingen'.

Tegen zonsondergang klinkt het Wilhelmus nog even naast de Andrzejówka. Ruim veertig wandelaars die honderd kilometer door het grensgebied van Tsjechië en Polen zijn getrokken, beëindigen zo hun 'Julianatocht' bij de berghut -in een kring om een geroosterd varkentje, sommigen uitgedost in het oranje. Koninginnedag op de Heidelberg bij het Poolse Sokolowsko, op 810 meter hoogte.

Drie dagen hebben ze gelopen: 30, 40 en nog eens 30 km. Vooral de laatste dag is pittig geweest, zoals West-Friezen dat eufemistisch noemen, met drie stevige kuitenbijters waar maar geen eind aan leek te komen en een gemeen stuk vals plat. Maar het doel was wel de Andrzejówka! Voor gewone wandelaars misschien een gewone herberg, natuurvriendenhuis alias jeugdherberg, maar voor de deelnemers aan de Julianatocht meer dan dat.

Ruim een jaar geleden ontdekten Bert van Kampen en Mien te Nijenhuis dat deze berghut waar zij op luttele afstand vandaan wonen, in februari 1936 het logeeradres was van koningin Wilhelmina en haar dochter. Er werd in die tijd driftig gezocht naar een huwelijkskandidaat voor prinses Juliana, want het voortbestaan van het koningshuis stond op het spel. Her en der in Europa waren ambassadeurs buitenlandse prinsen aan het polsen voor een mogelijk huwelijk met de Nederlandse kroonprinses. De kennismakingen met de kandidaten moesten in het diepste geheim plaats vinden -bij voorkeur op afgelegen plaatsen zoals de Andrzejówka, die toen nog in Duits Silezië lag en de Andreasbaude heette.

Het is moeilijk te achterhalen of het daar echt tot een 'sollicitatiegesprek' met een of meer Silezische prinsen is gekomen. Feit is wel dat de beide Oranjevrouwen van 14 tot 28 februari in het wintersportgebied hebben verbleven. 'Zondag maakten wij een avontuurlijke tocht naar Stonsdorff', schreef Wilhelmina op een ansichtkaart van de besneeuwde Andreasbaude aan haar nicht prinses Marie. 'Hier houden wij alleen de eer van de vlag op. De menschen zijn hier eenvoudig en aardig en het is een heel rustige streek. Het is heerlijk uitrusten voor mij nu.''

Of Juliana ook zo genoten heeft op de Andreasbaude, is nog de vraag. In de voorafgaande twee weken had zij met haar moeder in Garmisch-Partenkirchen de Olympische Winterspelen bijgewoond. In die dagen had zij voor het eerst de eveneens Silezische prins Bernhard ontmoet en was daar van hem tot over haar oren gecharmeerd geraakt. ,,Hier is een briefkaart uit de sneeuw!'' schreef de prinses op 25 februari aan haar pianolerares in Den Haag. ,,We hebben een verrukkelijke tijd gehad. In Tirol haast altijd zon en een heeleboel belevingen, soms lijkt het je alsof je in een echte operette speelt! (glas champagne!) Het Olympisch gedoe in garmisch-Part. was éénig, op zichzelf al, nog afgezien van de prestaties. Nu zijn we in Silezië, ook heel mooi maar een ander genre (middengebergte). We hebben een heerlijke tijd gehad.''

Vijf jaar geleden zijn 'Bert en Mien' neergestreken in Vernerovice bij Broumov, tien kilometer van Sokolowsko, net over de grens in Tsjechië. Ze kochten er een huis, lieten de hooischuur verbouwen tot appartementen en richtten een minicamping met negen plaatsen in. Ze verdelen hun tijd nu nog steeds tussen Enkhuizen en West-Friesland, waar ze jarenlang gewoond hebben en nog steeds een pied-à-terre bezitten, en Vernerovice. Maar hun hart trekt steeds meer naar Tsjechië. Ze zijn verknocht aan hun dorp en hun uitzicht. Ze kunnen het goed vinden met de ambassade en de aannemer, met plaatselijke VVV en de douaniers die ze bijna dagelijks passeren en met de Poolse bisschop en de Tsjechische hoteliers.

Eigenlijk was hun verhuizing bedoeld om 'eens wat minder te doen', zegt Bert, opgeleid tot psycholoog, voormalig buschauffeur op de vip-bus van Beuk, ex-handelaar op de optiebeurs en gewezen instructeur-eigenaar van een vliegschool. Maar daar is bij het echtpaar weinig van te merken. Met Mien, in Nederland werkzaam geweest op een middelbare school, spant Bert zich bovenmate in voor het Tsjechisch-Poolse grensgebied. Zij intermediëren voor groepen die de streek bezoeken, vertalen toeristenfolders en organiseren excursies: ,,Wij voelden ons hier zo welkom en kregen zo snel contact met iedereen, dat wij ook willen helpen om de regio onder de aandacht van toeristen te brengen. Natuurlijk moeten we hier geen dubbeldekkers hebben. En het mag ook niet ontaarden in een McDonald's-gebeuren. Maar het toerisme kan ook veel goeds bijdragen.'' In korte tijd ontdoet het beschermde natuurgebied waar vrijwel geen fabriek te vinden is, zich van het levenloze beeld dat jarenlang domineerde. Het Braunauerland (de Duitse benaming tot 1946) ligt in de schaduw van het Reuzengebergte, het skigebied dat alle aandacht trekt, en blijft opvallend leeg met een handjevol inwoners. Maar het heeft potentie.

Het wemelt er van de wandelpaden. Gerenommeerde vakantiegebieden als Oostenrijk en Noord-Italië kunnen een voorbeeld nemen aan de gemarkeerde routes in Tsjechië. De streek rond Broumov is zeer gevarieerd, met bergen tot duizend meter en met een nationaal park als de 'rotsstad' Adrspach. Maar waarom zijn er geen georganiseerde wandeltochten, werd Bert en Mien gevraagd. En zo borrelde het idee van de Julianatocht op, een spontane opwelling die hen veel meer werk bezorgde dan ze hadden voorzien. Het zou een tocht worden voor 'geoefende wandelaars' en die kwamen er ook op af: vierdaagse-lopers, lange-afstandwandelaars, mensen die geregeld tochten van 100 km maken. Nederlanders, een Vlaming, een paar Tsjechen. En met de 84-jarige Zeistenaar Jan Velema onvermoeibaar als 'dagsluiter'.

De organisatie van de tocht was voortreffelijk, de verzorging onderweg door vrijwilligers met eten, drinken en voetmassage weldadig. Bert en Mien hebben amper tijd om er van bij te komen, want voor 2006 beloven ze weer een driedaagse wandeltocht die moet eindigen in de berghut van Juliana en na de succesvolle try-out mogelijk een internationaal erkende wandelroute wordt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden