Te strenge straf schaadt jongere

De Doggershoek, een inmiddels gesloten rijksinrichting voor jongeren in Den Helder. Beeld
De Doggershoek, een inmiddels gesloten rijksinrichting voor jongeren in Den Helder.

Het opvoedende karakter van het Nederlands jeugdstrafrecht raakt ondergesneeuwd. Er ligt te veel nadruk op het streng straffen van jonge delinquenten. Dat moet veranderen, want alleen maar straffen heeft meestal geen zin, stelt de Raad voor de Strafrechttoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) in een advies aan staatssecretaris Teeven dat vandaag verschijnt.

Wie denkt dat streng straffen tot gedragsverandering bij jongeren leidt, vergist zich, zegt de raad. Daar is veel meer voor nodig.
Het kan zo zijn dat zo'n pleidooi indruist tegen de tijdgeest - die vooral rept van repressie, stevig aanpakken en fikse straffen - maar bij jongeren werkt dat vaak helemaal niet, zegt Ronny van de Water, kinderrechter en voorzitter van de RSJ-commissie die het advies schreef. "Er moet natuurlijk altijd genoegdoening zijn. En we zijn ook zeker niet tegen straffen. Integendeel. Maar lang niet alle jongeren zijn daar gevoelig voor. Dat betekent dat je het strafrecht niet te snel van stal moet halen, maar vooral moet zoeken naar andere manieren om hen weer op het juiste pad te krijgen."

Bovendien zijn de overgrote meerderheid van door jongeren gepleegde strafbare feiten eerder 'uitglijders' dan voorboden van een criminele loopbaan, stelt de RSJ. "Alleen maar straffen heeft vaak juist een negatief effect op de ontwikkeling van de jongere." Alles moet erop gericht zijn om 'de ontwikkeling van de jongere te stimuleren, hem te (her)opvoeden, te resocialiseren, hem op een goede toekomst voor te bereiden en te weerhouden van een verdere criminele carrière'.

Daar is iedereen bij gebaat, vindt de RSJ, ook het slachtoffer en de samenleving. Want een pedagogische behandeling - bijvoorbeeld door trainingen of bemoeienis door de raad van de kinderbescherming - leidt veel minder vaak tot recidive dan alleen maar straffen, blijkt volgens de raad uit onderzoek. "Daarom zijn wij hoopvol gestemd dat onze aanbevelingen goed zullen vallen."

De RSJ is een door de overheid ingesteld adviesorgaan en bestaat uit tientallen deskundigen: rechters, advocaten, oud-officieren van justitie, jeugdpsychiaters, gedragsdeskundigen en juristen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden