Te paard, te paard! De WTO is niet democratisch

Dierenwelzijn is geen issue voor de WTO, constateert Karen Soeters van de Pierson Stichting. Dat schaadt ons allen, mens en dier.

Vorige week werd duidelijk dat er een grote weeffout zit in het in het regime van de World Trade Organisation: schendingen van dierenwelzijn in het buitenland zijn überhaupt geen thema. Volgens de WTO-regels mag je slachtpaarden in Amerika gerust laten creperen en kan dat de export naar Europa geen strobreed in de weg leggen. Ook niet als het om producten voor bijvoorbeeld de Nederlandse markt gaat.

Staatssecretaris Dijksma (landbouw) onderstreepte in de Tweede Kamer dat protesteren geen enkele zin heeft. Zij zei dat in het debat van de Tweede Kamer over de import van paardevlees uit landen als Mexico, Uruguay, Argentinië en Canada. In het voorjaar van 2014 ontstond er grote ophef na een uitzending van 'Tros Radar' waarin ernstige misstanden getoond werden. Binnen 24 uur hadden al 30.000 mensen boze brieven aan supermarkten en snackfabrikanten gestuurd, geschokt over beelden van Eyes on Animals dat jarenlang onderzoek deed in Mexico, Uruguay, Argentinië en Canada en honderden inspecties uitvoerde.

De paarden blijken in die landen vaak op dagenlange transporten te gaan, zonder eten of drinken, zonder verzorging als ze ziek zijn, zonder dat ze uit hun lijden verlost worden als ze niet meer op hun benen kunnen staan. Na de slacht wordt het paardevlees geëxporteerd naar de EU, met name naar Italië, Frankrijk, België en Nederland. Hier komt het vlees vooral in snackproducten en in kant-en-klaarmaaltijden terecht. De Europese dierenwelzijnsregels gelden alleen voor de slachthuizen ter plaatse, niet voor het transport. En het inspecteren van die slachthuizen vindt in de praktijk nauwelijks plaats. De officiële toezichthouder, de Europese Voedsel en Veterinaire Dienst (FVO) voerde slechts zes, ook nog van tevoren aangekondigde, inspecties uit in vijf jaar tijd.

In reactie op de uitzending van Radar zei minister Schippers (volksgezondheid) vorig jaar: "Ik vond het vreselijke beelden, afgrijselijk om naar te kijken. Iedereen met een beetje hart voor dieren wordt daar kotsmisselijk van, dat delen wij direct." Staatssecretaris Dijksma sloot zich dinsdag volmondig bij de kwalificatie van Schippers aan. Maar ja, de WTO... Juridisch hebben we geen poot om op te staan. De WTO blijkt net als de ECB elke vorm van democratische controle op landsniveau te overvleugelen. Te paard, te paard, we zijn verraden. De soevereiniteit van ons land wordt in snel tempo overgedragen aan internationale instituties die niet of nauwelijks aan democratische controle onderhevig zijn en die vooral gestuurd worden door commerciële belangen.

Staatssecretaris Dijksma zei in het debat dat de regering 'bij elke relevante multilaterale of bilaterale handelsovereenkomst het opnemen van dierenwelzijnsissues bepleit'. Kennelijk is dat in het verleden niet helemaal goed gegaan, want uit het debat bleek dat we - dankzij internationale vrijhandelsafspraken - nog niet eens de meest basale normen voor diertransport kunnen afdwingen. Het doet het ergste vermoeden voor de onderhandelingen over een trans-Atlantisch vrijhandelsakkoord. Dat maakt het straks nog makkelijker om slecht geproduceerd vlees op de Europese markt te dumpen. Een klassiek voorbeeld van een race to the bottom, in dit geval met afgedankte race-, rij- en werkpaarden .

Het debat in de Tweede Kamer laat zien dat de verontwaardigde Nederlandse consument weinig van de regering hoeft te verwachten als het om dierenwelzijnstoezicht gaat, net zo min als de mishandelde paarden.

Een lichtpuntje kan nog zijn dat de (evenmin democratisch gecontroleerde) Europese Voedsel en Veterinaire Dienst haar zeer beperkte (en tevoren aangekondigde) inspecties iets serieuzer lijkt te nemen. De overtredingen in Mexico waren zo ernstig, dat de EU onlangs besloten heeft tot een algemene stop op de import van paardevlees uit Mexico. Of dat stand houdt onder een vrijhandelsakkoord valt op geen enkele wijze te voorspellen. Staatssecretaris Dijksma heeft in elk geval de handdoek in de ring gegooid. Volgens haar hebben we onze invloed laten knevelen door dat grote algemene belang waarvan we op den duur allemaal minder lijken te worden, mens en dier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden