Te langzaam, te gehaast en vaak onverstaanbaar

CHRISTO LELIE

KLASSIEK

Valentina Lisitsa *

Als eerste klassieke musicus ooit werd Valentina Lisitsa een wereldster uitsluitend door de filmpjes van haar pianospel op YouTube. Inmiddels verovert de mooi en sympathiek ogende Oekraïens-Amerikaanse pianiste ook live de wereldpodia. Toch was de opkomst bij haar recitaldebuut in de Grote Zaal van het Concertgebouw teleurstellend. En erger: de thuisblijvers hadden dit keer gelijk. Zeker na Lisitsa's aanstekelijke recital in Rotterdam vorig jaar werd haar Amsterdamse optreden een deceptie.

Busoni's transcriptie van Bachs Chaconne is een prachtig werk om een recital mee te openen, maar Lisitsa, die het virtuoze werk technisch goed aankon, bleef te veel steken in het realiseren van de noten. Op de Bösendorfervleugel, geleverd door de pianohandel die het concert mede organiseerde, klonk dit werk massief. Het instrument ontstemde spoedig onder haar beukende octaven in Liszts Sonate in b en leek niet mee te willen werken aan een geïnspireerde uitvoering: de slotnoot van dit werk, de laagste B van de piano, was zo laag gestemd dat deze klonk als een Bes! Daar kon de pianiste niets aan doen. Echter wel aan het feit dat zij het tempo alle kanten op liet zwabberen.

Langzaam was direct veel te langzaam en de snelle passages klonken meestal haastig en vaak onverstaanbaar wanneer Lisitsa het rechterpedaalconstant ingedrukt hield en al haar spierkracht inzette om een climax te bereiken. Enerzijds vergrootte zij daarmee de dramatiek van de Liszt-sonate uit tot iets karikaturaals, anderzijds bleef veel van het thematische materiaal verborgen in groezelig spel en was de grote vorm van dit magistrale werk ver te zoeken.

Na de pauze bleek Lisitsa zich op de bijgestemde vleugel te kunnen hervinden in een gave maar oppervlakkige uitvoering van Beethovens Sonate pathétique. Niet te vatten was waarom zij tussen de stukken geen applaus wilde nemen en Beethovens laatste noot direct liet volgen door muziek uit de film 'The Piano' van Michael Nyman. Hier speelde zij onlangs een cd mee vol. Het werd met verve gespeeld maar serieus repertoire voor een belangrijk debuutrecital lijkt dit allerminst. Nyman werd op zijn beurt vastgeplakt aan Chopin, van wie Lisitsa zes Etudes met elan vertolkte. Waarom ik over haar Rotterdamse debuut destijds wél enthousiast was werd duidelijk in de toegiften. 'Ave Maria' van Schubert/Liszt klonk licht en zangerig. Liszts 'La Campanella' leek de 'keizerin van YouTube' op het lijf geschreven. Maar dit goede nieuws kwam te laat om dit debuut nog te redden.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden