Te harde woorden over Ephimenco

Sylvain Ephimenco kreeg deze week harde woorden over zich heen, én warme steunbetuigingen. Aanleiding was zijn column over de dood van Anil Ramdas, en vooral zijn kwalificatie van zelfmoord als een 'laffe daad'.

Kritische reacties, in de brievenbus en op onze website, deden Ephimenco niet altijd recht. Hem werd onfatsoen verweten, natrappen, en blindheid voor de noden van iemand die wil sterven.

Het is een onderwerp dat de gemoederen verhit. Dat is logisch, en het is ook goed, want zelfdoding laat niemand onberoerd. Wie het van nabij meemaakt, moet wel uit het lood worden geslagen. Maar gezien de verhitte gemoederen van deze week, lijkt het me goed terug te gaan naar wat Ephimenco schreef.

Ramdas was net als Ephimenco een polemiekschrijver. En in het debat over de multiculturele samenleving bevonden ze zich in verschillende kampen. Ramdas heeft in dat debat scherp uitgehaald naar het beschavingsniveau van de gemiddelde autochtoon in Nederland. Hij noemde hen white trash, wat nog een hele polemiek met Joost Zwagerman opleverde. En Ephimenco was voor Ramdas een van de spreekbuizen van die white trash.

In zijn nagedachtenis maakt Ephimenco hier melding van. Hij tekent zijn heengegane opponent scherp, maar met respect. Dat Ephimenco Ramdas vervolgens verwijt uit het leven te zijn gestapt, heeft niet te maken met een persoonlijke vete, maar met Sylvains afkeer van zelfmoord.

"Ik vind zelfmoordenaars laf", schrijft hij, "Omdat ik de ravages ervan bij omstanders en nabestaanden te vaak heb moeten observeren. Ook omdat, in een bepaalde periode van mijn leven, ik met een suïcidale moeder te maken heb gehad. Ik ken niet alleen de angsten en depressies van de potentiële kandidaat voor de zelfgekozen dood, maar ook die van de zoon, de partner en andere geliefden."

Dat zijn prachtige zinnen, krachtig en helder. Maar ze konden niet bij iedereen op instemming rekenen. Een lezer uit Nijmegen schreef: "Zelfmoordenaars zijn niet laf. Het zijn wanhopige, vaak zieke mensen, die vanuit hun vertroebelde geest een definitief verkeerde keuze maken. En ja, dat is een egoïstische keuze, al zien ze dat zelf vaak anders. Bij de nabestaanden overheerst, net als bij Ephimenco, in het begin vaak woede, die vervolgens overgaat in verdriet."

Iemand die ooit een poging deed tot zelfmoord, Femke Molenaar, schreef op deze pagina: "Toen ik in het ziekenhuis weer bijkwam, heb ik sorry tegen mijn ouders gezegd. Niet sorry omdat ik een laffe actie had ondernomen, maar sorry omdat het niet gelukt was. Ik was er in die tijd van overtuigd dat ze zoveel beter af zouden zijn zonder mij. Ik was ervan overtuigd dat ze dat pas zouden snappen als ik er niet meer zou zijn. Mijn dood als ultieme daad van liefde om de mensen om me heen te ontlasten. Ik geloofde het echt."

Er waren ook reacties waarin Ephimenco werd bedankt dat hij hun gevoelens had durven verwoorden. Zoals deze: "De mens, zeker een gezonde volwassen persoon die midden in het leven staat, is geen autonoom wezen. Hij is met al zijn vezels verbonden met medemensen. Als hij dat ontkent, en zelfdoding is zo'n ontkenning, is dat een egoïstische en agressieve daad, die afkeuring verdient."

Onder de soms harde woorden ging deze week een mooi debat schuil. Ephimenco zal er niet over doorschrijven. Hij heeft geen behoefte in de schijnwerpers te treden over zo'n emotioneel onderwerp. Dat was ook niet de bedoeling van zijn column van afgelopen dinsdag.

Je weet dat je reacties krijgt als je het onderwerp zelfmoord aansnijdt. Maar Ephimenco heeft dat, wat mij betreft, op waardevolle manier gedaan, en met respect voor Ramdas.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden