Tbs-behandeling veel te lang door 'maatschappelijke kramp'

De Van Mesdagkliniek in Grongingen. Beeld anp xtra / Remko de Waal

Tbs-behandelingen duren te lang, vindt staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie). Hij wil zo snel mogelijk voorstellen invoeren van een speciale werkgroep om de behandelduur terug te schroeven naar gemiddeld acht jaar. Harry Beintema, voorzitter van het landelijk overleg behandel-directeuren, juicht die plannen toe. "We zijn de laatste jaren te veel in een maatschappelijke kramp geschoten."

Sinds 2004 zijn tbs-behandelingen steeds langer geworden, vertelt Beintema, die ook behandeldirecteur is van de Van Mesdagkliniek in Groningen. "Er waren dat jaar een aantal grote incidenten die tot veel maatschappelijke onrust hebben geleid." Zo werd een dertienjarig meisje uit Eibergen misbruikt en gegijzeld door een tbs'er met verlof. Een andere tbs'er vermoordde een bejaarde Amsterdammer.

Demonisering
Het doel van tbs is veroordeelden bij wie psychische problemen meegespeeld hebben in hun misdrijf terug te laten keren in de maatschappij. Maar de afgelopen jaren zijn de behandelingen juist steeds langer geworden. Daardoor zijn veel verdachten bang om de rest van hun leven in een gesloten instelling te belanden. Volgens Beintema weigeren verdachten daardoor steeds vaker om mee te werken aan psychisch onderzoek, om zo een mogelijke tbs-veroordeling te ontlopen.

Beintema merkt dat de incidenten in 2004 geleid hebben tot een 'demonisering' van het begrip tbs'er. "Het accent is steeds meer komen te liggen op veiligheid en het voorkomen van risico's. Ieder risico is onacceptabel geworden. Je zal maar de laatste psychiater zijn die een tbs'er heeft gezien die later de fout ingaat - dat gevoel. Maar als iedereen om je heen zenuwachtig en bang wordt, raak je verlamd. Daarmee bijten we onszelf in de staart."

Netto resultaat
Door deze 'maatschappelijke kramp', zoals Beintema het noemt, zijn tbs-behandelingen de laatste jaren opgelopen tot gemiddeld elf jaar. Inmiddels is dat alweer teruggebracht tot 8,5 jaar, maar dat vindt de behandeldirecteur nog steeds veel te lang. "Bovendien is het raar in historisch perspectief. Voor 2004 duurden de behandelingen gemiddeld maar 5 jaar. Je moet niet kijken naar de lengte, maar naar het netto resultaat. De samenleving moet erop vooruitgaan."

Beintema wil zelfs nog verder gaan dan Teeven, en de behandelingen in de toekomst nog verder inkorten. "Daarmee wil ik niet zeggen: hoe korter, hoe beter. Maar het verkorten van een behandeling zorgt echt niet per definitie voor extra risico's."

Populariteit
Sterker nog, het zou ertoe kunnen leiden dat verdachten weer meer mee gaan werken aan een behandeling. "Het aantal tbs-veroordelingen is sterk afgenomen, doordat psychiaters en psychologen geen stoornis vast kunnen stellen. Door de behandelingen te verkorten, hopen we dat de populariteit van tbs weer toeneemt."

Beintema gaat er vanuit dat de behandelduur binnen nu en een jaar kan worden teruggebracht naar de gemiddelde acht jaar die Teeven voor ogen staat. Maar ook dan is een zeker risico nooit te voorkomen, benadrukt de behandeldirecteur. "Als er nooit meer iets fout mag gaan, dan kunnen we de tent wel sluiten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden