Taylor medeschuldig aan oorlogsmisdaden

Ex-president Liberia steunde rebellen in Sierra Leone

"Ik ben diep bedroefd. Dit hof is een gerespecteerd instituut, maar de Almachtige is de enige ware rechter." Dan huppelt Charen Taylor (29) op haar stiletto's verder door de lobby van de Leidschendamse dependance van het Speciale Hof voor Sierra Leone (SCSL). Ze voegt zich bij de rest van de aanhang van haar vader, de Liberiaanse ex-president Charles Taylor (64), onderwijl nog wel bevallig poserend voor menig fotocamera.

Charen heeft zojuist vanaf de publieke tribune met een witte zakdoek tegen haar wang gehoord hoe de rechters haar vader medeplichtig bevonden aan oorlogsmisdaden tijdens de burgeroorlog in Sierra Leone (1991-2002). De rechters achten niet bewezen dat Taylor vanuit Liberia tijdens de oorlog directe orders gaf aan de rebellenbeweging RUF. Maar zijn praktische en financiële ondersteuning aan de RUF-rebellen heeft wel een substantiële bijdrage geleverd aan hun misdaden.

Taylor wordt schuldig bevonden op alle elf aanklachten van onder andere terrorisme, moord, mishandeling, verkrachting, (seksuele) slavernij, het rekruteren en inzetten van kindsoldaten en plundering. De rechters verwerpen echter tal van punten uit de tenlastelegging, zoals een samenzwering om misdaden te plegen. De ex-krijgsheer, zoals altijd strak in maatpak inclusief gouden manchetknopen, hoort het schijnbaar onbewogen aan. Taylor heeft altijd gezegd onschuldig te zijn en juist als vredestichter te hebben opgetreden in West-Afrika.

De RUF en de Revolutionaire Raad van de Strijdkrachten (AFRC) waren berucht om hun niets ontziende geweld tegen burgers, die vaak gruwelijk werden verminkt. De meeste nog levende leiders van de RUF en de AFRC zijn door het hof in de Sierra Leoonse hoofdstad Freetown veroordeeld en gevangengezet. Om redenen van veiligheid en stabiliteit werd het proces van Taylor in Nederland gevoerd. Taylors rol in de gelijktijdige burgeroorlog in zijn thuisland Liberia (1989-2003) is buiten beschouwing gelaten omdat de rechtszaak anders te omvangrijk zou worden. Iets dat door critici van dit proces vaak wordt onlogisch wordt genoemd.

Taylors band met de rebellenbeweging RUF is de spil van de aanklacht van SCSL-hoofdaanklaagster Brenda Hollis, die zegt dat Taylor die opstandelingen steunde in ruil voor 'bloeddiamanten'. Volgens de rechters kreeg Taylor inderdaad diamanten van de RUF. In ruil daarvoor gaf hij hen wapens en munitie (hoewel er een internationaal wapenembargo gold van de VN), militaire training en communicatiemiddelen.

Hollis noemt de uitspraak 'historisch' en een 'overwinning voor de strijd tegen straffeloosheid.' De uitspraak van het SCSL is de eerste van een internationaal tribunaal over een voormalig staatshoofd sinds het Neurenbergse proces tegen admiraal Karl Dönitz, de marineofficier die Duitsland korte tijd leidde na de zelfmoord van Hitler. Ex-president Slobodan Milosevic van Joegoslavië overleed tijdens het vijfde jaar van zijn marathonproces, voordat de rechters van het VN-tribunaal in Den Haag vonnis konden wijzen.

Volgens de Sierra Leoonse vice-minister van justitie zat iedereen in zijn thuisland gisteren 'achter een scherm' om het vonnis te horen. "Deze uitspraak laat zien dat de ware macht bij het volk ligt." Maar Courtenay Griffiths, Taylor's advocaat, spreekt van 'een politiek getint proces.' Hij vraagt zich af waarom andere politieke, niet-Afrikaanse leiders die rebellen in een ander land steunden, niet worden gestraft, zoals Amerikaanse presidenten die Nicaraguaanse opstandelingen steunden.

Hij verwijst ook naar de 'verschrikkelijke' behandeling van één van de rechters, de Senegalees Malick Sow. Die probeert aan het eind van het zitting aan te geven dat hij het niet eens is met de bevindingen en conclusies van de drie andere rechters, maar zijn microfoon wordt uitgezet. Het leidt tot verwarring op de publieke tribune. Griffiths zegt te overwegen dit voorval mee te nemen in een eventueel beroep.

De rechters moeten nog bepalen welke straf Taylor krijgt. De uitspraak daarover doen ze op 30 mei.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden