Tata Steel: Europa moet zich nu gaan beschermen tegen gedumpt staal

De hoogovens van staalbedrijf Tata Steel in IJmuiden.Beeld ANP

Tata Steel is niet zo bang Amerikaanse klanten kwijt te raken door de invoerheffingen. Wel vrezen ze de toevloed van goedkoop staal in Europa. 

Theo Henrar, bestuursvoorzitter Tata Steel Nederland, verwacht dat Amerikaanse klanten staal blijven kopen bij Tata Steel, ondanks de invoerheffingen die de VS vandaag oplegt. "Het handelsconflict zal een klein deel van de orderportefeuille raken." Wel vreest hij dat staal dat niet meer in Amerika verkocht wordt, in Europa belandt: dumping.

Het is Europa niet gelukt om tot een overeenkomst te komen met de VS. Amerikaanse klanten van Tata Steel moeten 25 procent extra gaan betalen. Was een compromis niet verstandiger geweest?

Theo Henrar: “Amerika heeft Europa een pistool op de borst gezet en met eenzijdige maatregelen gedreigd. De Europese Unie en het Nederlandse kabinet hebben goed gereageerd door zich niet te laten chanteren. Als partners hoor je open gesprekken te voeren. Moeilijk is dat het Amerikaanse beleid nogal flipflop en vaag is: de ene dag kan er een deal zijn met China, de volgende dag niet."

“Dit staalconflict is een fundamentele zaak. Binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) hebben we afspraken gemaakt over eerlijke handel. Als wij een quotum zouden accepteren (een maximum hoeveelheid staal die geëxporteerd mag worden) zouden we het internationale handelsmodel op de schop gooien. Dat kan niet, hoe pijnlijk deze kwestie ook is. Vandaag is het staal, morgen is een ander product aan de beurt.”

Tata Steel haalt 12,5 procent van de omzet uit de VS, een half miljard euro. Hoe heeft u zich de afgelopen maanden voorbereid op de heffingen?

“Als een zwaard van Damocles hing het dreigement boven ons hoofd. Ik hoopte dat de ratio zou winnen. Wij dumpen namelijk geen staal, de Amerikaanse veiligheid is niet in het geding, anders dan zij beweren, en Amerikaanse bedrijven zijn afhankelijk van ons maatwerk. Zo leveren we extreem sterk staal voor een nieuwe generatie pick-uptrucks.

(Lees verder onder de afbeelding)

Theo Henrar van Tata Steel tweede van rechts. Minister Kamp (midden) bekijkt in 2013 stalen buizen die zijn ingedrukt bij een autobotsproef. Tata Steel werkte toen al aan nieuwe staalsoorten voor autoproducenten. Doordat die extreem sterk zijn, worden auto's lichter en zuiniger. Nu worden dat staal bijvoorbeeld gebruikt in Amerikaanse pick-uptrucks.Beeld Maarten Hartman

“We voeren overleg met onze klanten. Bij het Amerikaanse ministerie kunnen zij een ontheffing aanvragen als zo’n specifieke staalsoort niet in de VS te koop is. Daarvoor moeten ze overigens wel de chemische samenstelling van het staal publiceren. Dat recept, het geheim van de smid, krijgen ook concurrenten te zien. Dat maakt onze klanten huiverig.”

Wie gaat die heffingen van 25 procent betalen?

“Dat zullen onze klanten moeten doen. De Amerikaanse staalverwerkende industrie gaat hieronder lijden. En ze zullen die kosten doorberekenen aan de Amerikaanse consument. Producten van Amerikaanse makelij zullen duurder worden, waardoor de concurrentie van buitenlandse eindproducten toeneemt.”

Europa neemt tegenmaatregelen, zoals de heffingen op spijkerbroeken, motoren en bourbon. Is dat de juiste koers?

“Eigenlijk is dat ongelukkig, maar je moet je tanden laten zien. Deze maatregelen zijn nog niet genoeg. Het grote gevaar is dat de staal die vanwege de hogere kosten niet meer in Amerika wordt verkocht, in andere landen wordt gedumpt. Zo werkt de handel. Europa kan zich daar onvoldoende tegen wapenen: ons beschermingssysteem is archaïsch. Door de regelgeving duurt het zeven maanden voordat Brussel maatregelen neemt tegen verkoop onder de kostprijs. In de VS kunnen ze al na 45 dagen ingrijpen. Daar moeten wij ook naar toe.”

U vindt dat Europa zich beter moeten wapenen tegen dumping van goedkoop staal. Dat is toch ook het doel van de VS?

“Het verschil is dat wij eerlijke handel bedrijven en ons altijd aan de WTO-regels houden.”

Amerika beroept zich op een uitzonderingsregel van de WTO: ze voelen zich kwetsbaar zonder sterke eigen staalindustrie.

“De oorzaak is dat Amerika onvoldoende heeft geïnvesteerd in de staalindustrie. Wij doen in IJmuiden veel aan innovatie. Als ik op bezoek ben bij Amerikaanse klanten zeggen zij: ‘Theo, wij kopen jullie staal omdat die constante kwaliteit heeft: de chemische en mechanische eigenschap is rol na rol gelijk. Ship me Dutch steel only’.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden