Tarwe

In Mexico werkte de Amerikaanse landbouwkundige Norman Borlaug twintig jaar lang aan de veredeling van tarwe. Resultaat: een tarwesoort met een korte stevige stengel, die beter bestand was tegen ziektes en die een grotere opbrengst had. De Mexicaanse oogst verzesvoudigde. Het zijn kale gegevens maar ze duiden op een grootse verandering.

Op 31 juli 1965 bestelde Pakistan 250 ton zaad in Mexico. Een paar dagen later bestelde India 200 ton zaad. In beide landen groeide de bevolking explosief en dreigden grote hongersnoden.

Borlaug arrangeerde meteen een vrachtschip, dat op 12 augustus uit Los Angeles kon vertrekken. Twintigduizend zakken zaad gingen in dertig vrachtwagens op weg naar Californië. De bureaucratie van de Mexicaanse douane kostte twee dagen, plus nog twee dagen door het gedoe van de Amerikanen. Vervolgens kwam het bericht dat de Mexicaanse bank de kredietbrief uit Pakistan niet accepteerde vanwege twee spelfouten, en het konvooi vrachtwagens kon de haven in Los Angeles niet bereiken vanwege rassenrellen. De wachttijd van dertig vrachtwagens, dertig chauffeurs en één schip moest betaald worden en de twee spelfouten waren nog niet rechtgezet.

Op zondagavond 15 augustus 1965 reed het konvooi door een smeulende wijk naar de haven. Op dezelfde dag brak er een oorlog uit tussen India en Pakistan. Borlaug kreeg een telegram van de Pakistaanse minister van Landbouw: 'Maak je niet ongerust over het geld stop we hebben het overgemaakt stop mocht jij denken dat je problemen hebt zie dan de mijne stop de granaatscherven vallen in mijn tuin'.

Twee dagen later kreeg hij weer een telegram. De Pakistanen waren ervan overtuigd dat de Indiërs - zodra het schip Bombay bereikte - de hele lading zouden innemen. Borlaug belde de rederij. De 250 ton voor Pakistan werd in Singapore overgeladen op een ander schip. Het eerste schip voer verder naar Bombay, het tweede schip bereikte op 22 oktober Karachi. Er was nog tijd om het zaad naar de landbouwgebieden te transporteren en te planten.

Dat was het begin van de Groene Revolutie. In 1966 kocht India 14.000 ton Mexicaans zaad. In 1967 kocht Pakistan er 42.000 ton van - vier schepen vol. Nog nooit was het zo goed gegaan met de voedselproductie in Azië.

In het voorjaar van 1967 maakte Borlaug een reis door India langs honderden velden met de nieuwe tarwe. Er heerste een euforische stemming. Hij bezocht een tractorfabriek en dronk thee met premier Indira Gandhi. Hij was verbaasd hoe weinig ze wist van landbouw. 'Doctor Borlaug, please tell me, is something happening out there in the farms or is it all propaganda?' Bouw pakhuizen, had Borlaug geantwoord, zodat het graan goed bewaard kan worden.

Een jaar na de thee kwam er een postzegel uit met gestileerde aren: 'De tarwerevolutie van India, 1968'.

In 1970 kreeg Norman Borlaug de Nobelprijs voor de Vrede omdat hij een 'onconventionele en ontembare wetenschapper' is, die 'in de dramatische wedloop tussen de bevolkingsexplosie en de voedselproductie het pessimisme heeft veranderd in optimisme'. De Groene Revolutie heeft naar schatting een miljard mensen van de hongerdood gered.

Rond de millenniumwisseling in 2000 - Borlaug was toen 86 jaar - hield hij nog een hartstochtelijk pleidooi voor de mogelijkheden van de biotechnologie om door genetische modificatie de oogst te vergroten, en sprak zich uit tegen degenen die fanatiek en quasi-religieus de vooruitgang dwarsbomen: 'Sommige milieu-lobbyisten zijn het zout der aarde, maar de meeste zijn elitair, het zijn zeloten die zich tegen de wetenschap keren.'

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden