'Tarik Z. heeft iets weg van een wereldverbeteraar'

De gijzelingsactie van de 19-jarige Tarik Z. in een studio van de NOS. Beeld ANP

Het kan nog goedkomen met de indringer van de NOS. Het belangrijkste is dat de oorzaak van zijn gedrag wordt weggenomen. Dat zegt Kees Hoogduin, emeritus hoogleraar psychopathologie aan de Radbouduniversiteit Nijmegen.

Wat bezielde deze man?
"Vooropgesteld: een diagnose stel je pas na goed onderzoek. Dat moet er zeker komen. Uit wat we nu weten blijkt dat hij studeerde en dus verstandelijk normaal begaafd was. Verder had hij een duidelijke overtuiging waar hij naar handelde. Hij moest iets zeggen van de geheime diensten. Het heeft iets weg van een wereldverbeteraar, en dan via de NOS. In ieder geval een overtuiging die niet strookt met de werkelijkheid. Dat hebben wel meer mensen, maar als dat vervolgens problemen oplevert dan spreken psychologen van een waan."

Waar komt die vandaan?
"Dat kan een waanstoornis zijn. Dan ben je ergens van overtuigd, terwijl je verder normaal functioneert. Vergelijk dat met de stalker die overdag gewoon werkt maar 's avonds bij het huis van een vrouw staat te posten: als de gordijnen opengaan houdt ze toch van me.

Overigens zoeken de meeste mensen met een waanstoornis niet met een revolver de publiciteit. Meestal schrijven ze brieven. Het kan gebeuren dat wanneer een ander zegt dat hun denkbeelden niet reëel zijn, dat ze dan hun mond houden maar het wel blijven geloven.

Een andere mogelijkheid is een eerste psychose. In die periode verliest men veel verder het contact met de werkelijkheid. Vaak is een nare gebeurtenis de aanleiding."

En herhaalde psychoses, uitmondend in schizofrenie?
"De klassieke schizofrene patiënt is doorgaans vooral angstig, kruipt weg op een zolderkamer. Die is niet in staat een bezoek aan Hilversum te organiseren, heeft ook niet het sociale netwerk daarvoor.

Doorgaans komt een psychose bij acht op de tien mensen minstens een keer terug. Deze man is 19 jaar oud en stel dat dit een eerst psychose is - schizofrenie openbaart zich vaak tussen de 14 en 22 jaar. Dus het zou kunnen, maar we weten het nog niet. Ik zie geen alternatieven: deze man gedroeg zich rustig, niet agressief. Zeker niet als een psychopaat."

Kan iemand herstellen terwijl de hele wereld weet wat hij heeft gedaan?
"Zeker, het kan nog goedkomen. Het belangrijkste is dat de oorzaak van dit gedrag wordt weggenomen. Of iemand echt geneest weten we vaak niet, omdat hij onder de medicijnen zit. Die hebben ook nadelen, zoals afstomping. Natuurlijk, een psychiatrisch verleden spreekt niet in je voordeel als je solliciteert. Maar als je de wereld kunt uitleggen dat je iets hebt gedaan omdat je op dat moment ziek was, dan denk ik dat de schade meevalt."

Indringer handelde alleen

Keurig in pak betrad Tarik Z. donderdagavond het NOS-gebouw in Hilversum. Verslaggever Martijn Bink zag hem eerst aan voor een collega van de portier, "hoewel het tijdstip van binnenkomst vreemd was". Maar al snel werd duidelijk wat de 19-jarige man wilde: tien minuten zendtijd in het NOS-journaal om 'belangrijke informatie' naar buiten te brengen.

Waarom, dat weet eigenlijk niemand. Tarik Z. wordt omschreven als iemand met weinig vrienden en een 'beetje apart'. Na afloop van de gijzeling zond de NOS beelden uit die in de studio waren gemaakt. Daarop was te zien dat hij nerveus liep te ijsberen. Tarik zei dat hij was ingehuurd door inlichtingendiensten, maar daar bleek later niets van waar. Hij heeft inmiddels bekend dat hij in zijn eentje opereerde en niet namens een terreurgroep of andere organisatie.

De politie heeft nog dezelfde avond huiszoeking gedaan bij de moeder van Tarik Z. in Pijnacker. Zijn ouders zijn gescheiden en hij woonde bij zijn moeder en stiefvader.

Tarik Z. groeide op in Zoetermeer en ging naar het gymnasium in Voorburg. Hij studeerde scheikunde aan de TU Delft en was van plan om volgend jaar op kamers te gaan.

Studiegenoot Robin Tulp liet donderdagavond aan de NOS weten dat Tarik de laatste drie tot vier weken niet meer in de colleges was verschenen. Waarom hij wegbleef, was Tulp onbekend. Maar het zou met zijn slechte cijfers van de laatste tijd te maken kunnen hebben, dacht hij. Sommige studenten gebruiken hun tijd dan liever om te studeren voor de herkansingen, of stoppen met hun studie.

Tarik Z. werd gisteren voorgeleid op verdenking van gijzeling en bedreiging. Hij blijft nog zeker veertien dagen vastzitten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden