Tallinn, de stad van iedereen

Talrijke keren werd Tallinn veroverd, de dikke stadsmuur ten spijt. Dit jaar, twintig jaar na de onafhankelijkheid van Estland, is Tallinn met het Finse Turku de culturele hoofdstad van Europa. De stad vertelt de verhalen van vroeger, maar laat zich ook graag van haar moderne kant zien.

Wie voor het eerst in Tallinn is, weet niet waar hij zich moet wanen. De pakhuizen aan de markt doen Duits aan, maar de koepelkerk met achtarmige kruizen in het oude centrum is duidelijk Russisch, net als de Sovjetflats aan de rand van de stad. De lange woorden met trema's op de klinkers lijken juist weer Fins, terwijl het middeleeuwse stadscentrum overal in Europa zou kunnen liggen.

De hoofdstad van Estland is een culturele lappendeken. Van elk land dat sinds de 13de eeuw de scepter zwaaide over de middeleeuwse Hanzestad aan de Finse Golf, heeft de stad wel iets meegekregen. Haar naam van de Denen (Tallinn betekent letterlijk 'Deense stad'), het protestantse geloof van de Duitsers, de eerste middelbare scholen van de Zweden en de Russische inwoners van de Russen.

Tot 1991 maakte Estland deel uit van de Sovjet-Unie. Sovjetflats verrezen, beelden van Lenin kregen een plek en het aantal Russen dat naar Ests grondgebied verhuisde, groeide. Nog steeds is veertig procent van de inwoners van Tallinn Rus, landelijk een kwart. Dat de kust van Tallinn niet de boulevard heeft die het zou kunnen hebben, stamt ook uit de Russische tijd. De grens van Estland hield op waar het water begon, de Russen wilden alle controle over de zee. Toerisme was kansloos.

Alle bezettingen lijken van de stad, die nu zo'n 400.000 inwoners telt, gek genoeg een tolerante, berustende stad te hebben gemaakt. Inwoners zijn er aan gewend geraakt om verschillende kanten op te (moeten) kijken en velen spreken naast hun moedertaal ook Russisch, Engels en Fins. Zelden protesteerden ze met geweld tegen de laatste, Russische overheerser; vreedzaam verzet voerde eind jaren tachtig de boventoon.

Zo verzamelden zich in 1988 naar schatting 300.000 Esten op het festivalterrein net buiten de stad om nationalistische liederen te zingen - iets dat verboden was in de Sovjettijd. Een jaar later vormden twee miljoen Esten, Letten en Litouwers een 600 kilometer lange menselijke ketting om te demonstreren voor onafhankelijkheid. Je spreekt in Tallinn niemand boven de dertig die toen niet hand in hand met zijn buurman op straat stond. Kinderen gingen mee op de arm, hun ouders weten nog precies waar ze die dag stonden. Van hartje centrum tot veertig kilometer buiten de stad.

De vreedzame, 'zingende revolutie' was een succes: Estland scheidde zich in 1991 zonder bloedvergieten af van de Sovjet-Unie. In de twintig jaar onafhankelijkheid die volgden heeft Estland zich goed in de kijker gespeeld. Het land werd in 2004 lid van de Europese Unie, betaalt sinds januari als eerste Baltische staat met de euro, laat haar volk met succes digitaal stemmen en levert dit jaar (samen met Finland) de culturele hoofdstad van Europa.

Waarom Tallinn die eer te beurt viel, is na een dag binnen de oude stadsmuren al duidelijk. De stad is het geschiedenisboek van het land, elk huis vertelt iets over het verleden. Waar in andere steden oude gebouwen vaak zijn verdwenen, staan de meeste in Tallinn nog overeind. Overigens ook dankzij de Russen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bombardeerden ze Tallinn wel, maar ze ontzagen het oude centrum vanwege de Russisch orthodoxe kerk die ze veertig jaar eerder hadden gebouwd.

Praktisch
Estonian Air vliegt in samenwerking met KLM dagelijks rechtstreeks van Amsterdam naar Tallinn. Vliegen met andere maatschappijen kan ook, maar dan maakt u een tussenstop. Heeft u de tijd, dan kunt u overwegen met de auto via Kopenhagen naar het Zweedse Kapellskär te rijden om daar de boot te pakken naar Tallinn. Bent u op rondreis door Scandinavië dan is de korte overtocht vanuit Helsinki (reistijd is 2 uur) de moeite waard. Reizen met trein en bus kan, maar houdt u rekening met een lange reistijd. De beste optie is om met de trein via Berlijn naar Warschau te gaan (kleine 12 uur) en dan de dagelijkse Eurolines-bus naar Tallinn te pakken (18 uur).

Het centrum van Tallinn bestaat eigenlijk uit twee centra: een uptown en downtown. Vanalinn, het oudste deel, ligt op de heuvel Toompea; het iets minder oude deel ligt lager en concentreert zich rondom de Raekoja Plats, het centrale plein waar 's zomers de terrasjes staan.

Op www.visitestonia.com/en vindt u een overzicht van de accommodatiemogelijkheden, evenals op www.tourism.tallinn.ee/ Bij de VVV aan de rand van Raekoja Plats kunnen ze u ook met een en ander helpen.

Tallinn is met en zonder sneeuw mooi. Van november tot en met april kan het er flink vriezen, maar in de zomer wordt het er net zo warm als in Nederland.

Omdat Tallinn in 2011 met het Finse Turku de culturele hoofdstad van Europa is, organiseert de stad het hele jaar door evenementen. Het gehele programma staat op www.tallinn2011.ee/eng

Kijk voor meer informatie op www.tourism.tallinn.ee

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden