Talent en geloof botsten bij tekenaar Daan van Driel

Een worsteling tussen kerk en kunst. Zo typeert schoonzoon Daan van Alten het werk van reclametekenaar Daan van Driel sr.

Nels Fahner

Daan van Driel, die in 1944 het eerste logo van de verzetskrant Trouw ontwierp, had een onbedwingbare lust tot tekenen. Zelfs als ouderling tijdens een dienst kon hij er niet mee ophouden. Zijn kerkboek staat vol schetsjes van orerende predikanten en stil luisterende gelovigen.

Reclametekenaar Van Driel (1909-1992) schetste en schilderde niet alleen, hij hield ook bijna zeventig jaar lang dagboeken bij. Vandaag wordt in het streekmuseum van Axel, zijn geboortedorp in Zeeuws Vlaanderen, een expositie geopend over zijn werk.

„Het idee voor de expositie ontstond een paar jaar geleden”, vertelt Daan van Alten, schoonzoon van Van Driel. Van Alten was gefascineerd geraakt door de dagboeken van zijn schoonvader. Fragmenten van de aantekeningen die Van Driel vanaf zijn zestiende maakte, vormen nu de omlijsting voor de reclame- en verkiezingsaffiches, landschappen en portrettekeningen in de expositie.

Het beeld dat van de tekenaar rijst, is dat van een man die worstelt met het verenigen van zijn talent en zijn geloof, vertelt Van Alten. De gereformeerde Van Driel maakte als reclametekenaar in Amsterdam affiches voor bioscopen als Tuschinski. „Hij vond het prachtig werk. Het geld had hij nodig. Maar hij dacht ook: Hoe kan ik dit voor God verantwoorden? Dus zette hij er een punt achter.”

In de hongerwinter lukte het Van Driel zijn gezin te onderhouden, dankzij zijn kunst. „Hij stond langs de Amstel de boerderijen te schilderen. Tegen de avond vroeg hij de boer of het schilderij ’s nachts mocht blijven staan om te drogen.” De opzet gelukte nogal eens: veel boeren bleken ’s ochtends het schilderij te willen hebben. „Hij ruilde zijn werk tegen boter en aardappelen.”

Na de oorlog zijn de dilemma’s niet voorbij. In de jaren vijftig en zestig geeft Van Driel tekenles om in zijn levensonderhoud te voorzien. Hij houdt vrijwel geen tijd over voor vrij werk. „Hij kon niet goed lesgeven, maar het verdiende goed.”

Zijn grootste talent lag bij het portret, vindt Van Alten. „In de jaren zeventig konden amateurs en kunstenaars in het Van Gogh-museum bekende Nederlanders tekenen.” In Axel is een melancholische schets te zien van Simon Carmiggelt.

Innerlijke tegenspraak ervoer Van Driel ook in de jaren zestig als zijn jongste zoon Jan naast een groot tekentalent ook een kind van zijn tijd blijkt te zijn. „Hij had grote problemen met de lange haren en de extravagante kleding van Jan. Maar als hij zijn schetsen zag, restte slechts bewondering.”

Daan van Driel overleed op 30 april 1992 in Kampen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden