Tadic eist einde aan onlusten over Kosovo

(Novum/Ap) - De Servische president Boris Tadic heeft vrijdag gezegd dat er een eind moet komen aan de door nationalisten aangewakkerde rellen naar aanleiding van de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo. "Er is geen excuus voor het geweld", zei hij. "Wat gisteren in Belgrado plaatsgreep mag nooit meer gebeuren."

Een persoon kwam om het leven en meer dan 150 mensen raakten gewond bij de onlusten die donderdagavond in het centrum van Belgrado uitbraken, zei de politie. Er werden negentig winkels geplunderd en bijna tweehonderd mensen werden aangehouden. Ambassades van landen die Kosovo hebben erkend werden belaagd en die van de Verenigde Staten gedeeltelijk in brand gestoken.

Tadic zei dat hij een spoedzitting bijeen heeft geroepen van de nationale veiligheidsraad, waarin behalve hijzelf de premier en de top van het leger en de politie zitting hebben. Eerder vrijdag had premier Vojislav Kostunica al opgeroepen tot kalmte en gezegd dat het geweld de nationale belangen van Servië schaadt. Westersgezinde politici in Servië beschuldigen Kostunica's nationalisten ervan het geweld te hebben aangewakkerd. Zij zouden zo de partij van Tadic, waarmee zij een coalitie vormen, willen dwarszitten bij haar pogingen Servië lid te maken van de Europese Unie.

De Europese Unie bond Servië vrijdag op het hart buitenlandse ambassades te beschermen en waarschuwde dat de aanvallen op westerse doelen niet zouden helpen Servië dichter bij de EU te brengen. Buitenland-coördinator Javier Solana zei dat onderhandelingen over een verdrag met Servië ter voorbereiding op het EU-lidmaatschap moeten wachten 'tot het weer rustig is'.

De premier van Kosovo, Hashim Thaci, noemde het geweld in Belgrado 'verschrikkelijk' en zei dat het doet denken aan periode dat Slobodan Milosevic tegen de etnisch-Albanezen in Kosovo te keer ging. Servië moet de 'mentaliteit van het verleden' afschudden, zei hij.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties veroordeelde de aanvallen op de ambassades. Behalve die van de VS moesten de ambassades van Kroatië, Turkije, Bosnië, België en Canada het ontgelden, zeiden de autoriteiten. Duitsland meldde dat ook zijn ambassade schade heeft opgelopen.

De Amerikaanse regering oefende kritiek op de Servische autoriteiten. Zij zei dat de Amerikaanse ambassade was aangevallen door knokploegen en dat de politie te weinig heeft gedaan om dat te beletten. De Amerikaanse ambassadeur in Servië heeft de Amerikaanse regering inmiddels gevraagd een deel van de ambassadestaf en alle familieleden van diplomaten uit de ambassade weg te halen. De Amerikaanse ambassadeur in Bosnië zei dat hij het consulaat van de VS in de noordoostelijke plaats Banja Luka voor alle zekerheid heeft laten sluiten om te voorkomen dat dit net als de ambassade in Belgrado in brand wordt gestoken. Alle Amerikaanse diplomaten op de Balkan zijn gewaarschuwd op hun hoede te zijn voor meer geweld.

In Kosovo braken vrijdag relletjes uit bij de brug in Kosovska Mitrovica die het etnisch-Albenese en etnisch-Servische deel van de stad scheidt. Servische Kosovaren die boos waren omdat de NAVO hun medestanders uit Servië had verhinderd een protestbijeenkomst te komen bijwonen, vielen VN-politieagenten aan die de brug bewaakten. Niemand raakte gewond en er werd geen traangas afgevuurd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden