Taalwonder

Met veel belangstelling las ik gisteren in Trouw het stuk van de wetenschapredactie 'Honden luisteren echt naar wat je zegt en hoe je het zegt'. Voor de redactie een opwindend nieuwsfeit klaarblijkelijk, voor mij een dagelijkse beslommering. Volgens Hongaarse biologen, die deze week hun bevindingen in het vakblad Science publiceerden, verwerken de hersenen van honden de woorden van hun bazen op dezelfde manier als het menselijke brein. Dat maakt dat ze via de linker hersenhelft heel wat tekst kunnen begrijpen. Volgens mij weet iedere hondenbezitter dit min of meer uit ervaring. Tros-presentator en hondenkenner Martin Gaus vertelde me ooit dat een hond tussen de tweehonderd en vijfhonderd woorden kan verstaan. Maar er zijn ook uitzonderingen, zoals Chaser, de border collie die twee psychologen uit het Amerikaanse Wofford College langdurig hebben gedoceerd. Uiteindelijk konden ze in 2010 melden dat Chaser in staat was exact 1022 woorden te onderscheiden. Een wereldrecord naar het schijnt. Maar wereldrecords zijn er om gebroken te worden. Na 11 jaar verblijf bij de Ephi's, moet onze eigen Bello (Yorkshireterriër, 3,5 kilo) om al dit oude nieuws zachtjes grinniken. Waarschijnlijk heeft zijn gave te maken met het feit dat hij in een woordenrijke omgeving leeft: zijn baas is een praatgrage babbelaar die zijn mond geen 30 seconden stil kan houden. Maar ik verdenk Bello er ook van iedere nacht naar de Encyclopaedia Universalis te sluipen, om zich stiekem aan het sappige idioom tegoed te doen. Feit is dat dit hondje de thuisconversaties altijd aandachtig volgt en er zoveel van verstaat dat we ons verbale gedrag aan zijn talent hebben moet aanpassen. Als we het over hem hebben, gebruiken we niet alleen zijn naam niet, maar ook geen woorden als hond, beest of viervoeter, en zelfs het nog algemenere 'hem' doet hem de oren recht overeind staan. We gebruiken ook geen termen die voor hem op een aanstaande onaangename actie duiden, zodat hij zich niet uit de voeten kan maken. Voorbeelden daarvan zijn badkamer, wassen, shampoo, knippen, prik, auto, dierenarts. Ook uitwijken naar andere talen heeft geen zin: naar verloop van tijd vindt hij zijn weg in het Italiaans, Frans en Nederlands. Lang geleden moesten we hem zes weken bij onze werkster Jasna achterlaten. Toen we hem terugkregen, kon hij ook Bosnisch verstaan.

Je kunt Bello ook niet misleiden en moet hem altijd van de juiste informatie voorzien. Bijvoorbeeld als hij voelt dat je je klaarmaakt om zonder hem het huis te verlaten. Dan gaat hij voor je staan en prikt zijn blik diep in je ogen tot je de exacte reden van je afwezigheid ophoest. Dit is voor hem van belang om de duur van zijn eenzaamheid in te schatten: boodschappen doen is korter dan uit eten, maar dan weer niet langer dan naar vliegveld om Geliefde op te halen. Helaas heeft hij de laatste jaren zijn telepathisch vermogen ook flink ontwikkeld en vliegt hij onder een stoel zodra ik denk dat hij weer eens in de badkamer gewassen moet worden. Daar moet Science in de toekomst nog over schrijven.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden