Taalmuseum kan zonder gebouw

De stad Leiden krijgt een taalmuseum zonder gebouw. Erik Schilp is de kwartiermaker van dit project.

Hoe stel je taal tentoon zonder gebouw?

"Het is natuurlijk moeilijk om taal in een vitrine te leggen. Er komen drie manieren om het museum te beleven: Er is wel een traditionele museumopstelling langs kleine (semi-)permanente tentoonstellingen en installaties. Zoals in een traditioneel museum, alleen moeten mensen iets verder lopen naar het volgende onderdeel. Daarnaast komt er een jaarlijks taalfestival met telkens een ander thema. Er zijn dan lezingen, werkgroepen, debatten, activiteiten voor kinderen en taalspellen. Ten derde is er een app voor taal in de openbare ruimte en komt er een virtuele community."

Een virtuele community?

"Bezoekers stellen zelf een deel van het museum samen, want taal is iets dat we allemaal in ons hebben. Dit is iets unieks. In andere musea liggen de objecten in een depot waaruit de conservator selecteert. Maar van taal zijn we allemaal een beetje conservator. Een museum kan aan haar bezoekers niet vragen hun eigen Van Gogh mee te nemen, maar het taalmuseum kan wel inbreng van mensen vragen. Een voorbeeld hiervan zijn volksverhalen. We vragen dan aan geïnteresseerden om iets aan te leveren. Ze kunnen digitaal iets inspreken en zo ontstaat er een collectie."

Waarom een taalmuseum?

"In de samenleving is er veel interesse voor taal, steeds meer. Kijk maar naar initiatieven zoals het Nationaal Dictee. Daarnaast zijn er genoeg interessante onderwerpen rondom taal te bespreken. Wanneer mensen aan taal denken, denken ze meestal aan spelling en grammatica, maar er is natuurlijk meer. Hoe profileren we ons met taal? Hoe overtuigen we anderen? Dan zijn er nog accenten en dialecten. Dat wordt behandeld in het museum."

Wat gebeurt er het komend jaar?

"Het eerste jaar is het thema: Wat zeg je? Over taal en de betekenis daarvan. Een voorbeeld is de taal van politici. Hoe praten ze tegen ons en met elkaar? Bezoekers kunnen de verschillen tussen vroeger en nu beluisteren aan de hand van geluidsfragmenten. Zo was de toon van politici vroeger ernstiger. Nu kun je de toon joviaal noemen. Maar het doel blijft hetzelfde: overtuigingskracht. Taal zegt dus ook iets over hoe wij veranderd zijn."

Jullie motto is: Taal is meer dan je denkt. Waarom?

"Het motto refereert aan een aantal zaken: de meeste mensen associëren taal met spelling en grammatica, terwijl het veel meer is dan dat. En het is meer dan wat er zich in je hoofd afspeelt. Als je denkt dat je je goed uitdrukt, betekent dat niet dat je ook begrepen wordt. Mensen verspreken zich, maar even vaak 'ver-horen' mensen iets. Veel van taal is context en niet alles is terug te voeren op het rationele proces."

Het museum opent - of in dit geval: gaat live - in juni 2015. www.taalmuseumleiden.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden