taal / Onverteerbare definitie

Met bedenksels als McDrive en McNugget heeft McDonald’s munitie geleverd aan critici van stoffelijk en geestelijk fastfood. Zo circuleren in het Engelse taalgebied McPaper voor een krant met versimpelde taal en McJesus voor een christendom dat als massaproduct vermarkt wordt.

Een derde Mc-woord dat niet uit de eigen keuken komt, ligt McDonald’s blijkbaar zwaarder op de maag: McJob. Het is niet zozeer het woord zelf dat het concern onverteerbaar vindt, als wel de definitie ervan in met name de Oxford English Dictionary (OED): ‘Een saaie, slecht betaalde baan met weinig vooruitzichten (...)'.

Een topmanager van het concern noemde dit onlangs ‘een belediging voor de getalenteerde, toegewijde en hardwerkende mensen die dagelijks het publiek bedienen’. Daarom wil de hamburgergigant bekokstoven dat de OED een appetijtelijker definitie opneemt.

Met dezelfde bedoeling is in 2003 de redactie benaderd van een Amerikaans woordenboek dat McJob al evenmin wervend omschreef. Het mocht niet baten. De redactie liet terecht weten dat de betekenis van van een woord alleen kan worden afgeleid uit het algemene taalgebruik, dus niet uit commerciële propaganda. En die afleiding was voor McJob nogal negatief uitgevallen.

In Engeland pakt McDonald’s het iets handiger aan. Via een soort volkspetitionnement hoopt het concern de makers van de OED ervan te overtuigen dat voldoende mensen de gewraakte definitie afkeuren om een herziening te rechtvaardigen.

Ik hoop dat de samenstellers van ’s werelds beste woordenboek zich niet in de luren laten leggen. Ook via deze omweg kan een fastfoodketen niet decreteren hoe McJob moet worden opgevat. Dat kunnen alleen de taalgebruikers die zich er vrijelijk, zonder commerciële aanmoediging, van bedienen.

Pas wanneer zij de status van McJob verhoogd en dus de betekenis gewijzigd hebben, is er voor woordenboekschrijvers werk aan de winkel. Tot die tijd zal McDonald’s McJobsgeduld moeten oefenen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden