INTERVIEW

Syrische zakenman heeft de leider lief; hij wil als Mohammed Erdogan het Turkse parlement in

Mohammed al-Sheikhouni, inmiddels Erdogan, op campagne.Beeld REUTERS

De Turkse president Erdogan ligt onder vuur vanwege de ruim 3,5 miljoen Syriërs die in Turkije wonen. Een Syrische zakenman neemt het voor hem op en wil voor de AKP het parlement in. 

Mohammed al-Sheikhouni vertrok in 2006 naar Turkije, ruim voordat zijn geboorteland in een slagveld veranderde. De Syrische zakenman begon een constructiebedrijf in het Turkse Bursa, de oude hoofdstad van het Ottomaanse Rijk, en bouwde een goede verstandhouding op met de Turkse regering. Inmiddels heeft de 34-jarige Mohammed al-Sheikhouni niet alleen een Turks paspoort, maar ook een nieuwe naam: Mohammed Erdogan.

“Ik heb mijn naam laten veranderen uit liefde voor onze leider Recep Tayyip Erdogan”, verklaart hij telefonisch. “Erdogan heeft de deur geopend voor het Syrische volk, God zegene hem!”

Net als zijn naamgenoot is ook Mohammed Erdogan zondag kandidaat in de Turkse verkiezingen. Hoewel slechts 2 procent van de ruim 3,5 miljoen Syriërs in Turkije over het Turkse burgerschap beschikt en dus mag stemmen, hoopt de Syrische zakenman zijn landgenoten toch te kunnen vertegenwoordigen. Daarom is hij parlementskandidaat namens de AK-partij in Bursa.

“Veel van mijn kennissen vertrokken naar Europa om de democratie te vinden, maar ze zijn teleurgesteld", vertelt Erdogan. "In Europa krijgen Syriërs nooit een hoge positie. In Turkije daarentegen kun je als Syriër zelfs parlementskandidaat worden. Dat is pas democratie!”

Razend populair

Volgens de parlementskandidaat heeft geen land zoveel betekend voor Syrië als Turkije. Ankara investeerde naar eigen zeggen maar liefst 30 miljard dollar (zo'n 26 miljard euro) in de opvang van Syrische vluchtelingen. De regering bouwde talloze vluchtelingenkampen, verzorgde gratis gezondheidszorg en reorganiseerde het onderwijssysteem om één miljoen Syrische kinderen naar school te krijgen. Niet voor niets is president Erdogan razend populair onder Syriërs.

Maar de Turkse samenleving lijkt vermoeid door zeven jaar gastvrijheid. Volgens een peiling die de Bilgi Universiteit in Istanbul in december publiceerde, slaat het vluchtelingenbeleid van de regering steeds minder aan: slechts 20 procent van de Turken zegt Syriërs nog te zien als ‘broeders in het geloof’. Zo'n driekwart van de ondervraagden zegt niet vreedzaam te kunnen samenleven met Syriërs. Een nog grotere groep, ruim 80 procent, vindt dat Syriërs een negatieve bijdrage leveren aan de Turkse economie.

Ongekende inflatie

Die zorgen spelen een grote rol tijdens de verkiezingen. Zeker nu Turkije kampt met ongekende inflatie en een werkloosheid van bijna 11 procent, vragen veel Turken zich af of de overheidshulp aan Syriërs nog wel op zijn plaats is. De Turkse oppositie maakt daar gretig gebruik van. Net als in veel Europese landen wakkeren ook Turkse oppositiepartijen het wantrouwen tegen Syrische vluchtelingen aan.

Zo uitte presidentskandidaat Muharrem Ince van de seculiere oppositiepartij CHP felle kritiek op een maatregel van de AKP-regering, die Syriërs tijdens de ramadan toestaat hun achtergebleven familie te bezoeken zonder de toegang tot Turkije te verliezen. “Gaan ze soms op vakantie?” vroeg Ince in een interview op CNN Türk. “Dan is de situatie in Syrië kennelijk in orde. Ik zal de deur achter ze dichtdoen, het is hier geen gaarkeuken!”

“De CHP geeft ons Syriërs van alles de schuld”, reageert Mohammed Erdogan verontwaardigd. Bovenal maakt hij zich kwaad over het feit dat de CHP weer om de tafel wil met de Syrische president Assad. “Zoiets zou Erdogan nooit doen!”, zegt hij fel.

Maar ook binnen AKP-kringen gaan geluiden op om het Syrië-beleid te herzien. Zo schreef pro-regeringskrant Yeni Safak dat het goed zou zijn de dialoog met Assad te hervatten om een einde te maken aan de oorlog. Opiniepeilingen tonen dan ook dat zelfs binnen de AKP driekwart van de stemmers vindt dat de regering te veel geld uitgeeft aan Syriërs. President Erdogan handelt daarom voorzichtig: ook hij benadrukt dat de Syrische vluchtelingen snel naar huis moeten.

Onderdrukten

Het zal Mohammed Erdogans liefde voor zijn naamgenoot niet deren. “Hoe kun je nou niet van Erdogan houden? Hij is de beste leider die de islamitische wereld ooit gehad heeft. Of het nu gaat om Syrië, Gaza of Al Quds (de Arabische naam voor Jeruzalem, red.), Erdogan komt op voor de onderdrukten.”

Concrete plannen om de Syrische vluchtelingen in Turkije te helpen lijkt de parlementskandidaat echter niet te hebben. Meerdere malen wuift hij de vraag weg. “Alle voorzieningen voor Syriërs zijn in orde.”

Wel ziet Mohammed Erdogan grote kansen voor zijn eigen bouwbedrijf. “Als ik verkozen word, komt er een nieuw Disneyland tussen Istanbul en Bursa”, vertelt de zakenman opgewonden. “We willen miljoenen toeristen uit de Arabische wereld aantrekken. Zestig procent van de investeerders in dit project zijn Syrisch. Het wordt het eerste Disneyland in de islamitische wereld!”

Lees ook: 'Belachelijk dat ik hier moet bepalen hoe mensen in Turkije moeten leven'

Turkse Nederlanders kunnen op verschillende plekken in Nederland naar de stembus voor het Turkse parlement en de president. Maar meer dan de helft van hen stemt niet. Waarom niet?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden