Syrische kinderen in vluchtelingenkamp: 'Er zit zoveel pijn, zoveel trauma'

Een Syrisch meisje in het vluchtelingenkamp Beeld reuters
Een Syrisch meisje in het vluchtelingenkampBeeld reuters

Ze vertellen de vreselijkste verhalen, de Syrische kinderen die in het Jordaanse vluchtelingenkamp Za'atri zitten. Over oorlog. Over ouders die zijn vermoord. Over angst en pijn en soms zelf over martelingen. Maar nadat ze alle ellende in Syrië zijn ontvlucht, zitten ze nu in een tentje, midden in de woestijn. 'Ze hebben zelfs geen schone onderbroek', vertelt Jan Bouke Wijbrandi, directeur van Unicef Nederland, die net terug is van een bezoek aan het kamp.

Het bezoek heeft diepe indruk op hem gemaakt. Het was zeker niet de eerste keer dat Wijbrandi een vluchtelingenkamp zag (hij heeft in het verleden ook voor organisaties als Novib en Artsen zonder Grenzen heeft gewerkt - red.), maar deze Syrische kinderen waren ongelofelijk getraumatiseerd.

'Je ziet het aan hun ogen en aan de manier waarop ze hun verhalen vertellen', zegt de Wijbrandi over de telefoon. 'Of op het moment dat ze een liedje komen zingen voor de gast uit het buitenland. Dat deden ze zó oorverdovend hard. Er zit zoveel pijn en zoveel trauma - ze moeten het wel van zich af schreeuwen.'

Ook de situatie waarin de kinderen zich nu bevinden, is verre van ideaal. Het zijn gezinnen die altijd in normale huizen hebben gewoond, en gewoon naar school gingen. Nu zitten ze in een stoffige woestijn en hebben soms al maanden dezelfde kleren aan. 'Ze hebben geen andere spullen bij zich', vertelt Wijbrandi. 'En de winter komt er aan. Het kan koud zijn in Jordanië. Het kan sneeuwen en vriezen. En ze hebben geen schoenen.'

Het kamp zelf is bovendien nog steeds in opbouw. De douches bijvoorbeeld, hebben geen dak. Water wordt aangevoerd met vrachtwagens.

Schaarste
Jordanië is traditioneel een gastvrij land, maar het gaat om enorme aantallen vluchtelingen: verwacht wordt dat het aantal oploopt tot 250.000 mensen in Jordanië alleen. Al deze mensen gebruiken water, dat in de regio vreselijk schaars is. Kinderen schuiven op sommige plaatsen aan in scholen, wat ten koste gaat van de kwaliteit van het onderwijs. Als er dan ook nog concurrentie komt op de arbeidsmarkt, als de salarissen omlaag gaan en de prijzen juist stijgen, kan dat onrust geven.

null Beeld reuters
Beeld reuters

De hulporganisaties proberen zo goed en zo kwaad als het gaat om de vluchtelingen te helpen door bijvoorbeeld onderwijs te bieden aan de kinderen, zodat er weer ritme in hun levens komt. Maar er is geld nodig om tegemoet te kunnen komen aan de meest basale noden. 'En dat is er niet', zegt Wijbrandi. 'Ik merk wel dat het emoties oproept als ik in Jordanië rondloop en twitter over wat ik zie. Mensen willen helpen en plannen bijna ter plekke om bijvoorbeeld kleding in te gaan zamelen, maar daar los je het probleem niet mee op.'

En de emoties zijn van korte duur. Mensen zien wel het geweld in Syrië op televisie, maar hebben er eigenlijk geen idee van dat er ook nog een vluchtelingencrisis is, en maken hier nauwelijks geld voor over.

In Jordanië alleen al is naar schatting 40 miljoen dollar nodig om de vluchtelingen fatsoenlijk op te kunnen vangen, maar het is de vraag hoe dat ooit bij elkaar kan worden gescharreld. Unicef Nederland overweegt bijvoorbeeld het budget dat de organisatie heeft voor noodhulp, voor een deel in te zetten in Jordanië.

'Je vraagt je af hoe erg een conflict moet zijn, en hoe lang een conflict kan duren, voordat er iets voor deze mensen kan worden gedaan', zegt Wijbrandi. 'Ze zitten echt op de bodem van het bestaan.'

null Beeld reuters
Beeld reuters
null Beeld afp
Beeld afp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden