Syrië aanvallen, dat zou een Frans-Brits bedankje aan Donald Trump zijn

Theresa May en Donald Trump in mei vorig jaar.Beeld AP

Met de VS meedoen aan een vergeldingsactie in Syrië is riskant, maar de Britten en Fransen hebben zo hun redenen om aan te haken.

Frankrijk en Groot-Brittannië maken zich gereed om samen met de Verenigde Staten een aanval op Syrië uit te voeren. President Emmanuel Macron zei gisteren dat hij bewijzen heeft voor het gebruik van gifgas, en dat hij 'geen regimes tolereert die menen dat alles is toegestaan'. Premier Theresa May staat ook klaar om in actie te komen. Ze heeft volgens Britse media alvast een onderzeeboot met kruisraketten richting Syrië gestuurd. 

Beide landen nemen een groot risico als zij daadwerkelijk tot de aanval overgaan. Bombardementen zouden het internationale recht ondermijnen. Geweldgebruik is onder het handvest van de Verenigde Naties alleen toegestaan bij zelfverdediging of na een mandaat van de Veiligheidsraad. Van geen van beide is hier sprake. 

De Amerikaanse regering vindt dat wellicht niet zo erg. In zijn veiligheidsdoctrines stelt president Trump dat internationale regels en organisaties aan belang inboeten, omdat de wereld draait om machtspolitiek tussen de VS, Rusland en China. Het is dus verklaarbaar dat de VS militair ingrijpen niet laten afhangen van een Russisch of Chinees veto in de Veiligheidsraad.

Eigenrichting

Maar Europese landen pleiten er juist voor om een op regels gebaseerde internationale wereldorde in stand te houden. Door zonder volkenrechtelijk mandaat Syrië te straffen voor een vermeende misdaad, laten Londen en Parijs  doorschemeren dat eigenrichting af en toe toch best kan. Andere landen kunnen dat als precedent opvatten.

Frankrijk en Groot-Brittannië riskeren zich in een ongewis militair avontuur te storten. Een belangrijke reden waarom veel Amerikaanse beleidsmakers Assad hard willen aanpakken, is omdat ze indirect aartsvijand Iran willen indammen. Iran steunt Assad in de Syrische burgeroorlog, en heeft zijn invloed in het land de afgelopen jaren flink uitgebreid.

Europese landen, inclusief Frankrijk en Groot-Brittannië, willen juist meer economisch samenwerken met Iran. Ze hopen ook de door Trump bekritiseerde nucleaire deal met Teheran overeind te houden. Macron en May riskeren nu betrokkenheid bij een offensief terwijl ze de achterliggende agenda van de planners niet delen.

Warme band

Maar beide hebben ook hun eigen redenen om zich achter Amerika te scharen. Macron heeft als enige Europese leider een warme band met Trump opgebouwd. Om die invloedrijke internationale positie te behouden, helpt het als hij zich in tijden van crisis een loyaal bondgenoot toont.

De VS ondersteunen een Franse militaire missie tegen terreurgroepen in de Sahel ook al jarenlang met luchttransport en inlichtingen. In ruil voor deze steun lijkt het een kleine prijs om een paar kruisraketten op Syrië af te schieten.

Ook Londen heeft er belang bij de kant van Washington te kiezen. Het afgelopen jaar waren er spanningen tussen de van oudsher trouwe bondgenoten, onder meer over een afgelast staatsbezoek van Trump. Maar na de aanslag op dubbelspion Sergej Skripal kreeg May plots flinke steun van Trump, die tientallen Russische diplomaten uitwees.

Nu lijkt het tijd om iets terug te doen. Een offensief geeft tegelijkertijd de boodschap af dat Groot-Brittannië nog altijd een belangrijke militaire macht is. May kan laten zien dat, als het er echt op aankomt, Parijs en Londen in Europa als vanouds het voortouw nemen bij militaire operaties.

Lees ook: Wraakacties vaak eerst afgestemd met Moskou

Er zijn signalen dat in het gezond verstand zegeviert in Washington en Moskou. Achter de schermen is er voortdurend overleg op het niveau van de legerleiding. 

Lees ook: Het ging er fel aan toe in de VN-Veiligheidsraad
De VS schuwde grote woorden niet, toen de VN-Veiligheidsraad maandag de mogelijke chemische aanval in Syrië besprak. "Het bloed van Syrische kinderen kleeft aan Ruslands handen", zei de Amerikaanse ambassadeur.  De kans dat Rusland de Amerikaanse koers steunt is dan ook nihil.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden