Synthpop moet speels zijn

Het zijn gevaarlijke dingen om te roepen - The Beatles werden in 1962 met de boodschap 'Guitar bands are on their way out' weggestuurd bij een auditie - maar laten we de gitaar weer eens doodverklaren.

In ieder geval ligt hij in een diep coma, want als je op het moment iets niet hoort dan is het wel vernieuwende gitaarmuziek. Aan het begin van de jaren nul waren de meeste danceproducers na jaren vol vernieuwing even uitgeteld, en sprongen gitaarbands als The Strokes en The White Stripes in het gat. Nou maakten zij ook al erg op het verleden gerichte muziek, dus het is misschien niet verbazend dat dat een tijdelijke opleving was.

Het zijn gevaarlijke dingen om te roepen - het is pas 2012 - maar de belangrijkste creatieve kracht in de popmuziek van de jaren tien lijkt de synthpop. Het genre dat ooit in jaren tachtig dominant was, zo rond 1990 helemaal leek uitgestorven, en dat sinds een paar jaar weer aan een opmars bezig is.

Neem het Nederlandse label Excelsior. Tien jaar geleden nog een honk voor alternatieve gitaarbandjes als Daryll Ann en Johan, tegenwoordig beschouw je een alternatieve synthesizerband als Lola Kite ook als typische Excelsiorband. Op het debuut 'Lights' vorig jaar leek de zoektocht naar leuke geluidjes het bij hen nog te winnen van de discipline om die geluidjes ook in pakkende liedjes te dwingen. Op 'I start to believe you' is dat beter in balans: de plaat opent met een paar lekker bombastich galmende, aan de jaren tachtig refererende nummers, met fijne refreinen die nét aan de goede kant van de kitsch blijven.

Misschien is die flirt met kitsch en met bombast wel wat synthpop onderscheidt van andere elektronische muziek. Dat wordt duidelijk als je luistert naar VCMG, een samenwerking tussen Vince Clarke en Martin L. Gore. Ze zijn bekend van bands als Depeche Mode en Erasure, en zijn dus aartsvaders van het genre. Maar op SSSS wijden ze zich aan techno. Behoorlijk verdienstelijk, maar toch valt op hoe serieus, humorloos bijna, die muziek klinkt als je eigenlijk een synthpopplaat verwachtte: techno bevat geen dubbele bodems, in tegenstelling tot synthpop die juist een beetje speels en ironisch moet zijn.

Maar die erfenis is in goede handen bij de jonge generatie. Bij de Zweedse band Miike Snow bijvoorbeeld, die als producers met onder andere Britney Spears werkten, maar onder eigen naam een wat alternatiever geluid produceren. Geen pure synthpop, we horen ook van die foute housepianootjes uit de jaren negentig, maar het is ook hier weer die flirt met de grenzen van de goede smaak die de muziek spannend maakt.

De 24-jarige Canadese muzikante Grimes heeft zo'n flirt niet eens nodig. Zij is van zichzelf wel lekker overdadig, zowel in haar styling als in de vette synthesizerakkoorden die ze uit haar apparatuur tovert. Maar ze kiest nergens voor de makkelijke weg: de liedjes blijven altijd wat ongrijpbaar doordat haar vocalen een beetje etherisch in de hoge registers blijven ronddraaien. En juist doordat instant behoeftebevrediging uitblijft, blijf je haar plaat draaien.

Toch snak je op een gegeven moment dan weer naar een echt liedje. En dan kom je uit bij de Californische zangeres Nite Jewel. In het verleden verstopte zij haar muzikale persoonlijkheid nog wel eens achter een muur van ondergeproduceerde muzikale ruis. Op 'One Second Of Love' klinken zang en productie ineens helder. En terecht, want het is een plaat van iemand die muzikaal volwassen is geworden en zich voor niemand meer hoeft te verbergen. Tussen de klinische, maar mooie machinale klanken laat ze liedjes over intermenselijke verhoudingen opbloeien. Aan het einde, in 'Autograph', schiet de indiemuzikante iets te ver door in haar hang naar helderheid en is het resultaat een soort middle of the road-pop. Maar dan is het oordeel al geveld: beste synthpopplaat van de afgelopen tijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden