Swan Lake ten onder aan verstikkende deken van rock

DANS

Jakop Ahlbom en ICKAMsterdam

Swan Lake

**

Er zijn in de afgelopen dertig jaar nogal wat versies van Zwanenmeer de revue gepasseerd. Zwanen gedanst door mannen (Matthew Bourne), prins Siegfried als mentaal wrak (Mats Ek), als homoseksueel (Rudi van Dantzig) of als homo én mentaal wrak (John Neumeier). Hoe verschillend ook, hoe discutabel de insteek - de succesvolste hadden één ding gemeen: een rigoureuze inhoudelijke benadering om het koningsdrama van het Russische ballet bóven sprookje en ballettrukendoos uit te tillen. Waarom zou je anders een nieuwe versie willen van een verhaal over de liefde van een prins voor een betoverde zwanenprinses?

Dat is de grote vraag bij 'Swan Lake' van Jakop Ahlbom, de lieveling van het Nederlandse theater met mimevoorstellingen vol illusionaire effecten en een surrealistische dramaturgie. Hiermee heeft Ahlbom ook het 'ballet der balletten' geïnjecteerd, maar in combinatie met de dans van ICKAmsterdam bloeden zijn frisse theateropvattingen dood.

Deze 'Swan Lake' ziet er mooi uit maar ontbeert een prangende opvatting. Een groot probleem is het opgeknipte verhaal in onsamenhangende scènes, die zo zijn opgetuigd met de Ahlbom kenmerkende bewegingsillusies (uit het ene personage groeien opeens twee hoofden, een ander bestaat uit twee, waardoor er verwrongen houdingen mogelijk zijn), dat het nietszeggend wordt. Deze bewegingstrucs moeten waarschijnlijk verbloemen dat Ahlboms danspalet niet heel interessant en bovendien beperkt is. Zó beperkt dat je je afvraagt waarom hij, als niet-choreograaf, van Emio Greco en Pieter C. Scholten, leiders van ICKAmsterdam en toch niet de minste dansmakers, een vrijbrief heeft gekregen om met hun dansers een groot gemonteerde dansvoorstelling te choreograferen.

De vraag 'waarom' rijst ook als Ahlbom surrealistische speldenprikjes uitdeelt. De man met berenmasker die op een driewielertje als een verkondiger van het noodlot moet fungeren? De circussetting en de 'gothic novel'-achtige kostumering? Prachtige plaatjes, dat wel.

Ook de psychologische ontwikkeling, in Zwanenmeer van oudsher een proeve van ballerina- en ballerinoschap, wordt decoratief uitgewerkt. Siegrieds keuzetwijfel tussen de witte zwaan en de zwarte zwanenverleidster - de discrepantie tussen goed en kwaad kortom -wordt geïllustreerd met een messenwerpact. Dat de witte en de zwarte zwaan door twee afzonderlijke danseressen worden gedanst voelt als een zwaktebod. Gekunsteld zijn de verwijzingen naar het origineel: het geraffineerde voetenwerk uit de beroemde pas de quatre wordt door vier paar handen uitgevoerd.

De volvette electrofolkrock van Alamo Race Track, waarin riffs en loopjes aan Tsjaikovsli's klassieke thema's refereren, ligt als een dubbel gestikte deken over de voorstelling. Verstikkend! En dat is exemplarisch voor een productie die op alle fronten lucht en richting nodig heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden