Surinamers willen bij de winnaar horen

Maar liefst 23 partijen doen in Suriname mee aan de parlementsverkiezingen op 25 mei. Voor de armere Surinamers is de rekensom snel gemaakt: dat betekent 23 gratis feestavonden, de komende weken.

Aan de belangstelling voor de verkiezingsbijeenkomsten valt niet af te lezen dat maar weinig Surinamers van plan zijn op 25 mei ter stembus te gaan. De avonden worden massaal bezocht. Er is gratis muziek, gratis limonadesiroop, gratis vervoer. Dat is feest, in een land waar toch al niet zoveel te beleven valt, en uitgaan een te zware wissel trekt op de portemonnee.

De partijen die de best bezochte avond weten te organiseren, hebben een enorme voorsprong op de 25ste mei. Surinamers willen bij de winnaar horen. De verliezer krijgt immers niets.

In dit land doen verkiezingsprogramma's er in het geheel niet toe, hoe fraai de partijen hun doelstellingen op papier ook verwoorden. Iedere partij zegt te strijden voor prachtige zaken als democratie, welvaart, onderwijs en een betere gezondheidszorg. Maar in de praktijk doet een partij vooral aan persoonlijke belangenbehartiging.

Je ondersteunt de partij in de hoop dat die naderhand goed voor jou zal zorgen. De partij deelt de overheidsbaantjes uit, de volkswoningen, de minvermogende kaarten (om medische hulp en bijstand te krijgen). De partij deelt aan het welgezinde bedrijfsleven opdrachten en concessie uit.

Haalt je partij het niet? Pech gehad. ,,Het is jammer dat je geen lid bent van onze partij, anders had ik iets voor je kunnen doen'', verzuchtte een hoge functionaris van een regeringspartij op een terras tegen een in de problemen geraakte vriend.

Officieel besteden de politieke partijen slechts enkele duizenden guldens aan alle 'feesten' van de komende weken. Het bedrijfsleven steunt. Sommige ondernemers helpen slechts de partij van hun voorkeur, anderen storten geld bij iedere partij die mogelijk in de regering komt. De investering rendeert altijd.

Een van de geheime financiers is Roep, de man achter het grote piramide-schandaal, waarbij enkele jaren geleden duizenden kleine beleggers hun geld verloren. Een grote geldschieter van de VHP, Dilip Sardjoe, kocht na de vorige verkiezingen de steun voor presidentskandidaat Jules Wijdenbosch bij elkaar. De regering zou daarna geen groot contract sluiten, of Sardjoe zat er op een of andere manier tussen.

Desi Bouterse verkocht vier jaar geleden een stuk grond in Saramacca voor één miljoen gulden om geld vrij te maken voor het verkiezingsfonds van de NDP. Grote goud- en houtconcessies in het binnenland vielen hem naderhand ten deel.

De regeringspartijen schakelen voor hun verkiezingscampagnes doorgaans het overheidsapparaat in. De breuk tussen Bouterse en Wijdenbosch kost de eerste een kapitaal. Hij moet zijn campagne nu weer zelf financieren.

Commissaris Chan Santokhi, hoofd van de justitiële dienst van de politie, loopt de politieke partijen af om ze te waarschuwen voor dubieuze geldschieters. Hij verwijst ze naar de praktijken van het Cali-kartel dat in Colombia de verkiezing van de vorige president, Ernesto Samper, financierde. ,,Let op wie u iets aanbiedt. Het zijn geen duistere figuren met lapjes voor hun oog en tatoeages. Ze sturen mensen die u goed kent'', roept Santokhi.

Hij doelt onder anderen op de Surinaamse zakenman Parmessar, alias 'de kleine Escobar', nog geen 35 jaar oud en al goed voor een vermogen van honderd miljoen dollar. Hij werd een paar jaar geleden in de VS aangehouden toen hij samen met Radj Oedit, alias 'Escobar' een vliegtuig wilde kopen en betalen met contant geld.

Parmessar koopt momenteel alles wat los en vast zit. Hij wist ook beslag te leggen op de Curaçaose Handel Maatschappij (CHM), een onderdeel van het in problemen geraakte Nederlandse handelshuis Ceteco.

Toevallig is Parmessar ook de verhuurder van het zeer riante hoofdkwartier van de politieke partij HPP (Hervormde Progressieve Partij). De frontpartijen, de grootste coalitie in de oppositie met NPS, VHP, SPA en Pertjaja Luhur, de onlangs toegetreden vervanger van de naar de NDP overgelopen javaanse partij KTPI, hebben niet zo'n gudu papa, zo'n suikeroompje. Maar zij kunnen weer rekenen op de steun van de ondernemers die erop gokken dat de frontpartijen de nieuwe regering vormen.

Surinamers stemmen verder vooral 'tegen'. In 1987 tegen de militairen, in 1991 en 1996 ook tegen de frontpartijen die te veel de draad van voor 1980 (Bouterses revolutie) weer oppakten. Twee partijen, Doe en DA'91, proberen kiezers te lokken die de buik vol hebben van beide machtsblokken. Opiniepeilingen geven vooral in Paramaribo een behoorlijke steun voor hen te zien.

Desi Bouterse en Jules Wijdenbosch rijden elkaar vooral in de wielen. Onduidelijk is of beide heren definitief uit elkaar zijn. President Wijdenbosch heeft zijn troef in elk geval al klaar. Hij mag een week voor de verkiezingen de nieuwe brug over de Surinamerivier openen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden